Cựu phó thống đốc và việc tái cơ cấu ngân hàng
(PL)- Ông Đặng Thanh Bình, cựu phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước, bị quy buộc thiếu trách nhiệm trong việc tái cơ cấu ngân hàng, dẫn đến xảy ra nhiều đại án ngân hàng.

Ngày 5-12, TAND Cấp cao tại TP.HCM mở phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án Đặng Thanh Bình, cựu phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các đồng phạm về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Trước đó, ông Bình bị TAND TP.HCM tuyên phạt ba năm tù về tội này.

Tòa: Kháng cáo ông Bình không rõ ràng

Tại tòa, bị cáo Đặng Thanh Bình cho rằng cấp sơ thẩm tuyên phạt ông ba năm tù là quá cao, không đúng với hành vi của ông. Bị cáo mong HĐXX xem xét công sức đóng góp của mình trong ngành ngân hàng và xin HĐXX giảm nhẹ hình phạt, cho bị cáo hưởng án treo.

Trình bày về các hành vi của mình, bị cáo Bình nói cấp sơ thẩm chưa hiểu hết nghiệp vụ của ngành ngân hàng nên việc xét xử chưa thấu đáo, chưa xem xét đúng hành vi của ông. Bị cáo thừa nhận có thiếu sót nhưng không phải sai sót như bản án sơ thẩm đã nhận định.

Chủ tọa cho rằng kháng cáo của bị cáo Bình là không rõ ràng và chủ tọa đọc lại điều luật mà án sơ thẩm đã quy kết cho bị cáo Bình nghe. Tuy nhiên, bị cáo Bình vẫn cho rằng ông có những thiếu sót trong quá trình thực hiện giám sát, kiểm sát trực tiếp ngân hàng, có sự hiểu nhầm trong các anh em giám sát, chưa hiểu rõ việc giám sát dẫn đến không ngăn chặn kịp thời hậu quả…

Chủ tọa đặt vấn đề về việc bút phê của ông Bình đưa yêu cầu năng lực tài chính kiểm tra sau, trong khi đây là điều kiện tiên quyết để thực hiện tái cơ cấu ngân hàng là phải bảo đảm nhóm cổ đông có tài chính thực sự, án sơ thẩm quy kết hành vi này.

Bị cáo Bình cho rằng bút phê của ông không nói như vậy và trong bút phê còn có những câu quan trọng nhưng cấp sơ thẩm đã không xem xét. Ông Bình cũng cho rằng cá nhân ông không thể quyết việc cho chủ đầu tư nào tham gia và khẳng định thiệt hại xảy ra không phải nguyên nhân trực tiếp từ hành vi của mình.

Chủ tọa hỏi bị cáo Bình yếu tố năng lực tài chính là yếu tố quan trọng nhất nhưng tại sao lại ưu tiên làm những cái khác trước, cái quan trọng thì lại làm sau. Bị cáo Bình cho rằng cần phải làm rõ điểm khác nhau giữa vốn góp và năng lực tài chính. Theo bị cáo, năng lực tài chính không có định nghĩa trong luật, còn vốn góp thì có.

Cựu phó thống đốc và việc tái cơ cấu ngân hàng - ảnh 1
Bị cáo Đặng Thanh Bình (phải), cựu phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước, tại tòa phúc thẩm. Ảnh: YẾN CHÂU

Bị án Phan Thành Mai bất ngờ xin trình bày

Khi chủ tọa tuyên bố kết thúc phần xét hỏi và phiên tòa tạm nghỉ, ngày mai tiếp tục thì bị án Phan Thành Mai (tham gia với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, không có kháng cáo) bất ngờ giơ tay xin ý kiến.

Ngân hàng Nhà nước xin không xử hình sự các bị cáo

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện NHNN (không kháng cáo) xin giữ nguyên quan điểm như công văn đã gửi trước khi khởi tố, đề nghị không xử lý hình sự những người có liên quan đến việc tái cơ cấu ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt. 

