Một kết quả khảo sát trực tuyến mới đây về “Xu hướng tuyển dụng và dịch chuyển nhân lực cao cấp 2013” từ Mạng cộng đồng các nhà quản lý Anphabe.com cho thấy thị trường tuyển dụng cao cấp sẽ có nhiều dịch chuyển đa dạng. Về cấp bậc, giảm mạnh nhu cầu tuyển dụng ở cấp quản lý điều hành, quản lý cấp trung vẫn gia tăng. Về ngành nghề, nhu cầu tiếp tục cao ở bộ phận bán hàng, marketing, nhân sự trong khi tài chính, kế toán, pháp chế và công nghệ thông tin sẽ giảm.

Số liệu từ 11 công ty săn đầu người uy tín tại Việt Nam cũng cho thấy có sáu đơn vị (chiếm 55% tổng nhu cầu tuyển dụng của 11 công ty) dự báo thị trường tuyển dụng cao cấp tăng trưởng từ 10% đến 20% trong vòng 6-12 tháng tới; ba đơn vị đánh giá nhu cầu tuyển dụng cao cấp sẽ giữ nguyên; hai đơn vị cho rằng nhu cầu sẽ giảm khoảng 15%.

Các bộ phận ngành nghề bán hàng, marketing, nhân sự vẫn có nhu cầu tuyển dụng cao trong khi tài chính, kế toán, pháp chế và công nghệ thông tin sẽ giảm. Trong ảnh: Tìm việc tại sàn giao dịch việc làm TP.HCM. Ảnh: HTD

Chấp nhận hạ lương để giữ việc

TS Lê Thị Thúy Loan, chuyên gia về nhân sự và tài chính, đánh giá nhu cầu tuyển nhân sự cấp cao và trung từ các công ty trong và ngoài nước giảm rõ rệt từ năm 2012. Thời điểm “thịnh”, các vị trí như tổng giám đốc, giám đốc, quản lý các dự án, trưởng phó phòng trong các ngành tài chính, kế toán, CNTT… có mức lương cao ngất ngưởng từ 3.000 USD/tháng, nay đối mặt với “làn sóng” cắt giảm nhân sự họ sẵn sàng “hạ giá” còn phân nửa để giữ việc, thay vì “néo” tới cùng như trước đây, không thỏa thuận được giá lương thì đi. Hiện nay, bộ phận nhân sự cấp cao cũng đối mặt với tình trạng bị mất việc, nguyên nhân do các công ty cắt giảm nhân sự hoặc sắp xếp lại bộ máy để hoạt động hiệu quả hơn. Theo đó, các nhà tuyển dụng có hai xu hướng sử dụng nhân sự cao cấp, một là sử dụng người giỏi, sẵn sàng trả tiền cao để lèo lái hoạt động doanh nghiệp phát triển tốt hơn; hai là trả lương ít hơn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, vì bộ phận luôn sẵn sàng “hạ giá” để cạnh tranh công việc.

Trần Thùy Trâm, Giám đốc dịch vụ tìm kiếm và tuyển dụng quản trị viên, Công ty Cổ phần Le&Associates (L&A), nhìn nhận: Nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp cao (giám đốc điều hành) giảm hẳn, trong khi các vị trí cấp trung như trưởng phó phòng vẫn duy trì ở mức vừa phải, tập trung vào các ngành dược, hàng tiêu dùng nhanh, bán hàng và giáo dục. Riêng các ngành CNTT, kế toán sẽ không được tuyển thêm.

