2008-2012: 73,5 tỉ USD dành cho mua bán vũ khí

Ngày 25-6, Công ty tư vấn an ninh và quốc phòng IHS Jane (Mỹ) đã công bố báo cáo với tựa đề Cán cân thương mại vũ khí. Báo cáo gồm hai phần: Đánh giá tình hình xuất khẩu vũ khí trong giai đoạn 2008-2013 và dự báo chi tiêu quốc phòng đến năm 2021.

Báo cáo ghi nhận trong giai đoạn 2008-2012, bất chấp kinh tế suy thoái, doanh số mua bán vũ khí toàn cầu đạt mức 73,5 tỉ USD (tăng 30%). Nguyên nhân do Trung Quốc gia tăng xuất khẩu vũ khí và nhu cầu mua sắm vũ khí của Ấn Độ tăng mạnh.

Ở giai đoạn này, thị phần xuất khẩu vũ khí của châu Á-Thái Bình Dương tăng từ 3,7% lên 5,4% trong khi thị phần của Tây Âu giảm từ 34,5% còn 27,5%.

Từ nước xuất khẩu vũ khí thứ 10 thế giới trong năm 2008, Trung Quốc đã vọt lên vị trí thứ tám năm 2012. Doanh số xuất khẩu vũ khí của Hàn Quốc đạt mức 753 triệu USD (tăng gần 8 lần), đẩy nước này vươn lên hạng 20.

Dự báo đến năm 2020, doanh số mua bán vũ khí toàn cầu sẽ tăng hơn ba lần so với năm 2012.

Mỹ, Nhật, Úc tập trận

Từ ngày 22 đến 26-6, hải quân các nước Mỹ, Nhật và Úc đã tham gia cuộc tập trận hằng năm mang tên Cam kết Thái Bình Dương tại vùng biển gần quần đảo Mariana (tây Thái Bình Dương). Trang web hải quân Mỹ cho biết nội dung tập trận tập trung vào các bài tập chống tàu ngầm và phòng không.

2008-2012: 73,5 tỉ USD dành cho mua bán vũ khí ảnh 1

Tàu khu trục USS Chung-Hoon của Mỹ tham gia tập trận. Ảnh: HẢI QUÂN MỸ

Hải quân Mỹ đã điều hai tàu khu trục USS Preble và USS Chung-Hoon, một tàu ngầm, một máy bay trinh sát biển P-3C cùng nhiều trực thăng dự tập trận. Hải quân Úc điều tàu khu trục tên lửa HMAS Sydney và Nhật đưa tàu khu trục JS Murasame tham gia.

Về dự báo chi tiêu quốc phòng đến năm 2021, hãng tin Reuters cho biết báo cáo Cán cân thương mại vũ khí ghi nhận chi tiêu quốc phòng của châu Á chắc chắn sẽ vượt qua Mỹ.

Do Mỹ cắt giảm ngân sách quốc phòng, đến năm 2021, tỉ trọng của Mỹ trong tổng ngân sách quốc phòng toàn cầu sẽ giảm còn 30% trong khi tỉ trọng của châu Á là 31%.

Dự báo đến năm 2021, chi tiêu quốc phòng của châu Á sẽ tăng 35% (501 tỉ USD) trong khi chi tiêu quốc phòng của Mỹ giảm còn 28% (472 tỉ USD). Riêng chi tiêu của Trung Quốc sẽ tăng 64% (207,2 tỉ USD), của Ấn Độ và Indonesia tăng lần lượt 54% và 113% (68,4 tỉ USD và 15,3 tỉ USD).

Báo cáo nhận định Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia đang muốn xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng có khả năng phát triển vũ khí hiện đại như máy bay chiến đấu, tàu sân bay. Dự báo trong 10 năm tới, một số nước lớn ở châu Á đủ sức xuất khẩu vũ khí có chất lượng tầm cỡ thế giới.

Ông Paul Burton, chuyên gia phân tích cấp cao của IHS Jane, nhận định do ngân sách mua sắm quốc phòng đang chuyển dịch sang phương Đông nên đã tạo ra cạnh tranh gay gắt trên thị trường vũ khí.

Ông Guy Anderson, Giám đốc Phòng phân tích thị trường ngành công nghiệp quốc phòng của IHS Jane, ghi nhận nhu cầu mua sắm vũ khí gia tăng ở châu Á là con dao hai lưỡi vì vừa tạo cơ hội xuất khẩu cho các công ty quốc phòng phương Tây nhưng vừa thúc đẩy gia tăng xu hướng đe dọa thống trị bằng quân sự của Mỹ.

Nhật, Ấn Độ và Hàn Quốc là các nước châu Á đang được nhiều công ty quốc phòng phương Tây như Lockheed Martin, Boeing và BAE Systems tích cực chào mua vũ khí.

THẠCH ANH