Làm giấy cho nhà đất mua giấy tay: Vẫn chờ hướng dẫn?
(PL)- Quận Bình Tân (TP.HCM) đang ngưng nhận hồ sơ các trường hợp chủ đất tự phân chia đất thành nhiều mảnh rồi mua bán giấy tay.

Theo Nghị định 01/2017 có hiệu lực từ ngày 3-3, nhà đất mua bán bằng giấy tay trước ngày 1-1-2008 được cấp giấy chứng nhận (GCN). Quy định này đang được các quận, huyện tại TP.HCM triển khai. Thế nhưng nhiều người dân tại quận Bình Tân cho hay hồ sơ của họ chưa được tiếp nhận giải quyết do quận bảo phải chờ hướng dẫn…

Nơi nhận, nơi không

Bà Mai Thị Ánh Ngọc ngụ quận Bình Tân mua mảnh đất diện tích 80 m2 tại phường Bình Hưng Hòa A từ năm 2007 bằng giấy tay. Mảnh đất của bà vốn là một phần của mảnh đất lớn gần 900 m2 của chủ cũ đã có GCN quyền sử dụng đất nông nghiệp cắt bán cho nhiều người. Sau ngày Nghị định 01/2017 có hiệu lực, bà nộp hồ sơ xin cấp GCN cho mảnh đất của mình.

“Thế nhưng tôi đến Văn phòng Đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) quận hỏi thăm thì nhân viên chưa nhận hồ sơ, bảo chờ hướng dẫn” - bà Ngọc cho biết.

ông Lê Văn Thoại cho hay vào tháng 7-2005, ông mua căn nhà 40 m2 tại phường Bình Trị Đông (quận Bình Tân), được xây trên đất nông nghiệp, có GCN chung cho cả thửa đất lớn. Ông cũng đinh ninh trường hợp mình đủ điều kiện cấp GCN nhưng quận vẫn chưa nhận hồ sơ.

“Nhiều năm qua, nhà đất không được cấp GCN khiến tôi rất lo và gặp nhiều khó khăn trong việc đăng ký hộ khẩu, điện nước hay thế chấp làm ăn. Giờ nghị định 01 ra thì quận lại bảo chờ hướng dẫn, tôi thấy khó hiểu quá” - ông Thoại than thở.

Qua tìm hiểu của PV, chỉ riêng quận Bình Tân đang tạm ngưng nhận hồ sơ cấp GCN trong khi quận Bình Thạnh, quận 12, quận 7… vẫn tiếp nhận các trường hợp này. Thậm chí quận Bình Thạnh còn giải quyết trước khi có Nghị định 01 do vận dụng Nghị định 43/2014. Theo đó, khoản 1 Điều 82 Nghị định 43/2014 cho phép cấp GCN trường hợp mua bán nhà đất trước ngày 1-1-2008 mà chưa thực hiện thủ tục chuyển nhượng.

Làm giấy cho nhà đất mua giấy tay: Vẫn chờ hướng dẫn? - ảnh 1
Một người dân đang nộp hồ sơ tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai quận Bình Tân xin cấp giấy chứng nhận mảnh đất mua giấy tay ở phường Bình Hưng Hòa B. (Ảnh chụp chiều 27-3). Ảnh: CẨM TÚ

Một cán bộ Phòng TN&MT quận Bình Thạnh cho hay quận đã cấp nhiều GCN cho các trường hợp này và “chưa có khiếu nại nào là cấp sai người, sai thời điểm mua bán sử dụng đất”.

Ông Đào Gia Vượng, Phó Chủ tịch UBND quận 7, cho hay việc cấp GCN cho nhà đất mua bán giấy tay vừa gỡ vướng cho dân vừa tạo thuận lợi cho công tác quản lý. “Nếu không cấp GCN thì những trường hợp này vẫn tồn tại đó, người dân vẫn ở đó mà việc quản lý lại khó khăn” - ông bày tỏ.

Nhiều vướng mắc pháp lý

Trao đổi về các trường hợp mà PV phản ánh, ông Nguyễn Gia Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND quận Bình Tân, cho hay quận vẫn nhận hồ sơ với trường hợp mua bán trọn thửa đất. Tuy nhiên, trường hợp chủ đất tự phân chia đất thành nhiều mảnh và mua bán giấy tay thì chưa triển khai.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Tân, giải thích chưa nhận hồ sơ cho trường hợp trên bởi có rất nhiều vướng mắc pháp lý.

