Ngày 4-1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố Philippines tiếp tục yêu cầu Trung Quốc giải thích rõ tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Xuân Oánh nói quy định xét tàu chỉ thực hiện trong phạm vi 12 hải lý tính từ bờ biển tỉnh Hải Nam.

Người phát ngôn nói không rõ “bờ biển tỉnh Hải Nam” là bờ biển của đảo Hải Nam hay bao gồm bờ biển của các đảo ở biển Đông mà Trung Quốc tự cho thuộc quyền tài phán của tỉnh Hải Nam.

Thông tấn xã Việt Nam cùng ngày nhận định tình hình biển Đông thêm phức tạp sau khi Trung Quốc đưa tàu chiến Liễu Châu loại 054A ra vùng biển này. Theo báo China Times (lãnh thổ Đài Loan), tàu Liễu Châu là tàu thứ sáu thuộc kiểu này hiện diện trong khu vực. Tàu được phiên chế vào hạm đội Nam Hải đóng ở Trạm Giang (tỉnh Quảng Đông), trang bị tên lửa phòng không tầm trung có khả năng phá hủy mục tiêu cách xa đến 50 km.

Tạp chí The Diplomat (Nhật) ngày 3-1 ghi nhận Trung Quốc có dấu hiệu quân sự hóa các cơ quan dân sự thực thi pháp luật biển. Bằng chứng là quân đội vừa quyết định chuyển giao 11 tàu hải quân cũ cho Cục Hải giám Trung Quốc, trong đó có hai tàu khu trục Nam Ninh và Nam Kinh thuộc lớp Lữ Đại 1 có trang bị tên lửa định hướng.

Tạp chí The Diplomat dẫn nhận định của các nhà quan sát chính trị cho rằng Bắc Kinh có thể đang mất kiên nhẫn và sẵn sàng bước vào giai đoạn mới mang tính hiếu chiến ở các vùng biển tranh chấp. Trong khi đó ngày 2-1, binh sĩ hạm đội biển Hoa Nam đã tập trận trái phép ở đảo Quang Hòa thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Đảo Quang Hòa cạnh đảo Phú Lâm, nơi Trung Quốc xây dựng cái gọi là TP “Tam Sa”.

LÊ LINH