Hóa chất gây cháy nổ: Không ai quản?
Việc một sinh viên mua hóa chất về làm pháo dẫn đến vụ nổ gây ra cái chết cho bốn sinh viên càng cho thấy sự lỏng lẻo trong quản lý.
Các chất tiền cháy nổ (gọi chung là hóa chất) hiện nay đang được mua bán tràn lan, cơ quan chức năng thì không quản nổi vì thiếu quy định, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan... Sở Công Thương TP.HCM chỉ ra những lỗ hổng và kiến nghị hoàn thiện các quy định để việc quản lý chặt chẽ hơn.

Theo Sở Công Thương, tại quận 5 (TP.HCM) có 109 cơ sở kinh doanh hóa chất, trong đó có 63 cơ sở kinh doanh hóa chất công nghiệp, các cơ sở này không đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất cũng như các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy, ghi nhãn hóa chất và công bố chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Cái khó đầu tiên trong quản lý kinh doanh hóa chất là do hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất đa dạng và phức tạp; có nhiều ban ngành tham gia quản lý dẫn đến chồng chéo và phát sinh nhiều thủ tục. Các danh mục hóa chất chưa được quy định cụ thể, chưa cập nhật phù hợp với thực tế. Một số hóa chất thiếu thông tin về nồng độ, hàm lượng; có trường hợp hóa chất trùng ở nhiều danh mục gây lúng túng. Chưa có quy định về quản lý sản xuất, kinh doanh, sử dụng hóa chất ở dạng hỗn hợp chất.

Hóa chất gây cháy nổ: Không ai quản? - ảnh 1
 

Các nạn nhân thiệt mạng do tự mua hóa chất để chế tạo pháo hoa ngày 11-1 tại TP.HCM. Ảnh: Xuân Ngọc

Thêm nữa, chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và ủy ban quận, huyện trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật liên quan trong lĩnh vực hóa chất.

Cũng theo Sở Công Thương, hóa chất nguy hiểm là hàng hóa kinh doanh có điều kiện tuy nhiên hiện chưa có quy định và hướng dẫn cụ thể về thu phí thẩm định và lệ phí cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh. Thực tế cho thấy các cơ sở kinh doanh nhỏ ở chợ Kim Biên không thể đáp ứng các điều kiện cơ sở vật chất và con người theo quy định. Riêng quy định về điều kiện sản xuất, kinh doanh trong ngành hóa chất công nghiệp chưa được phân định cụ thể cho từng đối tượng mà hiện nay áp dụng cho tất cả đối tượng từ doanh nghiệp bán sỉ với số lượng lớn đến các cửa hàng nhỏ lẻ. Qua kiểm tra thực tế cho thấy các hộ kinh doanh với quy mô nho, cụ thể là các cơ sở kinh doanh hóa chất tại chợ Kim Biên, khó hoặc không thể đáp ứng các điều kiện, cơ sở vật chất kỹ thuật và con người theo quy định như có kho chứa, phương tiện vận tải chuyên dùng, người kinh doanh có trình độ trung cấp trở lên về chuyên ngành hóa chất… Bên cạnh đó, thời gian hoàn tất thủ tục mất từ sáu tháng đến một năm gây tâm lý ngại khó cho doanh nghiệp dẫn đến tình trạng sản xuất, kinh doanh hóa chất bất chấp các quy định.

TÚ UYÊN

Nhiều kiến nghị để khắc phục

Sở Công Thương TP.HCM kiến nghị Bộ Công Thương rà soát các danh mục hóa chất đã ban hành nhằm bổ sung cho phù hợp với thực tế. Đồng thời có hướng dẫn cụ thể việc quản lý sản xuất, kinh doanh các hỗn hợp chất có thành phần hóa chất thuộc danh mục quy định. Ban hành quy định về chế tài xử phạt và hướng xử lý các trường hợp kinh doanh tiền chất nổ không có giấy phép.

Bộ Công Thương cũng cần xây dựng hoàn thiện cơ sở dữ liệu hóa chất quốc gia nhằm phục vụ cho công tác quản lý hoạt động hóa chất thêm chặt chẽ và thuận lợi.

Kiến nghị Bộ TN&MT tiếp tục triển khai thủ tục thẩm định, xác nhận đề án Bảo vệ môi trường và đăng ký cam kết bảo vệ môi trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân hoàn tất thủ tục để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất theo quy định.

Cạnh đó, Sở cũng kiến nghị TP ban hành quy chế phối hợp giữa các sở, ngành, đơn vị liên quan về tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất. Quy định đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hóa chất với mục đích kinh doanh phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hóa chất khi thực hiện khai báo hải quan.