Người bán chỉ cần nộp bản tự khai sau khi tính giảm trừ gia cảnh, nếu có thu nhập tính thuế thì áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần để tính số thuế phải tạm nộp hằng tháng.

Đến giờ, nhiều bạn đọc vẫn còn lúng túng với việc nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Cách nào chứng minh chỉ có một nhà duy nhất? Việc đăng ký giảm trừ gia cảnh đối với người có nhiều nguồn thu nhập? v.v… Pháp Luật TP.HCM mời bà Trịnh Thị Thu Thủy - Trưởng phòng Thuế thu nhập cá nhân Cục Thuế TP.HCM giải đáp.

Bản khai phải được chứng thực chữ ký

. Bạn đọc có địa chỉ email petti782003@yahoo.com và nhiều bạn đọc khác thắc mắc: “Được biết, nếu sở hữu một căn nhà duy nhất thì người dân không phải nộp thuế khi bán. Nhưng không biết cơ quan thuế căn cứ vào đâu để xác định cá nhân có một hay hai căn nhà. Một số người đã bị cơ quan thuế buộc làm nhiều thủ tục rắc rối để chứng minh đó là căn nhà duy nhất. Vậy người dân phải chứng minh việc này như thế nào, thưa bà?

+ Theo hướng dẫn tại điểm 2.5 khoản 2 mục III phần A Thông tư 84 ngày 30-9-2008 của Bộ Tài chính, căn cứ xác định thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất được miễn thuế là do người chuyển nhượng bất động sản tự khai và tự chịu trách nhiệm về tính trung thực trong bản khai. Nếu sau này cơ quan thuế phát hiện lời khai trên là không đúng thì sẽ bị xử lý bằng cách truy thu thuế và phạt về hành vi gian lận thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Bản khai cần được UBND cấp xã chứng thực chữ ký và nộp tại Chi cục Thuế nơi có bất động sản chuyển nhượng sau khi hai bên đã ký kết hợp đồng chuyển nhượng bất động sản.

. Bạn đọc có địa chỉ email nguyenhongha78@yahoo.com phản ánh: Tôi đứng tên sở hữu một căn nhà và đang dự định bán. Lẽ ra phải miễn thuế TNCN thì cơ quan thuế lại cho rằng tôi có hai anh em, cha mẹ có một căn nhà nên đương nhiên tôi sẽ được thừa kế 1/2 căn nhà của cha mẹ nên tính ra tôi có hai căn nhà. Tôi chưa khai nhận di sản thì có được xem là chủ sở hữu nhà hay không và lập luận của cơ quan thuế như vậy có xác đáng hay không ?

+ Do chưa nhận thừa kế bất động sản của cha mẹ nên bạn đọc này chưa được xem là có chung quyền sở hữu căn nhà của cha mẹ để lại. Lập luận của cơ quan thuế cho rằng nên tính bạn ấy có hai căn nhà là không đúng.

Đối với căn nhà đang sở hữu, nếu là nhà ở duy nhất thì khi chuyển nhượng bạn ấy được miễn thuế TNCN.

Người dân đang làm thủ tục tư vấn thuế tại Cục Thuế TP.HCM. Ảnh: MINH HIẾU

Giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế

. Có bạn đọc đang sống chung với mẹ và em trai. Mẹ đã nghỉ hưu và hưởng trợ cấp mất sức khoảng 1 triệu đồng/tháng, còn em trai đã 30 tuổi nhưng bị bệnh tâm thần, không có khả năng lao động. Vậy người em trai có được coi là người phụ thuộc của bạn đọc đó hay không?

+ Đối với người em bị tàn tật, không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân không vượt quá 500.000 đồng/tháng và không nơi nương tựa, bạn đọc này có thể khai em ấy là người phụ thuộc của mình. Ngoài bản sao hộ khẩu, bạn ấy phải lập bản tự khai và đề nghị UBND cấp xã nơi người phụ thuộc đang sống xác nhận biểu hiện cụ thể về bệnh tâm thần, không có khả năng lao động.

+ Một bạn đọc quốc tịch Hàn Quốc đã ở Việt Nam gần ba năm và đang làm việc tại một khu công nghiệp của tỉnh Bình Dương thắc mắc: Thu nhập của tôi là 565 USD/tháng. Hằng tháng tôi phải gửi tiền về quê nhà để nuôi vợ 20 tuổi còn đang đi học và cha mẹ ruột. Vậy mức thuế TNCN mà tôi phải đóng được tính như thế nào?

