‘Cá sấu’ Zimbabwe sắp về thay Tổng thống Mugabe

Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ một quan chức thuộc đảng cầm quyền ZANU-PF của Zimbabwe cho hay: Cựu Phó Tổng thống Zimbabwe Emmerson Mnangagwa dự kiến sẽ trở về nước vào trưa 22-11 để tuyên thệ nhậm chức, thế chỗ khuyết mà cựu Tổng thống Robert Mugabe để lại.

Larry Mavhima, thành viên đảng ZANU-PF và cũng là người bạn thân cận của ông Mnangagwa, cho biết ứng viên sáng giá cho vị trí tổng thống mới của nước Cộng hòa Zimbabwe dự kiến sẽ đáp xuống sân bay ở Zimbabwe vào lúc 11 giờ 30 trưa 22-11 (giờ địa phương).

Người được đặt biệt danh “Cá sấu” tại Zimbabwe đã chạy khỏi nước này vì lo ngại về an toàn sau khi ông Mugabe phế truất ông vào đầu tháng này. Nếu như đúng kế hoạch, ông sẽ tuyên thệ nhậm chức tổng thống vào cuối ngày 22 hoặc trong ngày 23-11.

Cựu Phó Tổng thống Zimbabwe Emmerson Mnangagwa (trái) từng một thời là cánh tay phải đắc lực của ông Mugabe. Tuy nhiên, ông được xem là một con cá sấu nằm chờ mồi để lên thay thế vị cựu tổng thống 93 tuổi. Ảnh: AP

Chiều 21-11, trong niềm vui vỡ òa của người dân Zimbabwe, Tổng thống Robert Mugabe đã đồng ý từ chức. Đơn xin từ chức đã được chủ tịch Quốc hội Zimbabwe đọc to giữa bối cảnh người dân nước này “nín thở” theo dõi tình hình. Như vậy, ông Mugabe đã kết thúc gần bốn thập niên cầm quyền Zimbabwe kể từ năm 1980.

Việc từ chức của ông Mugabe một phần do áp lực từ quân đội nước này. Binh biến ở thủ đô Harare đầu tuần trước xảy ra sau khi ông Mugabe phế truất cựu Phó Tổng thống Mnangagwa hôm 6-11. Người ta lo ngại vị cựu tổng thống 93 tuổi đang dọn đường cho vợ ông là Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe kế nhiệm. 

Liên quan tới nhân vật sáng giá cho vị trí khuyết, theo ABC News, biệt danh Ngwena (có nghĩa là Cá sấu) từ lâu đã được người dân Zimbabwe đặt cho cựu Phó Tổng thống Mnangagwa. Theo quan niệm của người Zimbabwe, đây là một con vật nổi tiếng “lén lút và tàn nhẫn”.

Các nhà lập pháp Zimbabwe vui mừng sau khi đơn xin từ chức tổng thống của ông Mugabe được công bố tại Quốc hội nước này hôm 21-11. Ảnh: GETTY

Biệt danh của ông Mnangagwa được biết đến rộng rãi đến mức những người ủng hộ ông được gọi là “Đội Lacoste”. Lacoste là một công ty quần áo may sẵn của Pháp, có hình cá sấu màu xanh lá cây.

Trong nhiều năm qua, người ta nói vị quan chức 75 tuổi chỉ nằm yên chờ thời và sẵn sàng lên thay thế ông Mugabe khi có cơ hội. Ông Mnangagwa được cho đã dòm ngó chiếc ghế tổng thống và tìm cách lật đổ ông Mugabe được một thời gian.

Dù bầu chọn ông Mnangagwa, một số người hiện đặt nghi vấn liệu việc giao cương vị tổng thống cho vị này sẽ giúp mang lại sự thay đổi thật sự ở Zimbabwe hay không. Lãnh đạo đảng đối lập Morgan Tsvangirai thì nói rằng ông hy vọng Zimbabwe sẽ nằm trên một “đường đạn mới”, trong đó có bầu cử tự do và công bằng.

Về mặt lý thuyết, động thái bổ nhiệm ông Mnangagwa thay thế chỗ khuyết của ông Mugabe để lại là trái Hiến pháp Zimbabwe. Nếu đúng thì Phó Tổng thống thứ hai Phelekezela Mphoko phải lên thay vì ông này hiện đương nhiệm.

Tuy nhiên, ông Mphoko lại là đồng minh thân cận của phu nhân Grace Mugabe. Do đó, ông không được tin tưởng giao trọng trách lèo lái đất nước Zimbabwe trong thời gian tới.

BẢO ANH