Trong vụ kẻ trộm đột nhập nhà riêng giám đốc Sở Tài chính tỉnh Kontum và sau đó đã khai lấy 63 lượng vàng, dư luận thắc mắc số tài sản này, gia chủ có kê khai trong hồ sơ cán bộ hay không? Nếu thông tin trên các báo là đúng thì vì sao nhà bị mất nhiều mà trình báo rất ít?

Ở các nước phương Tây, thu nhập của các quan bao nhiêu, chi tiêu như thế nào… hầu như đều được công khai minh bạch bởi mọi người đều được chi trả và chi tiêu thông qua hệ thống ngân hàng. Nếu có khối tài sản tăng thêm mà không chứng minh được thì cá nhân đó bị xem là vi phạm pháp luật. Sở dĩ họ làm được như vậy vì họ thực hiện nghiêm các quy định liên quan về việc kê khai, công khai tài sản và gần như không có vùng cấm ngay cả đối với nguyên thủ quốc gia. Đơn cử như ở Mỹ hoặc Nga, một năm tổng thống thu nhập bao nhiêu, tổng tài sản gồm có thứ gì, người dân đều có thể biết vì thông tin này được họ công khai. Người đứng đầu Nhà nước còn như vậy, những cán bộ, quan chức dưới quyền đâu dám làm khác hơn.

Việc công khai minh bạch tài sản trước dân sẽ giảm đáng kể được tham nhũng. Trong ảnh: Phiên xử phúc thẩm vụ án Vinashin. Ảnh: CTV

Còn ở ta thì sao? Không phải đến bây giờ chúng ta mới đặt vấn đề tham nhũng là một vấn nạn. Năm 2005, khi ban hành Luật Phòng, chống tham nhũng, Quốc hội đã xác định những đối tượng có thể tham nhũng thuộc những người có chức, có quyền. Từ đó luật quy định những đối tượng này thuộc diện kê khai tài sản để được/bị theo dõi, giám sát chặt.

Tuy nhiên, việc kê khai hay công khai mới chỉ là hình thức, còn nội dung thì rất khó xác định. Để rồi ở ta luôn tồn tại một nghịch lý: lương cán bộ thì thấp nhưng tài sản thì rất lớn. Đó là chưa kể những tài sản mà họ để cho người thân đứng tên. Nếu chúng ta yêu cầu chứng minh thì có lẽ nhiều cán bộ của ta sẽ rất khó giải trình được nguồn gốc tài sản hiện có.

Vừa qua trung ương đã làm gương trong việc kiểm điểm theo Nghị quyết Trung ương 4. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy quyết tâm của Đảng trong khắc phục hạn chế khuyết điểm, phòng chống tham nhũng. Sắp tới, việc công khai minh bạch cần tiến hành mạnh mẽ hơn nữa theo hướng cán bộ trung ương làm trước rồi sau đó đến địa phương. Không phải chỉ công khai nội bộ mà phải công khai rộng rãi để dân biết và giám sát, kiểm tra. Thực tế cho thấy vừa qua có một số vụ việc nhờ sự giám sát của nhân dân mới phát hiện tiêu cực. Trong khi đó cơ quan thanh tra chuyên ngành có đầy đủ công cụ, phương tiện trong tay nhưng lại không phát hiện được gì nhiều.

Luật sư LÊ VĂN HOAN