Tuy nhiên, quy định về quyền nổ súng của công an cần được cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng để tránh “tử hình mà không cần xét xử”.

Không chấp nhận việc thi hành án tại chỗ

Tôi không đồng tình với ý kiến của Bộ Công an về việc phải có nghị định về các biện pháp phòng ngừa và ngăn chặn hành vi chống người thi hành công vụ, trong đó có việc “được nổ súng khi có căn cứ thực tế”. Thời gian qua, những trường hợp chống đối táo tợn, hung hãn thường rơi vào các đối tượng vi phạm luật giao thông, nếu bắn ngay thì rất oan uổng cho họ. Rồi có trường hợp người vi phạm có tranh cãi về lỗi, nếu người thực thi nhiệm vụ thiếu bình tĩnh thì dễ gây ra sự cố đáng tiếc.

Theo xu hướng tiến bộ của thời đại, quyền con người ngày càng được nâng cao. Do vậy, xã hội không thể chấp nhận việc bắn người khi chưa có bản án của tòa vì tựa như thi hành án tại chỗ.

NGUYỄN CHÍ LINH (Thẩm phán TAND quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ)

Phải quyết định đúng thời điểm nổ súng

Nhiều người hẳn còn nhớ trường hợp của anh Lê Thanh Tâm (sinh viên Trường ĐH Cảnh sát nhân dân II) đã bị đối tượng cướp dùng súng bắn chết khi anh đang thực tập tại Công an huyện Cẩm Mỹ (Đồng Nai). Vào một buổi chiều tối của năm 2011, khi phát hiện hai đối tượng nghi vấn, tổ tuần tra của Công an xã Xuân Sơn, huyện Cẩm Mỹ đã yêu cầu kiểm tra giấy tờ. Do bọn chúng bỏ chạy nên lực lượng truy đuổi theo. Bấy giờ, một đối tượng đã dùng súng bắn bị thương một công an viên rồi bắn trọng thương tiếp một người dân. Khi công an huyện phối hợp truy bắt kẻ phạm tội thì anh Tâm đã bị đối tượng dùng súng bắn chết. Phải chăng trong trường hợp này, với những đối tượng có hành vi chống đối ngông cuồng, sẵn sàng giết người thì lực lượng công an nên nổ súng ngay từ đầu để tránh sự hy sinh đáng tiếc xảy ra như trên?

CSCĐ khống chế một người có hành vi chống người thi hành công vụ tại TP.HCM. (Ảnh do công an cung cấp)

Vì mục đích trấn áp, xử lý các đối tượng phạm tội, người dân sẽ không phản đối việc các chiến sĩ công an nổ súng. Song bắn lúc nào, bắn vào đâu để có hiệu quả nhất thì các anh buộc phải có quyết định sáng suốt. Do vậy, tôi đề nghị Bộ Công an phải có hướng dẫn chi tiết hơn để các chiến sĩ công an dễ thực hiện. Chẳng hạn, phải quy định rõ “nổ súng trực tiếp vào người” là sao vì nếu bắn vào tay, chân thì đối tượng còn có thể sống sót nhưng nếu bắn vào ngực, đầu… thì nguy cơ chết sẽ cao hơn.

LÊ HOÀI NAM (TP Biên Hòa, Đồng Nai)

Cứ thực hiện đúng theo pháp lệnh

Thấy báo, đài đăng, phát hình ảnh những đối tượng có hành vi manh động, coi thường cảnh sát, tôi giận lắm. Lần nào tôi cũng có suy nghĩ “hay là pháp luật của mình còn nhẹ tay quá nên các đối tượng lờn”? Vậy nên lúc mới nghe đến đề xuất của Bộ Công an tôi thấy cũng có lý và trong lòng ủng hộ. Nhưng sau khi báo chí phân tích, thông tin rõ về những trường hợp được nổ súng theo quy định của Pháp lệnh 16/2011 thì tôi lại thấy vậy là đủ rồi. Lại nữa, dẫu chưa có con số thống kê cụ thể nhưng dường như với quyền lực, công cụ trong tay thì số vụ công an làm dân chết, làm dân bị thương nhiều hơn số vụ công an bị dân đánh, giết. Do vậy, không nên mở rộng quyền nổ súng của công an.

Giờ thì cho tôi được đề nghị: Bộ Công an cần kiểm tra, soát xét lại lâu nay ngành mình đã thực hiện Pháp lệnh 16 như thế nào, có vướng mắc gì không để rồi từ đó kiến nghị UBTV Quốc hội điều chỉnh, bổ sung pháp lệnh cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Ngược lại, nếu thấy không vướng luật, chỉ vướng thực hiện thì Bộ có thể ban hành thông tư để hướng dẫn cấp dưới thực hiện cho suôn sẻ, hiệu quả.

