Người dân và chuyên gia: Tăng giá là hợp lý nhưng sao không có lộ trình tăng dần?

Ngày 7-3, Bộ Tài chính đã có Công văn 3303 về việc điều hành giá xăng dầu thời điểm hiện nay. Theo đó, từ 16 giờ ngày 7-3, giá xăng dầu trong nước sẽ được điều chỉnh tăng (xin xem bảng).

Tăng giá dữ vậy?

Tiêu điểm

Mở cửa quá đúng thời điểm!

Tại Đà Nẵng, trước đó nhiều cửa hàng xăng dầu viện cớ mất điện, sửa chữa thiết bị PCCC… để đóng cửa găm hàng. Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV, đến giờ “G”, tất cả cửa hàng đều mở cửa và đưa ra bảng giá niêm yết mới (!?).

Đúng 16 giờ chiều 7-3, các cây xăng bắt đầu điều chỉnh tăng giá. Lần này thông tin về việc tăng giá xăng được giữ kín đến giờ chót nên không có chuyện chen lấn đổ xăng với mức giá cũ. Vì vậy, nhiều người dân không hề biết số tiền mình bỏ ra mua xăng đã nhiều thêm 2.100 đồng/lít.

Ông Nguyễn Văn Trờ, Trưởng chi nhánh cây xăng 424, đường Lê Văn Sỹ, quận Tân Bình, TP.HCM, cho biết: “Công ty đầu mối báo xuống quá gấp. Mức tăng này có thể người dân sẽ hơi sốc nhưng có lẽ do DN lỗ quá nhiều rồi nên Nhà nước phải điều chỉnh thôi”.

Ông Nguyễn Minh Tuấn ngụ quận Phú Nhuận đổ xăng đúng thời điểm giá vừa tăng. Khi trả tiền, ông giật mình: “Mức tăng 2.100 đồng/lít là quá cao. DN than lỗ thì Nhà nước đã điều chỉnh thuế xuống 0%. Mức tăng lẽ ra nên điều chỉnh tăng dần dần, có thể 500-1.000 đồng/lít, chứ ai lại đùng cái như vầy”.

Giá gì cũng tăng!

Ngoài chuyện phải chi trả cho giá xăng, nhiều người dân bắt đầu lo ngại cho những giá dịch vụ khác cũng tát nước theo. Chị Huyền Trang ngụ quận Bình Thạnh nói: “Vừa rồi giá gas, giá sữa tăng, gia đình tôi đã đau đầu với bài toán chi tiêu sao cho hợp lý. Giờ lại thêm giá xăng nữa…”.

Giá xăng tăng đến 2.100 đồng/lít gây giật mình cho nhiều người dân. Ảnh: NGỌC PHONG

Tại cửa hàng xăng dầu số 17 (Công ty Xăng dầu khu vực V, TP Đà Nẵng), anh Nguyễn Đình Quân (quận Thanh Khê, Đà Nẵng) cho biết: “Mấy hôm nay báo, đài đưa tin các cửa hàng xăng găm hàng để chờ tăng giá, không ngờ lại tăng giá thật. Mức tăng lần này cao quá e sẽ khiến chi phí sinh hoạt trong gia đình tôi có phần ảnh hưởng”. Tương tự, tại Hà Nội, nhiều người dân cũng tỏ ra khá bất ngờ với thời điểm tăng giá xăng dầu. Trước thời điểm điều chỉnh giá xăng có hiệu lực khoảng 15 phút, các cửa hàng bắt đầu dừng hoạt động bán hàng để niêm yết, kiểm kê dẫn đến tình trạng ùn tắc ở các cây xăng và đến 16 giờ 15 nhân viên mới bán hàng trở lại.

Tăng như vậy DN mới hòa vốn

Nếu như đối với người dân, mức tăng 2.100 đồng/lít xăng là quá cao thì theo các DN, mức tăng này mới chỉ giúp họ “dễ thở” hơn.

