Nên thi tốt nghiệp THPT hay xét cấp bằng?
(PL)- Nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị dời thời gian thông qua dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) đến kỳ họp thứ 7 để có thời gian lấy ý kiến nhân dân và chuyên gia cho thấu đáo hơn.

Chiều 8-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi). Một trong những vấn đề được thảo luận nhiều là thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT).

Hai quan điểm khi xây dựng Luật Giáo dục

Luật Giáo dục hiện hành quy định: Học sinh học hết chương trình THPT có đủ điều kiện theo quy định thì được dự thi, nếu đạt yêu cầu thì được cấp bằng tốt nghiệp. Tuy nhiên, khi xây dựng dự án Luật Giáo dục (sửa đổi), vấn đề này có hai luồng ý kiến.

Theo ông Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của QH, luồng ý kiến thứ nhất cho rằng việc tổ chức kỳ thi để cấp bằng tốt nghiệp THPT là cần thiết. Qua đó để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông của học sinh, cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh chính sách giáo dục. Đây cũng là nguồn thông tin tham khảo cho các cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức tuyển sinh…

Luồng ý kiến thứ hai đề xuất không tổ chức thi mà nên xét và cấp bằng tốt nghiệp THPT để phù hợp với mục tiêu, tính chất của cấp học này; nó tương thích với xu hướng đổi mới đánh giá theo quá trình; giảm áp lực, tốn kém do thi cử mang lại. Điều này cũng tạo điều kiện tốt hơn đối với các trường hợp người học theo học trình độ trung cấp ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có tích lũy khối lượng kiến thức văn hóa THPT theo quy định được học lên các trình độ cao hơn.

“Thường trực ủy ban ủng hộ ý kiến thứ nhất và kính xin ý kiến UBTVQH về các quan điểm nêu trên” - ông Bình nói.

Nên thi tốt nghiệp THPT hay xét cấp bằng? - ảnh 1
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chủ trì và phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 26 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV.  Ảnh: TTXVN

Học là phải thi?

Cùng quan tâm đến kỳ thi THPT, Trưởng ban Dân nguyện QH Nguyễn Thanh Hải đặt câu hỏi: “Tại sao lại tổ chức thi và tại sao không tổ chức thi?”. Bà Hải dẫn dư luận, cử tri và trong ngành giáo dục về việc tổ chức thi mà 98% đỗ, chỉ 2% trượt, tức trong 1 triệu thí sinh lọc ra 200 em mà tổ chức một kỳ thi như vậy rất tốn kém. Vậy nên chăng chỉ tổ chức xét lọc thôi?

Tuy nhiên, bà Hải cũng băn khoăn, nếu không tổ chức thi mà xét điểm thì việc dạy và học như thế nào, có đảm bảo chất lượng, có còn nghiêm túc như khi có thi không. Việc quản lý nhà nước qua các cơ chế kiểm tra, thanh tra giảng dạy, chất lượng giáo viên, chất lượng “đầu vào” có được đảm bảo hay không. “Đề nghị bộ trưởng Giáo dục trả lời” - bà Hải nói và cho rằng nếu những điều này không đảm bảo được thì nên loại bỏ phương án này.

“Học là phải thi. Nếu học không thi có bảo đảm chất lượng không là vấn đề rất khó” - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu quan điểm. Ông Thanh cho rằng chủ trương kỳ thi “hai trong một” là hoàn toàn đúng, quá trình triển khai thực hiện, chỗ này chỗ kia có vấn đề cần chấn chỉnh lại để bảo đảm chất lượng...

Đề nghị dời thời gian thông qua Luật Giáo dục

Đề cập đến dự luật, Tổng thư ký QH Nguyễn Hạnh Phúc nói: “Đây là vấn đề liên quan đến nhiều đối tượng, cần có sự thận trọng, xin ý kiến cử tri, nhân dân, ý kiến các chuyên gia và cần thêm nhiều thời gian để chọn và đưa ra quyết sách cho trúng, cho đúng” - ông Phúc nói và cho rằng nếu QH quyết thông qua luật này tại kỳ họp thứ VI (diễn ra cuối năm nay) là “hơi sớm, chưa chín lắm”.

Đồng tình, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến cũng cho rằng đây là vấn đề tác động đến xã hội rất lớn, cần lấy ý kiến rộng rãi các tầng lớp nhân dân. “Ngoài Luật Trưng cầu ý dân, luật này cần lấy ý kiến rộng rãi để khi chúng ta quyết hợp với ý kiến nhân dân. Nhân dân sẽ đánh giá cao quyết định của QH” - ông Chiến nêu quan điểm.

Theo Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) rất quan trọng, được nhân dân, cử tri quan tâm. “Ban đầu xác định chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều, bây giờ dẫn đến dự thảo sửa đổi cơ bản, toàn diện. Chúng ta cần có thêm thời gian để tổng kết, phân tích, đưa ra phương án xử lý để bảo đảm tính khả thi... Đề nghị dự án luật này nên thông qua tại ba kỳ họp, kỳ họp thứ VI tiếp tục đưa ra xin ý kiến QH nhưng vẫn tiếp tục tổ chức các hội nghị, diễn đàn... lấy ý kiến của nhân dân, cử tri để thông qua vào kỳ họp thứ VII, đầu năm 2019” - ông Lưu đề xuất.

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đồng tình cho rằng Luật Giáo dục (sửa đổi) phải được thông qua tại ba kỳ họp.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng lưu ý Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ vẫn phải tích cực chuẩn bị dự luật. Còn một phiên họp thường vụ nữa sẽ “chốt” có trình dự luật này để báo cáo QH tại kỳ họp thứ VI diễn ra cuối năm hay không. “Như vậy, đồng chí bộ trưởng phải có ý thức trách nhiệm để chuẩn bị... Kể cả kỳ họp thứ bảy, nếu ý kiến nhân dân không đồng thuận thì có khi lùi sang kỳ họp thứ VIII” - bà Phóng nói.

Cũng trong chiều 8-8, UBTVQH cũng cho ý kiến về dự án Luật Giáo dục ĐH (sửa đổi).

“Học hành mọi thứ lộn tùm lum lên”

“Việc giáo dục thay đổi thường xuyên không phải là điều tốt” - Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu nói tại phiên thảo luận về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi). Ông Lưu dẫn câu chuyện sách giáo khoa và bình luận: “Sách giáo khoa gì mà năm nào cũng thay đổi cả. Ngày xưa tôi học xong, em tôi, tới đứa thứ năm vẫn tiếp tục học bộ sách đó và rất tốt. Ta bây giờ “đa thư loạn mục””.

Còn Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân thì nói đi tiếp xúc cử tri, cử tri nói cần nền giáo dục có tính ổn định... “Học hành mọi thứ lộn tùm lum lên, phụ huynh rất lo lắng. Sách vở ngày xưa tôi học, mấy người em sau tôi vẫn tiếp tục học, giờ sách vở quá trời luôn, mỗi năm mỗi khác, tốn tiền nhân dân lắm!” - Chủ tịch QH nói.

ĐỨC MINH