+ Trường hợp này được xác định là cá nhân cư trú, có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Do đó, đối tượng cũng được giảm trừ cho bản thân 4 triệu đồng/tháng vào thu nhập chịu thuế. Cha mẹ ở quê nhà nếu trong tuổi lao động chỉ được tính giảm trừ 1,6 triệu đồng/người/tháng nếu thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: tàn tật, không có khả năng lao động; không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân dưới 500.000 đồng/tháng. Riêng vợ bạn đọc này đã 20 tuổi và đang đi học thì không được giảm trừ. Sau khi tính giảm trừ, nếu có thu nhập tính thuế thì áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần để tính số thuế TNCN phải tạm nộp hằng tháng.

Khai quyết toán thuế

. Có một người có nhà cho thuê ở quận 5 và hằng tháng đều đóng thuế TNCN từ việc cho thuê nhà (đã tính giảm trừ cho bản thân và người phụ thuộc). Hiện tại, người này cũng đang làm việc cho một công ty ở quận khác, lương sau khi trừ bảo hiểm các loại còn lại 6 triệu đồng. Người này phải khai thuế TNCN bên công ty như thế nào?

+ Cá nhân vừa có thu nhập từ kinh doanh, vừa có thu nhập từ tiền lương, tiền công ổn định, nếu đã chọn đăng ký giảm trừ gia cảnh tại Chi cục Thuế nơi kinh doanh thì phải thông báo cho công ty nơi họ làm việc biết để không tính giảm trừ gia cảnh trùng và được tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến từng phần từ tiền lương. Kết thúc năm, bạn đọc này phải lập tờ khai quyết toán thuế TNCN với tổng thu nhập từ hai nơi (thu nhập cho thuê nhà + tiền lương), tính một lần các khoản giảm trừ để xác định thu nhập tính thuế TNCN cả năm, nộp tờ khai quyết toán tại Chi cục Thuế quận 5.

. Trường hợp hộ gia đình hoặc cá nhân thực hiện mô hình chăn nuôi gia công theo hình thức tự đầu tư đất đai, hạ tầng…; hay hợp tác với một công ty để được cung cấp con giống, thuốc men… rồi sau đó giao trả sản phẩm cho công ty và nhận tiền chăn nuôi gia công thì có phải nộp thuế TNCN không?

+ Theo Điều 4 Luật Thuế TNCN, thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thủy sản chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường là thu nhập được miễn thuế. Như vậy, trường hợp chăn nuôi gia công không phải đóng thuế TNCN.

. Bạn đọc có địa chỉ email lntmk134@yahoo.com hỏi: Việc đóng thuế TNCN (kê khai, mức nộp, miễn trừ gia cảnh) của lao động là người nước ngoài có khác gì so với người Việt Nam?

+ Người nước ngoài ký hợp đồng lao động làm việc tại công ty (có thời gian có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc liên tục trong 12 tháng kể từ ngày đến Việt Nam) là cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương thuộc đối tượng nộp thuế TNCN. Thủ tục đăng ký thuế, kê khai giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc, tính miễn trừ thuế TNCN được thực hiện như các cá nhân cư trú người Việt Nam có thu nhập.

. Xin cảm ơn bà.

Hồ sơ hoàn thuế TNCN gồm có: Tờ khai quyết toán thuế TNCN (đối với các đối tượng phải quyết toán thuế TNCN); văn bản đề nghị giảm thuế theo mẫu (đối với những cá nhân được giảm thuế TNCN do bị thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo có yêu cầu hoàn thuế); chứng từ khấu trừ thuế, biên lai thu thuế TNCN (bản chính).

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, từ kinh doanh, cá nhân chuyển nhượng chứng khoán đăng ký nộp thuế theo thuế suất 20% thuộc đối tượng phải khai quyết toán thuế; cá nhân được giảm thuế do bị thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, mắc bệnh hiểm nghèo sau khi được giảm thuế có số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp, nếu có yêu cầu hoàn thuế thì phản ánh vào chỉ tiêu “Tổng số thuế đề nghị hoàn” tương ứng tại các tờ khai, kèm theo các chứng từ, biên lai nộp thuế và nộp tại cơ quan thuế.

(Theo Thông tư số 20 ngày 5-2-2010 của Bộ Tài chính)

GIA NGHĨA thực hiện