“Triều cường, lượng mưa, bão, tốc độ gió... có một phần nguyên nhân do đô thị hóa”. Đó là nhận định của nhiều nhà khoa học trong hội thảo quốc tế “Về tác động của biến đổi khí hậu đối với ngập lụt đô thị” do Hiệp hội Thủy lực quốc tế, Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập TP.HCM phối hợp Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức (ngày 24-6).

Những năm gần đây lượng mưa rất đáng lo ngại. Theo thạc sĩ Hồ Long Phi (Đại học Bách khoa TP.HCM), từ năm 1992 đến 2002 đã có bốn trận mưa lớn trên 100 mm trong khi các thời kỳ trước, chẳng hạn thập niên 1950, không có trận mưa lớn nào. Nếu mưa lên tới 100 mm thì thành phố bị ngập 40 ha, lên tới 200 mm thì ngập đến 96 ha.

Các nhà khoa học đã cùng mổ xẻ nguyên nhân ngập lụt do triều cường và tìm giải pháp. Theo GS-TS Trần Thục, Viện trưởng Viện Khoa học khí tượng thủy văn và môi trường, năm 2050 sẽ có ba kịch bản nước biển dâng lên là 28 cm, 33 cm. Trong khi đó, tại TP.HCM, nước biển cứ lên 0,3 m thì 36% diện tích thành phố “chìm trong nước”; nước biển dâng lên 1 m thì có 41% diện tích thành phố bị ngập. Nhiều nhà khoa học đồng tình với ý kiến: 10 năm qua, thủy triều lên xuống thất thường có nguyên nhân do đô thị hóa hơn là do biến đổi khí hậu toàn cầu. Bằng chứng là những năm gần đây, mực nước tại các trạm quan trắc: Phú An, Nhà Bè... thay đổi nhanh, đột biến.

Trả lời câu hỏi của các nhà khoa học về chuyện thành phố đã chi ra hàng tỷ USD để chống ngập nhưng số điểm ngập của thành phố không ngừng tăng và đến năm 2008 đã là 100 điểm ngập, thạc sĩ Hồ Long Phi lạc quan: “Những dự án chúng ta đang thực hiện thuộc dạng đầu tư dài hạn. Trong năm năm tới, nếu dự án giảm ngập Thị Nghè, Tân Hóa-Lò Gốm hoàn thiện thì sẽ giảm được 50% các điểm ngập”. Ông Phi cũng cho rằng để giảm ngập thì nên tăng cường xây các hồ điều tiết, giảm khai thác nước ngầm.

Trong buổi thảo luận đầu tiên này, các nhà khoa học cũng đưa ra hàng loạt mô hình nghiên cứu ngập lụt, hàng loạt bài toán giả định tập dợt cho các tình huống như nước dâng lên cao, mưa lớn thì kết cục nào sẽ dành cho TP.HCM.

Hôm nay (25-6), các nhà khoa học sẽ bàn đến vấn đề “quản lý ngập lụt đô thị”.

HÀ KHẨU - TRẦN ĐỊNH