Thuyên tắc ối: 80% tử vong
Biến chứng xảy ra đột ngột, không có dấu hiệu báo trước, không có khả năng phòng ngừa và dễ tử vong. Năm ca tử vong trong vòng nửa tháng.

Ngày 9-5, cuộc họp hội đồng chuyên môn gồm 14 chuyên gia sản khoa hàng đầu của Sở Y tế TP.HCM về trường hợp mẹ con sản phụ Ngô Thị Thu Hồng (30 tuổi, Hóc Môn) đã kết luận: Sản phụ tử vong do thuyên tắc ối.

Sản phụ đủ điều kiện sinh thường

TS-BS Phạm Việt Thanh, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết hội đồng chuyên môn sau khi xem xét hồ sơ bệnh án và giải phẫu bệnh phẩm đã thống nhất: Về lâm sàng, sản phụ trong giai đoạn chuyển dạ có những chuyển biến đột ngột, trụy tim mạch, tím tái, rối loạn tri giác, suy hô hấp cấp, được xử trí hồi sức tích cực nhưng không cứu được. Chẩn đoán cận lâm sàng, giải phẫu bệnh, sản phụ bị thuyên tắc ối, giải phẫu bệnh thai nhi thấy phôi bào thai chết trong bụng mẹ.

“Sản phụ chuyển dạ kéo dài, được chỉ định giục sinh. Gia đình xin mổ bắt con nhưng BV thấy rằng đây là trường hợp sinh thứ hai, thai nhi đã xuống dưới tử cung, đủ điều kiện cho sinh thường. Sản phụ tử vong do thuyên tắc ối trong giai đoạn chuyển dạ, con chết trong tử cung khi mẹ bị thuyên tắc ối” - giám đốc Sở Y tế kết luận.

Nhiều câu hỏi đặt ra nếu mổ bắt em bé ra trước đó theo đề nghị của gia đình sản phụ thì liệu có thuyên tắc ối xảy ra? Theo các chuyên gia, thuyên tắc ối không biết trước được nên không thể nói cho mổ thì sẽ không chết mẹ và con. Tuy nhiên, mổ lấy thai cũng là yếu tố nguy cơ tạo nên thuyên tắc ối.

Thuyên tắc ối, không thể biết trước và không phòng ngừa được. Ảnh: DUY TÍNH

80% tử vong

ThS-BS Lê Quang Thanh, Phó Giám đốc BV Từ Dũ, cho biết thuyên tắc ối là tình trạng nước ối và các chất trong thai đi vào hệ tuần hoàn của bà mẹ gây suy hô hấp, trụy tim mạch và thường gây tử vong. Theo thống kê của Mỹ, tỉ lệ gặp là 1/30.000 trường hợp sinh hoặc 1/8.000 thai kỳ. Còn theo thống kê của nhiều tác giả khác thì khoảng 7.7/100.000 trường hợp sinh. Có đến 61%-80% bà mẹ tử vong. Số còn lại sống thực vật, không có khả năng hòa nhập cuộc sống. Tỉ lệ trẻ sơ sinh sống sót là gần 80%.

“Thuyên tắc ối có thể xuất hiện trong lúc chuyển dạ, mổ lấy thai, phá thai, chấn thương ở bụng, truyền dịch vào buồng ối, kể cả trường hợp em bé đã ra rồi. Các yếu tố nguy cơ gây thuyên tắc ối: mẹ lớn tuổi, đa sản, tổn thương cổ tử cung, thai chết lưu, chuyển dạ nhanh, thai co, thai nhi nam…” - ThS-BS Lê Quang Thanh cho biết thêm.

Cũng theo vị này, khi bị thuyên tắc ối, thai phụ đột ngột khó thở, hạ huyết áp, co giật, ngừng tim, xuất huyết do rối loạn đông máu và tử vong, diễn biến rất nhanh. Giải phẫu tử thi thường thấy có đến 80% nước ối hay mảnh vụn của thai nhi ở trong tuần hoàn mẹ.

Người nhiều kinh nghiệm như PGS Vũ Thị Nhung, nguyên Giám đốc BV Hùng Vương, cũng cho biết cá nhân bà đã gặp năm ca bị thuyên tắc ối. Tuy nhiên, bà chỉ cứu được một em bé (nhưng ca cứu sống này cũng chưa khẳng định là có bị thuyên tắc ối hay không mà chỉ có những triệu chứng giống mà thôi).

Năm ca tử vong trong vòng nửa tháng

Ngoài trường hợp mẹ con sản phụ Ngô Thị Thu Hồng (Hóc Môn) được kết luận tử vong do thuyên tắc ối. Trong vòng nửa tháng qua cũng có bốn ca sản phụ tử vong. Trong đó có hai ca liên quan đến bệnh lý thuyên tắc ối:

- Mẹ con sản phụ Đào Thị Hạnh (31 tuổi, Hưng Yên) tử vong tại BV Đa khoa Hưng Yên ngày 20-4. Nguyên nhân ban đầu được BV cho biết có thể do thuyên tắc ối.

- Ngày 6-5, sản phụ Lê Thị Nguyệt (33 tuổi, Quế Sơn, Quảng Nam) cũng đã tử vong tại BV Đa khoa Vĩnh Đức (thị trấn Vĩnh Điện, Quảng Nam). Nguyên nhân dẫn tới cái chết sản phụ Nguyệt sau khi mổ là do bị thuyên tắc ối.

l Năm 2011, các BV của TP báo về có 154.000 ca sinh ra, trong đó có bảy ca mẹ tử vong. Trong số các ca tử vong có hai ca rối loạn đông máu, sốc… nghi thuyên tắc ối (do không giải phẫu tử thi nên không xác định).

BS NGUYỄN NGỌC THÔNG, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc
sức khỏe sinh sản TP.HCM

Theo các chuyên gia, những trường hợp thuyên tắc ối nếu hồi sức cấp cứu không thành công sẽ mổ lấy thai. Tuy nhiên, nếu đưa vào phòng mổ cũng mất 10-15 phút mà thai nhi cũng sẽ tử vong chỉ khoảng 4-5 phút sau khi mẹ bị ngưng tim, ngưng thở. Nếu đứa bé được đưa ra kịp thời, chưa chắc đã sống được, tuy nhiên nếu hồi sức tốt thì cũng có thể sống.

DUY TÍNH