Theo bà Trâm, nếu như trước đây tỉ lệ tuyển dụng nhân sự cấp cao ở mức 10%, thì nay giảm xuống còn 1%. Nhân sự cấp cao có thông lệ mỗi lần “nhảy” việc, mức lương phải cao hơn 25% chỗ cũ. Còn những tháng đầu năm 2013, mức lương không những không tăng, công việc lại nhiều hơn nhưng họ vẫn sẵn sàng nhận. “Giám đốc tài chính của một công ty nước giải khát nổi tiếng lúc trước có mức lương 5.000 USD/tháng, nay giảm xuống còn 3.000 USD/tháng họ vẫn chấp nhận. Chúng tôi ghi nhận hàng chục trường hợp như thế này kể từ sau tết” - bà Trâm nói.

Cử nhân có kinh nghiệm cũng lao đao

Anh PBĐ tham gia phỏng vấn dự tuyển vào phòng công nghệ thông tin một tổ chức chuyên về giáo dục và đào tạo tại TP.HCM, chia sẻ: “Tôi đã có hơn hai năm kinh nghiệm nhưng do mức lương ở công ty cũ khá “bèo” nên xin nghỉ việc để tìm việc làm mới ổn định hơn”. Khi được phỏng vấn anh phấn khởi, vì đây là nơi đầu tiên trong số các công ty anh nộp hồ sơ gọi phỏng vấn sau hơn hai tháng thất nghiệp. Tuy nhiên, khi biết vị trí dự tuyển chỉ nhận hai người nhưng có đến 40 người dự tuyển, tất cả ứng viên đều có bằng đại học và kinh nghiệm, anh lo lắng không biết có được nhận hay không. Để lọt vào mắt các nhà tuyển dụng lần này, 40 ứng viên phải trải qua bốn vòng kiểm tra, phỏng vấn gắt gao. Dù hoàn thành kiểm tra chỉ số IQ nhanh hơn các ứng viên khác chừng 15 phút nhưng khi chờ phỏng vấn chuyên môn anh vẫn dè dặt: “Mức độ cạnh tranh rất cao 2/40 không thể nói trước được gì”.

Chị Nguyễn Thị Định, tốt nghiệp ngành kế toán gần hai năm vẫn loay hoay không tìm được việc, vì mang hồ sơ đến đâu nhà tuyển dụng cũng xoáy độc một câu “kinh nghiệm đâu”, thay vì để chị thử thách rồi mới đánh giá. Để có tấm bằng kế toán, chị đã có một thời gian dài làm công nhân để kiếm tiền đi học. Với áp lực trang trải tiền nhà, sinh hoạt chị dự tính sẽ tìm việc thêm nửa tháng nữa, nếu không có sẽ quay lại nhà máy làm công nhân, sau đó tính tiếp.

Hồ sơ tăng đột biến

Bà NTYT, Giám đốc nhân sự một doanh nghiệp thông tin, sau kỳ nghỉ tết số hồ sơ xin việc tăng đột biến, một số vị trí không có nhu cầu nhưng ứng viên vẫn ùn ùn nộp đơn để tìm kiếm cơ hội. Hằng tháng bộ phận nhân sự công ty xử lý khoảng 400 hồ sơ xin việc đa phần trình độ cử nhân, với nhiều bằng cấp, chứng chỉ đi kèm. “Mặc dù điều kiện ứng tuyển ban đầu khá “ép phê” yêu cầu ứng viên nhất thiết phải có hai năm kinh nghiệm để hạn chế bớt lượng hồ sơ sơ tuyển nhưng không vì thế mà lượng người xin việc giảm đi” - bà T. nói.

Theo bà T., yêu cầu tuyển dụng không chỉ dừng lại ở chuyên môn xuất sắc, mà đòi hỏi ứng viên phải có kỹ năng, tác phong và thái độ tích cực. Nhiều ứng viên dù lọt qua vòng phỏng vấn chuyên môn cấp phòng nhưng phỏng vấn lên cấp cao hơn bộc lộ thái độ thiếu tích cực vẫn bị loại. “Chúng tôi chỉ tuyển những người phù hợp với công việc chứ không quá chú trọng vào bằng cấp mà họ có” - bà T. nhấn mạnh.

PHONG ĐIỀN