Ông Vương Thái Dũng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, cho biết: “Với mức tăng này, chúng tôi mới chỉ có thể xấp xỉ hòa vốn. Việc điều chỉnh giá này phụ thuộc vào mức lỗ, mức cần điều chỉnh. Điều người dân thắc mắc về mức tăng cao, tôi cho rằng có lẽ báo chí nên đặt câu hỏi với Nhà nước. Bởi lẽ thực ra DN không muốn điều chỉnh đột ngột, trước đó nhiều lần chúng tôi đã nhấn mạnh các bước điều chỉnh phải như thế nào để hợp lý. Người dân đặt câu hỏi là có cái lý của họ”.

Đại diện Saigon Petro cũng cho rằng: “Người dân nên đặt câu hỏi với Nhà nước. Tại sao cách đây một tháng không cho DN tăng 1.000 đồng/lít mà đợi kìm nén mãi đến bây giờ lỗ quá nên phải cho tăng 2.100 đồng/lít”.

Bàn về mức tăng giá xăng, TS Ngô Trí Long, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học thị trường và Giá cả, cho rằng mức tăng lần này có biên độ hơi lớn. “Tôi có nghe DN xăng dầu báo lỗ 2.300 đồng/lít nên giờ Nhà nước cho DN tăng mức 2.100 đồng/lít cũng là hợp lý vì thuế, quỹ bình ổn đã cạn nên chúng ta chỉ còn điều chỉnh tăng giá. Tuy nhiên, chúng ta đã kìm giá quá lâu rồi, đáng lý chúng ta phải tăng theo lộ trình để người dân và các ngành sản xuất liên quan đến xăng dầu đỡ sốc” - ông Long nói.

Tạm ngưng bán xăng chờ niêm yết giá mới. Ảnh: NGỌC PHONG

Kiểm soát việc "tát nước" theo giá xăng

Theo văn bản ký ngày 7-3 của Bộ Tài chính, Bộ Tài chính và Công Thương thống nhất lùi thuế suất thuế nhập khẩu các chủng loại xăng dầu về mức 0%, đồng thời giảm mức trích sử dụng quỹ bình ổn giá xăng từ 1.400 đồng/lít còn 300 đồng/lít. (Các mặt hàng dầu cũng giảm đồng loạt mức trích sử dụng quỹ này còn 300 đồng/lít).

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai, những ngày cuối tháng 2 và đầu tháng 3-2012 giá xăng dầu thế giới đã tăng mạnh và tăng lên mức cao nhất trong chín tháng gần đây. Điều này làm cho giá cơ sở cao hơn giá bán hiện hành, tạo chênh lệch giữa giá xăng dầu trong nước với các nước lân cận (Trung Quốc, Lào, Campuchia) từ trên 4.300 đồng/lít đến trên 8.300 đồng/lít tùy theo từng mặt hàng. Nếu kéo dài tình trạng trên sẽ khiến tình trạng buôn lậu xăng dầu ở khu vực các tỉnh phía Nam phức tạp. Thứ trưởng Vũ Thị Mai cũng cho biết nếu tính đủ thuế theo biểu thuế thì giá bán xăng dầu trong nước phải điều chỉnh tăng từ 4.200 đồng/lít đến 6.500 đồng/lít tùy theo từng chủng loại.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, trong thời gian tới, giá xăng dầu tiếp tục thực hiện theo Nghị định số 84. Liên bộ Tài chính- Công Thương tiếp tục chỉ đạo việc kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn ngừa việc lợi dụng chủ trương điều hành giá xăng dầu để tăng giá hàng hóa, dịch vụ khác không hợp lý.

Đóng cửa để làm gì?

Chiều 7-3, ông Đỗ Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương kiêm Chi cục trưởng Chi cục Quản lý Thị trường Cần Thơ, cho biết ngày 8-3 sẽ cho kiểm tra thông tin về việc Cửa hàng xăng dầu KCN Trà Nóc thuộc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xăng dầu Khang Long ngưng hoạt động mấy ngày qua gây khó khăn cho người dân vì ở đây chỉ có duy nhất cửa hàng này.

Theo người dân cung cấp, lý do được cây xăng nói trên đưa ra là đóng cửa để sửa chữa, bảo trì máy móc. Nhưng ba ngày qua tại cây xăng này không hề sửa chữa hay bảo trì máy móc và người dân nghi ngờ đây chỉ là chiêu để cây xăng viện cớ ghim hàng chờ tăng giá.

GIA TUỆ

NHÓM PHÓNG VIÊN