Siêu dự án 10.000 tỉ bao giờ khởi động lại?
(PL)- Trong khi người dân TP.HCM đang gồng mình chịu đựng ngập do triều cường thì dự án chống ngập quan trọng này lại đang đình trệ.

Những năm qua, TP.HCM đã chi hàng ngàn tỉ đồng làm đê bao, cống ngăn triều... để chống ngập. Trong đó, dự án chống ngập do triều cường có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu với tổng kinh phí gần 10.000 tỉ đồng (lớn nhất từ trước tới nay) là một trong những dự án được chính quyền và người dân TP kỳ vọng rất nhiều. Bởi mục tiêu của dự án là chống ngập do triều cường cho vùng diện tích rộng tới 750 km2.

Dân còn phải bì bõm lội nước

Trước khi bị đình trệ, dự án đang triển khai xây dựng nhiều hạng mục như các cống kiểm soát triều lớn, tuyến đê bao… ở các quận 1, 4, 7, 8, huyện Nhà Bè và Bình Chánh. Và khi dự án chậm hoàn thành, chính người dân tại các quận, huyện này sẽ bị ảnh hưởng, thiệt thòi đầu tiên.

Trong đợt triều cường gần đây nhất (12-9), mức triều chỉ đạt 1,39 m - chưa tới báo động 2 nhưng nước từ rạch Long Kiểng, Nhơn Đức, Nhà Bè dâng lên ào ào khiến người dân không kịp trở tay. Chỉ sau 30 phút, con đường Nguyễn Bình, xã Nhơn Đức, Nhà Bè ngập hơn nửa bánh xe khiến giao thông hỗn loạn. Đến hơn 18 giờ, nước vẫn ngập sâu khiến cuộc sống người dân hỗn loạn. Trước đó một ngày, triều cường cũng khiến con đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7 ngập sâu, nhiều người đi xe máy té ngã…

Câu chuyện triều cường sẽ còn ám ảnh người dân TP dài dài. Theo dự báo mới nhất của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ, vào ngày 6-10, mức triều đo được ở trạm Phú An (sông Sài Gòn) sẽ là 1,35 m, vượt báo động 1. Trạm Nhà Bè cũng đạt mức 1,34 m.

“Cứ mỗi đợt triều cường là dân ở đây lại phải lội nước, tụi tôi ngán tận cổ rồi. Nghe nói dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng khi hoàn thành thì nơi đây sẽ hết ngập triều, dân ở đây ai cũng mừng. Ai dè từ tháng 5 tới giờ lại ngưng thi công, tôi nghe nói do thiếu tiền gì đó. Tôi chỉ mong TP sớm tháo gỡ để dự án mau hoàn thành cho dân hết phải bì bõm lội nước nữa” - anh Nguyễn Văn Minh, ngụ đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7 nói.

Siêu dự án 10.000 tỉ bao giờ khởi động lại? - ảnh 1
Triều cường trên đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7 luôn khiến người dân khốn khổ. Ảnh: NGUYỄN THẮNG

Vì sao dự án ngừng thi công?

Dự án 10.000 tỉ đồng này được khởi công vào giữa năm 2016 và dự kiến hoàn thành sau ba năm. Tuy nhiên, vào cuối tháng 4-2018, Công ty Trung Nam BT 1547 bất ngờ có thông báo tạm dừng thi công. Lý do Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Sài Gòn đã dừng giải ngân nên công ty không có tiền để tiếp tục thi công.

Trước khi gửi thông báo trên, Công ty Trung Nam BT 1547 từng có công văn kiến nghị UBND TP sớm tổ chức cuộc họp để giải quyết nhiều nội dung liên quan đến đánh giá của đơn vị tư vấn giám sát hợp đồng (TVGSHĐ). Những vướng mắc này đang góp phần làm chậm tiến độ của dự án.

Cụ thể, từ lúc khởi công đến nay dự án đã có 17 đợt thi công hoàn thành với tổng số tiền lên đến hàng ngàn tỉ đồng. Song hiện có đến bảy đợt chưa được xác nhận-nghiệm thu (từ đợt 10 đến nay) để giải ngân, tái cấp vốn cho Công ty Trung Nam BT 1547. Lý do là trong nhiều báo cáo gửi UBND TP, đơn vị TVGSHĐ cho rằng các đợt thi công chưa được nghiệm thu do hồ sơ còn nhiều sai sót, chưa đủ cơ sở pháp lý, vật liệu xây dựng ở công trình khác với hồ sơ thiết kế…

Theo ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nam, TVGSHĐ tuy ký xác nhận giá trị hoàn thành nhưng trong văn bản xác nhận thường kèm theo các ý kiến và khuyến cáo thiếu cơ sở, gây áp lực khiến TP không dám ký xác nhận nên phía ngân hàng không thể giải ngân. Ông Tiến còn dẫn nhiều văn bản để cho rằng TVGSHĐ cố tình lờ đi hồ sơ điều chỉnh của tư vấn thiết kế, đưa những thông tin sai lệch, tạo dư luận xấu.

