Trần Bắc Hà, từ đỉnh cao quyền lực tới thân phận bị can
(PLO)- Với 35 năm gắn bó với ngân hàng BIDV, ông Trần Bắc Hà được biết tới như một “ông trùm tài chính”, cho đến hôm nay trở thành bị can bị bắt tạm giam.

Như Pháp Luật TP.HCM đã đưa tin, Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa thực hiện tống đạt các quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với ông Trần Bắc Hà (cựu chủ tịch HĐQT ngân hàng BIDV) để điều tra về tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng.

Cùng với ông Hà, ba cựu thuộc cấp khác là ông Trần Lục Lang (cựu phó tổng giám đốc BIDV), ông Kiều Đình Hòa (cựu giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) và bà Lê Thị Vân Anh (cựu trưởng phòng khách hàng doanh nghiệp BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) cũng bị khởi tố về tội danh nói trên.

Trong số này, các ông Trần Lục Lang và Kiều Đình Hòa bị bắt tạm giam; bà Lê Thị Vân Anh bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

Trần Bắc Hà, từ đỉnh cao quyền lực tới thân phận bị can - ảnh 1
Ông Trần Bắc Hà, cựu chủ tịch HĐQT ngân hàng BIDV

Từ “ông trùm tài chính”…

Ông Trần Bắc Hà sinh năm 1956, quê quán Bình Định, trình độ cử nhân tài chính-kế toán.

Bắt đầu sự nghiệp khi mới 25 tuổi, ông Hà đã gắn bó với BIDV. Sau 10 năm công tác, tháng 7-1991, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Chi nhánh BIDV tỉnh Bình Định. Trước đó, ông từng giữ các chức vụ như: Giám đốc Sở Giao dịch III, Giám đốc Công ty quản lý nợ và Khai thác tài sản BIDV, Giám đốc Công ty chứng khoán BIDV…

Đến năm 2003, ông Hà được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc BIDV và đến năm 2007 là tổng giám đốc BIDV. Từ năm 2008 đến tháng 9-2016 là chủ tịch HĐQT BIDV.

Như vậy ông Trần Bắc Hà đã có 35 năm công tác tại BIDV và hơn tám năm giữ chức chủ tịch HĐQT BIDV. Ông Hà nghỉ hưu theo chế độ từ ngày 1-9-2016.

Ông Hà được xem là người tạo ra những bước chuyển mình của BIDV trong thời điểm thị trường ngân hàng ăn nên làm ra. Theo đó, tài sản của BIDV đã tăng lên gần bốn lần, từ mốc 248.000 tỉ đồng năm 2008 lên 930.000 tỉ đồng vào tháng 6-2016. Lợi nhuận trước thuế cũng tăng mạnh từ 2.350 tỉ đồng năm 2008 lên 7.948 tỉ đồng năm 2015. Vốn điều lệ của BIDV đã tăng lên 28.112 tỉ đồng và là ngân hàng có quy mô vốn điều lệ lớn thứ ba trong toàn hệ thống.

Giai đoạn những năm 2008-2015, ông Trần Bắc Hà “nổi như cồn”, thậm chí còn được nhiều người trong giới tài chính ngân hàng gọi bằng cái tên "ông trùm tài chính", là người "thét ra lửa".

Ngoài vai trò lãnh đạo tại BIDV, ông Hà từng là Chủ tịch HĐQT hàng loạt công ty như: Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Campuchia (IDDC); Công ty Đầu tư và Phát triển Myanmar (MIDC); Công ty TNHH Hai thành viên Đầu tư phát triển quốc tế (IIDC); Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư Việt Nam sang Campuchia (AVIC), sang Lào (AVIL) và sang Myanmar (AVIM).

Đáng chú ý, trước khi bị bắt giam, rất nhiều lần thông tin ông Hà bị áp dụng biện pháp tố tụng từng khiến thị trường chứng khoán Việt Nam “chao đảo”.

Cụ thể, vào tháng 8-2017, tin đồn ông Hà bị bắt đã nhấn chìm thị trường chứng khoán, đặc biệt là khiến cổ phiếu nhóm ngân hàng đỏ lửa. Chỉ trong một ngày 9-8, vốn hóa thị trường bốc hơi 1,8 tỉ USD. Trước đó, vào năm 2013, tin đồn thất thiệt tương tự liên quan đến ông Hà cũng đã “thổi bay” khoảng 1,6 tỉ USD trên thị trường chứng khoán.

… đến khi thành bị can

Trước đó, tháng 6-2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKT) đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Trần Bắc Hà (cựu bí thư Đảng ủy, chủ tịch HĐQT).

Theo UBKT, ông Trần Bắc Hà chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy BIDV nhiệm kỳ 2010-2015 và 2015-2020 gồm: vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, để BIDV có nhiều vi phạm nghiêm trọng mang tính hệ thống trong thực hiện quy chế làm việc.

Bên cạnh đó còn có những quy định về phân cấp thẩm quyền và quy trình, thủ tục cấp tín dụng, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm tăng nợ xấu, nhất là các khoản nợ có khả năng mất vốn.

Ngoài ra, Ban Thường vụ còn để nhiều cán bộ vi phạm kỷ luật đảng và pháp luật nhà nước, bị xử lý hình sự; làm giảm nguồn thu ngân sách, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, đến thu nhập, việc làm và đời sống của người lao động BIDV.

UBKT xác định những vi phạm của ông Hà là rất nghiêm trọng, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức Đảng và BIDV, gây bức xúc trong xã hội…

Cụ thể, ông Hà đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, có biểu hiện áp đặt, thiếu dân chủ trong chỉ đạo, điều hành; vi phạm nghị quyết của Ban Thường vụ Đảng ủy về nghĩa vụ, trách nhiệm của người giữ chức vụ trong hệ thống BIDV.

Cựu chủ tịch BIDV cũng vi phạm quy trình, thủ tục, thẩm quyền, quy định về tín dụng trong phê duyệt chủ trương, quyết định một số khoản cho vay, bảo lãnh, đầu tư, quản lý nợ. Trong đó có việc phê duyệt chủ trương cho vay 4.700 tỉ đồng đối với 12 công ty liên quan đến vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng.

Mới đây nhất, tại phiên xét xử đại án Phạm Công Danh, Trầm Bê cùng 44 đồng phạm gây thiệt hại 6.000 tỉ đồng xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB) vào tháng 7-2018 vừa qua, ông Trần Bắc Hà được tòa triệu tập nhưng đã có đơn xin vắng mặt với lý do đang chữa bệnh tại Singapore.

Ngày 29-11, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã tống đạt các quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Hà cùng các cựu thuộc cấp.

T.PHAN (tổng hợp)