Bị án Mai cho rằng ông không được dự liên tục phiên tòa sơ thẩm và có nhiều nội dung liên quan đến quyền lợi của ông cũng như các bị cáo khác mà ông chưa được trình bày. Bị án Mai cho rằng cần xem xét trình tự xảy ra ba vụ án gồm vụ án Hứa Thị Phấn, vụ Phạm Công Danh và vụ án này sẽ ảnh hưởng đến ông cũng như các bị cáo khác. Vụ bà Phấn xảy ra đầu tiên nên nếu vụ án của ông xử sau phiên tòa bà Phấn thì chúng tôi (ý nói ông và Phạm Công Danh) có thể khắc phục toàn bộ hậu quả, điều này sẽ ảnh hưởng đến phán quyết của tòa. Vì vậy, ông cho rằng trình tự tố tụng của các vụ án là bất lợi cho ông cũng như các bị cáo khác.

Về nội dung liên quan đến tái cơ cấu, ông cho rằng năng lực tài chính đã được xem xét, chứng minh trước đó và một phần hậu quả là do bà Phấn để lại. Cạnh đó, ông cho rằng số liệu về thiệt hại ngân hàng là không chính xác. Ông đề nghị xem xét đến các yếu tố khách quan như ông đã trình bày để miễn trách nhiệm hình sự cho các bị cáo.

HĐXX ghi nhận ý kiến của ông và sẽ xem xét trong quá trình nghị án. Sau đó HĐXX tuyên bố kết thúc phần xét hỏi. Hôm nay (6-12), tòa tiếp tục với phần phát biểu của đại diện VKS.

Ông Bình thiếu trách nhiệm như thế nào?

Án sơ thẩm xác định tại NHNN, ông Bình được giao nhiệm vụ phụ trách cơ quan thanh tra giám sát NHNN, Vụ Pháp chế, giúp thống đốc chỉ đạo việc tái cơ cấu sáu ngân hàng yếu kém theo đề án của Chính phủ, trong đó có VNCB.

Tháng 8-2012, ông Bình đã ký tờ trình Chính phủ về phương án tái cơ cấu VNCB và đã được Chính phủ chấp thuận chủ trương.

Theo phương án tái cơ cấu và chuyển nhượng cổ phần giữa nhóm cổ đông Phú Mỹ (do Hứa Thị Phấn làm đại diện) sang cho nhóm cổ đông Thiên Thanh (do Phạm Công Danh làm đại diện) thì VNCB được xếp loại ngân hàng yếu kém và cần thiết phải có cơ chế giám sát đặc biệt. Tuy nhiên, ông Bình đã không thực hiện đúng phương án do chính NHNN đề xuất để kiểm tra năng lực tài chính của nhóm cổ đông Thiên Thanh, tạo điều kiện cho nhóm cổ đông này điều hành và nắm giữ ngân hàng, sử dụng ngân hàng như một phương tiện phạm tội. Kể từ khi nhóm cổ đông Thiên Thanh điều hành, ngân hàng làm ăn thua lỗ, vốn chủ sở hữu tiếp tục âm, nợ xấu tăng cao.

Vào thời điểm khởi tố vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm năm 2014, vốn chủ sở hữu của VNCB âm hơn 18.000 tỉ đồng, gấp sáu lần so với lúc chưa tái cơ cấu, nợ phải trả là hơn 38.000 tỉ đồng. Vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm đã xác định thiệt hại là hơn 15.000 tỉ đồng. Hậu quả của vụ án khiến NHNN buộc phải mua lại VNCB với giá 0 đồng.

Không chỉ ông Bình thiếu trách nhiệm trong việc giám sát và tái cơ cấu VNCB mà một số thành viên tổ giám sát được ông Bình ký quyết định thành lập cũng có những hành vi sai phạm trong thực thi công vụ của các bị cáo còn lại thuộc tổ giám sát NHNN đặt tại VNCB…

YẾN CHÂU - MINH CHUNG