Ba ‘nút thắt cổ chai’ trong phòng, chống tham nhũng

Ông Jairo Acuna- Alfaro, cố vấn chính sách, quản trị công và PCTN của UNDP Việt Nam, cho rằng PCTN tại Việt Nam hiện có ba “nút thắt cổ chai” lớn cần phải tháo gỡ. Thứ nhất, có quá nhiều cơ quan PCTN trong khi chức năng, nhiệm vụ bị chồng chéo hoặc không rõ ràng. Thứ hai, thiếu cơ chế kiểm soát trong các cơ quan PCTN. Thứ ba, thiếu cơ chế kiểm soát từ bên ngoài, dẫn đến việc khi cơ quan tham nhũng “có vấn đề” thì cơ quan nào sẽ giám sát hay tự xử lý nội bộ và bị chìm xuồng dần.

Ông Jairo cũng ví von Luật PCTN của Việt Nam giống một chú “hổ giấy” hay nói cách khác là hổ không răng, bởi luật đưa ra rất nhiều giải pháp phòng ngừa nhưng lại thiếu chế tài nên hiệu lực thi hành kém.

Bà Trần Thị Lan Hương, chuyên gia quản trị nhà nước của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, đặt vấn đề Việt Nam có rất nhiều quy định pháp luật về PCTN hay nói cách khác “thế giới có gì thì Việt Nam có vậy”, thế nhưng các báo cáo của Chính phủ đều nhận định việc thực hiện các quy định này vẫn là yếu kém. “Trong vòng 3-5 năm tới, Chính phủ có kế hoạch gì đối với những biện pháp được xác định là kém hiệu quả trong phòng ngừa tham nhũng như kê khai tài sản, thu nhập hay quy chế tặng và nhận quà biếu? Mặt khác, các chiến lược của Chính phủ đề cập đến rất nhiều mũi nhọn nhưng nhiều mũi nhọn quá thành ra “chiến lược quả mít”. Vậy đâu là mũi nhọn trọng tâm?” - bà Hương đặt câu hỏi.

Đáp lại, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Đức Lượng cho biết khi soạn thảo luật cũng có nhiều ý kiến khác nhau, cho rằng luật này không nên quy định chế tài vì chế tài đã nằm ở những đạo luật khác. “Dự kiến năm 2016 chúng tôi sẽ sửa đổi cơ bản, toàn diện Luật PCTN” - ông Lượng cho biết và khẳng định đây là một trong những “mũi nhọn” mà Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt, cùng với việc nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Hình sự để nội luật hóa các yêu cầu của Công ước về PCTN mà pháp luật Việt Nam chưa tương thích.

Đ.MINH