“Khi cấp GCN cho những người mua đất giấy tay một phần thửa đất thì phải thu hồi, hủy bỏ GCN của chủ cũ. Nhưng nếu chủ cũ không giao nộp GCN thì quy trình thực hiện ra sao chưa quy định” - ông Bình nói.

Theo ông Bình, khoản 2 Điều 82 Nghị định 43/2014 hướng dẫn thủ tục thu hồi, hủy bỏ GCN của chủ cũ là “thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, sau 30 ngày mà chủ cũ vẫn không giao nộp GCN và không có khiếu nại thì sẽ thông báo hủy GCN cũ để cấp cho người mua”. Nhưng thủ tục này áp dụng cho trường hợp mua bán trọn thửa, còn trường hợp mua bán một phần chưa đề cập.

Đồng tình với quận Bình Tân, phó phòng TN&MT quận 12, ông Phan Phương Bình, còn băn khoăn các nghị định đang chênh nhau. Cụ thể, theo Nghị định 102/2014 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thì việc mua bán giấy tay quyền sử dụng đất phải bị xử lý vi phạm. “Như vậy có phải xử lý vi phạm xong rồi mới cấp GCN? Thắc mắc này chưa được hướng dẫn” - ông cho hay.

Lo về diện tích tối thiểu

Lãnh đạo quận Bình Tân cũng đang lo ngại việc cấp GCN cho trường hợp mua bán tách thửa một phần đất nông nghiệp bằng giấy tay mà không có giới hạn về diện tích đất.

Theo Điều 29 Nghị định 43/2014, trường hợp đất đã có GCN mà chủ đất tự tách thành nhiều thửa và trong đó có ít nhất một thửa không đủ diện tích tối thiểu do địa phương ban hành thì không được cấp GCN.

Theo lãnh đạo quận Bình Tân, với đất ở thì diện tích tối thiểu quy định tại Quyết định 33/2014 do TP ban hành nên việc thực hiện rõ ràng. Nhưng đất nông nghiệp không có quy định về diện tích tối thiểu để xét tách thửa. Nếu vẫn nhận, cấp GCN cho đất nông nghiệp tự xé lẻ thành nhiều thửa nhỏ diện tích không đủ chuẩn thì không thể quản lý quỹ đất này trong khi chủ trương chung của TP là hạn chế manh mún chia cắt tự phát đất nông nghiệp.

Ông Nguyễn Gia Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND quận Bình Tân, còn lo ngại việc lợi dụng chủ trương, lách luật để hợp thức hóa các trường hợp tự phân lô hộ lẻ.

“Theo quy định thì hồ sơ phải có xác nhận của UBND phường về thời điểm sử dụng đất căn cứ vào xác nhận của những người cùng thời điểm sử dụng đất với người xin cấp giấy. Nếu là nhà ở giữa khu dân cư thì việc xác định mốc thời gian còn dễ. Nhưng đất trống tại các quận ven như quận Bình Tân thì khó biết ai là người sử dụng cùng thời điểm. Giấy tay không thể là cơ sở xem xét” - ông nhận xét.

Quận Bình Tân cho hay thời gian qua, trường hợp mua bán một phần đất trống bằng giấy tay chiếm đa số so với trường hợp mua nhà ở bằng giấy tay.

Chờ Bộ hướng dẫn

"Tuần qua, Giám đốc Sở TN&MT TP.HCM Nguyễn Toàn Thắng đã chủ trì cuộc họp với các quận, huyện về việc cấp GCN theo Nghị định 01/2017. Sở đã được báo cáo những vướng mắc trên. Lãnh đạo Sở sẽ xin ý kiến hướng dẫn của Bộ TN&MT” - ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ quận Bình Tân, cho biết.

Trong khi đó, ông Đào Gia Vượng, Phó Chủ tịch UBND quận 7, cho hay: “Tôi có nghe thông tin tạm thời không nhận hồ sơ xin cấp GCN một phần thửa đất để chờ báo cáo Bộ. Tuy nhiên, chưa thấy Sở TN&MT có văn bản nên quận chưa thể tự dừng mà vẫn nhận hồ sơ của dân”.

CẨM TÚ