Hiểm họa ngộ độc chì trong thực phẩm
(PLO)- Chì không chỉ có mặt trong không khí mà còn ở thực phẩm, thuốc, mĩ phẩm... 

Mới đây thông tin bé gái 7 tháng tuổi ở Thanh Hóa được người nhà cho uống thuốc cam chữa loét miệng đã khiến bệnh nhân bị ngộ độc chì nặng. Theo Khoa Cấp cứu chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm đến nay đã tiếp nhận và điều trị cho 6 trẻ ngộ độc chì do dùng thuốc cam. Phần lớn, ngộ độc chì ở trẻ em đều liên quan đến sử dụng thuốc cam không rõ nguồn gốc nhằm tẩm bổ, tăng cân, chữa tưa lưỡi, viêm loét miệng...

Hiểm họa ngộ độc chì trong thực phẩm - ảnh 1
Thuốc cam chứa chì gây ngộ độc cho trẻ 7 tháng tuổi tại Thanh Hóa. Ảnh cho bệnh viện Bạch Mai cung cấp.

Nguyên nhân nhiễm độc chì

Trước tình trạng ngộ độc chì này, Trung tâm chống độc bệnh viện Bạch Mai đã cho biết ngộ độc chì không chỉ là do sử dụng thuốc cam không rõ nguồn gốc. Theo đó cơ thể bị nhiễm chì từ nhiều nguồn khác nhau như môi trường, thuốc và thực phẩm, hay từ nguồn tiếp xúc do hoạt động giải trí và sở thích.

Đối với môi trường, con người dễ bị nhiễm chì từ không khí do xăng dầu có chì hay ô nhiễm từ các khu công nghiệp, nhiễm chì từ các loại sơn chứa chì và bụi của chúng. Ngoài ra đất, nước bị ô nhiễm bởi các hoạt động khí thải chì, hoặc dụng cụ chứa đựng chì cũng là nguyên nhân cho chì xâm nhập cơ thể.

Đối với thuốc và thực phẩm: Các thuốc nam dùng uống, bôi, được dân gian gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi,… lưu hành bất hợp pháp có chì (hồng đơn). Đây là nguyên nhân gây nên nhiều trường hợp ngộ độc, đặc biệt ở trẻ em ở các tỉnh miền Bắc hiện nay. Đặc biệt nếu các thuốc dạng bột hoặc viên có màu đỏ, vàng cam hoặc hồng. Ngoài ra những thực phẩm đồ hộp, hay nguồn rau, củ, quả trồng trong môi trường ô nhiễm do chì...cũng là nguyên nhân khiến cơ thể bị nhiễm chì.

Một nguyên nhân khác khiến cơ thể nhiễm chì là do tiếp xúc với đồ chơi, trang sức ở dạng đồ chơi có chì, hay dùng mĩ phẩm như son, kem dưỡng chứa chì...  Người tiêu dùng còn bị nhiễm chì từ chính công việc của họ như lao động trong hàn, chì, sữa chữa tàu, thiết bị điện, vẽ tranh, đánh bắt cá...

Mức nguy hiểm của nhiễm độc chì

Theo PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh, Viện công nghệ thực phẩm Đại học Bách Khoa Hà Nội cho biết, chì là loại kim loại nặng được liệt vào mức độc mạnh, vì chì có khả năng tích lũy sinh học trong cơ thể con người nên về lâu dài sẽ gây bệnh. Lượng chì tích lũy trong cơ thể về lâu dài có thể phá hủy dần tủy xương- bộ phận sản xuất ra hồng cầu. Nếu không có phương pháp điều trị đặc biệt, bệnh nhân sẽ tử vong. 

Thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay sử dụng nước nhiễm một lượng chì lớn, trong thời gian dài có thể khiến con người bị nhiễm độc và tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời. Trẻ em có mức hấp thụ chì cao gấp 3-4 lần người lớn. Điều này cũng được Trung tâm chống độc bệnh viên Bạch Mai lưu ý và cho biết ngộ độc chì ở trẻ em đặc biệt được quan tâm ở các nước phát triển vì lo ngại về ảnh hưởng của chì lên phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ. Phụ nữ mang thai nếu thường xuyên tiếp xúc với chì rất dễ bị sảy thai, hoặc thai nhi chết ngay sau khi sinh ra. Ngoài ra, chì cũng có thể gây ra một số bệnh mãn tính như bệnh thận, thần kinh...

Làm gì để tránh nguy cơ nhiễm độc chì

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho hay chì có mặt trong rất nhiều các loại thực phẩm sử dụng trong hàng ngày như dưa, ca muối trong các thùng nhựa, hay các loại rau được trồng ở những vùng nước bị ô nhiều... Khi chúng ta ăn phải các thực phẩm chứa chì, tình trạng nhiễm độc có thể không xảy ra ngay lập tức nên nhiều người khó nhận biết.

Hiểm họa ngộ độc chì trong thực phẩm - ảnh 2
Sử dụng thực phẩm chứa chì trong thời gian dài có thể gây tử vong. Ảnh minh họa: Internet

Vị chuyên gia lưu ý: "Người dân không nên ăn các loại thực phẩm, nước uống nghi ngờ hoặc có nguy cơ nhiễm độc chì. Bên canh đó, tuyệt đối không nên ăn, không sử dụng các vật dụng có nguy cơ nhiễm độc chì cao trong gia đình cũng như không cho trẻ tiếp xúc với môi trường có nguy cơ nhiễm độc như các khu phế thải…"
Theo các chuyên gia dinh dưỡng trong khẩu phần ăn cần bổ sung thêm sắt và canxi và vitamin C do có khả năng giải độc chì tốt. Đồng thời nên uống nước thường xuyên. Nước là loại chất giúp đào thải độc tố ra khỏi cơ thể theo cách tự nhiên.
Trung tâm chống độc bệnh viện Bạch Mai lưu ý, khi người dân có tiếp xúc với các nguồn có khả năng nhiễm chì và nghi ngờ bị ngộ độc thì cần đi khám tại các cơ sở y tế để khám và có thể làm các xét nghiệm cần thiết. Đối với bệnh nhân bị ngộ độc chì cấp cần đưa đến bệnh viện cấp cứu và dùng thuốc giải độc chì chuyên sâu. Trường hợp ngộ độc mạn tính thì cần loại bỏ khả năng tiếp xúc với chì từ trong đất, cát, vật liệu xây dựng, nguồn nước phải kiểm tra có bị nhiễm chì hay không, không để các bé tiếp xúc với pin.

NGUYÊN HÀ