DN ăn tết hơi lâu khiến lúa thu hoạch xong chất đống, nông dân đang chờ thương lái còn thương lái chờ DN.

Hôm nay (20-2), doanh nghiệp (DN) sẽ bắt tay thu mua tạm trữ lúa gạo vụ đông xuân. Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định mua tạm trữ 1 triệu tấn quỹ gạo. Thời hạn mua tạm trữ từ ngày 20-2 đến hết ngày 31-3.

Lúa chín rục, giá thấp

Ngay sau tết, các tỉnh ở  ĐBSCL bắt đầu thu hoạch rộ lúa đông xuân. Dù vậy, giá lúa chẳng những không nhích lên mà lại có chiều hướng giảm khiến nông dân lo thêm lo vì lúa đã chín rục ngoài đồng nhưng thương lái mua chưa nhiều.

Tại Hậu Giang, theo các nông dân, hiện giá lúa tươi IR50404 bán tại ruộng vào khoảng 4.100-4.250 đồng/kg, lúa hạt dài thường giá vào khoảng 4.500-4.600 đồng/kg. Anh Võ Quang Tiên (thị trấn Bảy Ngàn, huyện Châu Thành A) cho biết: “Trước tết, thương lái bỏ cọc lúa IR50404 4.300 đồng/kg lúa tươi tại ruộng nhưng đến nay thì giá chỉ còn 4.100-4.150 đồng/kg. Giá giảm nhưng chẳng bao nhiêu thương lái vào mua dù họ cặp ghe rất nhiều”.

Còn anh Phạm Văn Dũng, nông dân trồng lúa ở ấp 4, thị trấn Long Mỹ, cho biết: “Vụ đông xuân này chúng tôi không vui vì năng suất không đạt so năm 2012, chi phí cao nên mỗi hecta lúa bỏ ra khoảng 20 triệu đồng, tính toán sau khi thu hoạch lúa chỉ lời 15%-20%”.

Lúa thu hoạch vụ đông xuân của nông dân An Giang chất đống nằm chờ thương lái thu mua. ảnh: Vĩnh Sơn

Khi được hỏi về thông tin mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo, anh Dũng cho biết: “1 triệu tấn so với sản lượng của ĐBSCL không nhằm nhò gì. Nông dân giờ chỉ mong thương lái cũng như DN đẩy nhanh tiến độ mua lúa và giá cả nhích lên chút ít là mừng lắm rồi”. Ông Đoàn Ngọc Phả, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang, phân tích: “Với giá lúa trung bình do thương lái thu mua tại ruộng của nông dân An Giang 4.200 đồng/kg (lúa tươi) như hiện nay thì nông dân lời rất thấp. Mức tính giá thành tại An Giang 3.640 đồng/kg do Bộ Tài chính ấn định như vậy là chưa sát với thực tế chi phí sản xuất của nông dân”.

DN lo đầu ra

Theo ông Nguyễn Quốc Trực, Tổng Giám đốc Công ty Lương thực Tiền Giang, DN của ông đã tiến hành thu mua từ trước tết, không ngồi chờ hiệp hội phân bổ. Hiện tại DN này đã thu mua hơn 10.000 tấn gạo, bằng số lượng gạo DN được phân bổ thu mua tạm trữ vụ đông xuân năm ngoái. Công ty đang mua cả lúa lẫn gạo, giá lúa ướt là 4.200 đồng/kg, lúa khô là 5.200 đồng/kg; giá gạo IR 50404 là 6.650 đồng/kg, gạo hạt dài là 6.950 đồng/kg. “Với giá lúa gạo này thì đảm bảo nông dân có lợi chút ít chứ không nhiều. Giá lúa có giảm nhẹ là do nhiều DN nghỉ tết hơi lâu, đến tận mùng 9 tết mới hoạt động trở lại. Tuy vậy, khi DN tiến hành thu mua vào mạnh thì chắc chắn giá sẽ lên. Có điều, chúng tôi lo ngại là giá gạo thấp, cạnh tranh từ các nhà xuất khẩu khác khiến đầu ra càng thu hẹp” - ông Trực nói.

Ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Hưng Việt, cho hay hiện chưa có thông tin phân bổ nhưng DN đã bắt đầu thu mua lúa từ ngày 18-2 với giá lúa khô hạt dài 5.700 đồng/kg, giá lúa IR50404 khô 5.200 đồng/kg. “Hiện nay, dù có giá sàn xuất khẩu nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam vẫn đang ở mức thấp. Gạo 5% tấm hiện ở mức 410 USD/tấn, gạo 25% tấm 370-385 USD/tấn không thể tăng vì phải cạnh tranh với các nước xuất khẩu khác là Ấn Độ, Pakistan, Myanmar. DN ta đang phải lệ thuộc vào thị trường xuất khẩu nên nếu hợp đồng nhiều, DN mới có thể thu mua cho nông dân với số lượng nhiều”.

Ông Nguyễn Quốc Trực, Tổng Giám đốc Công ty Lương thực Tiền Giang, nhận định: Chính sách thu mua tạm trữ như mọi năm có cái lợi là tăng giá lúa cho nông dân trong vụ thu hoạch. Tuy nhiên, nông dân vẫn kêu bán giá thấp thì cần giải pháp mới hỗ trợ trực tiếp cho nông dân có lợi như thành lập những HTX để hướng dẫn kỹ thuật, bán phân bón, lúa giống, phổ biến thông tin tuyên truyền về chính sách cho nông dân”.

DN đã hơi ì ạch trong đợt tạm trữ lần này có thể do nghỉ tết dài ngày và tình hình xuất khẩu khó khăn. Bộ sẽ chỉ đạo DN tiến hành thu mua nhanh gọn nhất, kịp thời để kéo giá lúa tăng giúp nông dân có lợi nhuận. Sau đợt thu mua tạm trữ này, Bộ sẽ chỉ đạo VFA tiến hành thu mua tạm trữ nhiều đợt khác để có lợi cho nông dân.

Ông PHẠM VĂN DƯ, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt

QUANG HUY - VĨNH SƠN - GIA TUỆ