“Chúng tôi cũng như Trung tâm chống ngập - đơn vị điều hành dự án đã nhiều lần đề nghị sắp xếp buổi làm việc chung để các bên trao đổi rõ ràng, ai đúng, ai sai cũng như nhanh chóng giải quyết để tìm hướng ra cho dự án nhưng đơn vị này không đồng ý” - ông Tiến nói.

Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 9, chiều 1-10, ông Võ Văn Hoan, Chánh Văn phòng UBND TP.HCM, cho rằng việc TVGSHĐ và nhà đầu tư không ngồi với nhau là không được. “Đơn vị tư vấn chỉ nêu quan điểm mà không nghe nhà đầu tư lý giải thì làm sao giải quyết được vướng mắc? Kỳ này TP sẽ làm rõ, không để việc này làm ảnh hưởng uy tín, công tác quản lý của TP” - ông Hoan nhấn mạnh.

Nhà đầu tư sẵn sàng khởi động lại dự án

“Nếu các khó khăn được giải quyết và cơ quan chức năng cho phép thì chúng tôi sẽ tái khởi động dự án ngay trong vòng một tuần” - ông Nguyễn Tâm Tiến khẳng định.

Ông Tiến nói thêm sau khi dự án tái khởi động, để công trường đạt được hiệu suất cao như trước khi tạm dừng thì cần ba tháng để huy động thiết bị và nguồn lực. Và nếu TP bàn giao mặt bằng 100% trong đầu tháng 12 năm nay thì dự án sẽ hoàn thành đúng ngày 31-12-2019.

Vậy TP sẽ làm gì để gỡ vướng cho dự án? Trao đổi với PV Pháp Luật TP.HCM, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm chống ngập, cho rằng ba bên (Trung tâm chống ngập, Trung Nam Group và TVGSHĐ) phải sớm ngồi lại để giải quyết các vấn đề khúc mắc. Sau khi TVGSHĐ xác nhận giá trị hoàn thành, đủ điều kiện giải ngân khoản vay, trình báo cáo cho UBND TP thì Trung tâm chống ngập sẽ chịu trách nhiệm xác nhận, gửi hồ sơ cho BIDV để giải ngân khoản vay cho dự án theo đúng biên bản thỏa thuận ba bên đã ký.

“Tôi khẳng định dự án không thiếu vốn mà chỉ tạm dừng vì vấn đề giải ngân. Chúng tôi đã yêu cầu TVGSHĐ phải xác nhận thời hạn, thời điểm họp ba bên cụ thể chứ không thể từ chối họp như hiện nay được. Quan điểm của TP là phải giải quyết nhanh và tái khởi động dự án trong thời gian sớm nhất” - ông Dũng cho hay.

Theo ông Dũng, dự án cũng có sự điều chỉnh thiết kế. Trước đây dự án sẽ làm kè nằm ở phía trong nhưng việc này làm tăng chi phí giải phóng mặt bằng nên sắp tới sẽ dịch chuyển vị trí tuyến kè ra ngoài. “Việc dịch chuyển vị trí kè ra ngoài thì dung tích chứa nước lòng sông không thay đổi nên không có vấn đề gì, TP cũng đã chấp thuận” - ông Dũng thông tin.

Nhà đầu tư làm đúng hợp đồng nhưng tư vấn không chịu

Được biết TVGSHĐ (đại diện là Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Meinhardt Việt Nam) tuy ký xác nhận giá trị hoàn thành nhưng trong văn bản xác nhận thường kèm theo các ý kiến và khuyến cáo như quan ngại tính hiệu quả của dự án, dự án vượt mức đầu tư… TVGSHĐ cũng cho rằng Trung Nam Group dùng thép Trung Quốc thay vì thép từ các nước G7, điều này có khả năng làm tăng chi phí duy tu, bảo dưỡng.

Tuy nhiên, phía Trung Nam Group cho rằng theo hợp đồng BT (Điều 10), UBND TP ký với nhà đầu tư không có điều khoản hay ràng buộc nào là thép sử dụng cửa van phải là thép G7, châu Âu, Mỹ, Nhật hay Trung Quốc. Nhà đầu tư khẳng định việc sử dụng thép Trung Quốc vẫn đảm bảo chất lượng, kỹ thuật, tiêu chuẩn và không làm tăng chi phí duy tu, bảo dưỡng. Dự án cũng không đội vốn như TVGSHĐ đã nêu trong khuyến cáo.

KIÊN CƯỜNG