QUẾ TRÂN

Nhiều chiến sĩ công an bắn súng chưa giỏi

Do có dịp chứng kiến vụ công an nổ súng giải tán đám côn đồ ở TP Mỹ Tho, Tiền Giang (Pháp Luật TP.HCM ngày 12-3 có thông tin) nên tôi cho rằng trong trường hợp đó các chiến sĩ công an nổ súng là chính đáng. Tuy nhiên, trong sự việc này có một phụ nữ ở gần khu vực xảy ra xô xát đã bị đạn lạc. Cụ thể: Khi các chiến sĩ công an bắn ba phát đạn xuống đất thì một viên trúng chân một tên côn đồ, hai phát đạn còn lại trượt lên trúng chân và vùng bụng của chị. Rất may chị đã qua được cơn nguy kịch.

Có nhiều điều cần rút ra từ vụ việc này để các cơ quan công an tính toán thêm khi muốn ban hành quy định về việc xử lý hành vi chống người thi hành công vụ. Nhiều người có mặt ở hiện trường lúc đó cho rằng thay vì bắn xuống đất, các chiến sĩ công an nên bắn thẳng vào tên côn đồ đang hung hăng say máu hoặc tiếp tục bắn chỉ thiên để người phụ nữ không bị vạ lây. Như vậy, trong những trường hợp khẩn cấp, công an có quyền nổ súng để trấn áp tội phạm nhưng trước khi nổ súng phải chú ý quan sát để người dân vô tội không bị thương (thậm chí có thể chết) vì đạn lạc. Nhắc vậy không hề thừa vì người dân thường hiếu kỳ, hễ thấy có chuyện gì xảy ra là xúm vào xem dù chẳng liên quan gì đến sự việc. Trước đây ở Bến Lức (Long An) cũng từng có một công an nổ súng khi truy quét trường gà đã làm một người dân trọng thương, suýt mất mạng.

Thêm một lưu ý nữa: Hiện nay trình độ và kỹ thuật sử dụng vũ khí của nhiều chiến sĩ công an còn rất kém. Cho nên việc cần làm lúc này là công an các cấp nên tổ chức huấn luyện cho cán bộ, chiến sĩ sử dụng thành thục các loại vũ khí được trang bị để “hạn chế thiệt hại do việc nổ súng gây ra” như Pháp lệnh 16/2011 đã quy định.            

HÙNG PHẠM (Tiền Giang)

Sẽ tiếp thu các góp ý để quy định cụ thể hơn

Năm 2011, trước tình hình phức tạp về trật tự an toàn giao thông, Chính phủ đã ra Nghị quyết số 88 yêu cầu Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo nghị định về các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý hành vi chống người thi hành công vụ trong việc bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Đi vào nghiên cứu, Bộ Công an thấy rằng hành vi chống người thi hành công vụ rất phức tạp và diễn ra trong nhiều lĩnh vực chứ không chỉ liên quan đến giao thông. Thế nên Bộ Công an đã đề xuất Chính phủ xây dựng nghị định chung, bao quát hơn. Chính phủ đồng ý và đã yêu cầu các bộ, ngành liên quan như Quốc phòng, Nông nghiệp, Công Thương, Tư pháp, Tài chính, TAND Tối cao, VKSND Tối cao… đánh giá 10 năm tình hình chống người thi hành công vụ để xem khó khăn, vướng mắc thế nào.

Trên cơ sở đó, chúng tôi dự thảo nghị định để quy định trách nhiệm của các bộ, ngành và UBND các cấp trong việc phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý hành vi chống người thi hành công vụ. Theo đó, việc nổ súng chỉ là biện pháp cuối cùng trong trường hợp không thể trì hoãn được. Nổ súng là nhằm vô hiệu hóa hành vi chống người thi hành công vụ chứ không nhằm mục đích gây tổn hại sức khỏe, tính mạng của người bị bắn.

Người được giao vũ khí, công cụ hỗ trợ phải nhận định được tình huống để quyết định bắn lúc nào, vào đâu.

Chúng tôi rất mừng khi thấy báo chí, người dân quan tâm đến dự thảo. Trên tinh thần cầu thị, chúng tôi sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến phản biện, góp ý. Do đây chỉ mới là dự thảo cho nên chúng tôi vẫn còn cơ hội để điều chỉnh cho chính xác, đầy đủ hơn. Chẳng hạn, chúng tôi sẽ quy định cụ thể hơn các trường hợp, tình huống được sử dụng công cụ hỗ trợ và súng để giúp lực lượng thi hành công vụ và cả người dân dễ chấp hành.

Ông TRƯƠNG QUANG HƯNG,Trưởng phòng Pháp luật hình sự và Cải cách tư pháp - Vụ Pháp chế, Bộ Công an

NGHĨA NHÂN ghi