Tại sao có chuyện 'bịa' chỉ tiêu để báo cáo?
(PLO)- TS Nguyễn Thị Lan Hương khẳng định chỉ tiêu lao động qua đào tạo là bịa, mà chúng tôi bịa, vì chẳng ai theo dõi cả.

Tại buổi tọa đàm chuẩn bị thẩm tra tình hình kinh tế-xã hội năm 2018 và đánh giá nửa nhiệm kỳ, do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức, TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động, cho rằng chỉ tiêu lao động qua đào tạo là bịa nên cần bỏ.

Liên quan đến vấn đề này, bên lề cuộc hội thảo phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp, ngày 3-10, ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, khẳng định nếu nói chỉ tiêu lao động qua đào tạo là bịa thì chưa chính xác.

Tại sao có chuyện 'bịa' chỉ tiêu để báo cáo? - ảnh 1
Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, trả lời báo chí xung quanh thông tin trên. Ảnh: VIẾT LONG

Theo ông Lợi, Việt Nam là đất nước nông nghiệp, đang chuyển dịch cơ cấu từ nông nghiệp sang công nghiệp-xây dựng và dịch vụ nên chỉ số lao động qua đào tạo là thước đo chuyển dịch cơ cấu lao động.

“Theo đó, chỉ tiêu qua đào tạo có vai trò lịch sử của nó, cho đến giờ phút này vẫn có giá trị nhất định. Vì qua đó, chúng ta đánh giá được lực lượng có được chuyên môn để đáp ứng yêu cầu sản xuất. Tuy nhiên, quốc tế họ không dùng chỉ tiêu qua đào tạo, mà người ta dùng chỉ tiêu lao động qua đào tạo từ ba tháng trở lên. Hiện chúng ta đang hướng đến mục tiêu đó….”, ông Lợi nói.

Đến giờ phút này, ông Lợi thừa nhận chỉ tiêu lao động qua đào tạo đã kết thúc được chức năng, nhiệm vụ và sứ mệnh lịch sử của nó. Nên nhiệm kỳ 2022 trở đi cần xem xét chỉ tiêu nào để đáp ứng nền công nghiệp 4.0 của Việt Nam và yêu cầu kinh tế quốc tế…

Như đã nói ở trên, trước đó, tại buổi tọa đàm, TS Nguyễn Thị Lan Hương cho biết: “Có những chỉ số chỉ là công cụ thôi, nhưng chúng ta đưa vào là mục tiêu phấn đấu, phấn đấu không được, bị phê bình hết hơi, chẳng tội gì mà không bịa. Chỉ tiêu lao động qua đào tạo là bịa, mà chúng tôi bịa, vì chẳng ai theo dõi cả”.

Bà Hương còn cho biết thêm: “Một lần tôi đã bị bộ trưởng mắng là đáng lẽ phấn đấu đến năm 2015 phải đạt tỉ lệ 50% (lao động qua đào tạo), mà chúng tôi tính ngược tính xuôi chỉ được 49% thôi. Bộ trưởng báo cáo và bị phê bình. Thế nên chẳng tội gì mà không phết lên 50%”.

Vị chuyên gia này cho rằng nguyên nhân do “người nghe muốn nghe cái gì” chứ không phải do người báo cáo. Bà đặt câu hỏi: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi, so với các nước là thua rất nhiều hay không?”.

Nhắc lại chỉ tiêu tạo việc làm mới trước kia, bà Hương cho biết: “Chúng tôi nói thẳng, không bao giờ ra được chỉ tiêu về giải quyết việc làm. Cục Việc làm đã từng tha thiết đề nghị bỏ nhưng (2 đời) bộ trưởng chẳng dám bỏ, QH cũng chẳng dám bỏ, chẳng ai dám bỏ”. 

Theo báo cáo của Bộ KH&ĐT, trong số 12 chỉ tiêu được Quốc hội thông qua cho 2018 có bốn chỉ tiêu đạt và tám chỉ tiêu vượt. Một trong bốn chỉ tiêu đạt là tỉ lệ lao động qua đào tạo trong tổng số lao động đang làm việc trong nền kinh tế, kế hoạch giao 58%-60%, ước thực hiện 58,6%. Trong đó tỉ lệ qua đào tạo từ ba tháng trở lên có văn bằng, chứng chỉ công nhận kết quả đào tạo số ước thực hiện đúng bằng số được giao: 23%-23,5%.

VIẾT LONG