Em Dương Thị Cẩm Loan đang là học sinh lớp 9 Trường THCS Xuân Trường, quận Thủ Đức (TP.HCM). Hiện em “chưa biết phải làm sao” khi họ tên của em trong học bạ khác với giấy khai sinh và hộ khẩu.

Cơ quan nào cũng lắc đầu

Năm 2004, do em chưa có giấy khai sinh nên cha em đã mượn giấy khai sinh của em NTMN để cho con gái mình đi học. Đến năm 2008, em được cấp giấy khai sinh và được nhập hộ khẩu.

Lo sợ con mình sẽ gặp rắc rối vì cái tên mượn này nên cha em đã xin nhà trường điều chỉnh tên trong học bạ của con nhưng trường từ chối vì không có thẩm quyền. Ông đến gõ cửa Phòng GD&ĐT quận Thủ Đức thì phòng này không giải quyết với lý do “chưa có quy định”. Ông tiếp tục đến Sở GD&ĐT nhưng cũng chỉ nhận được câu trả lời tương tự. Liên hệ với Phòng Tư pháp quận Thủ Đức, Sở Tư pháp thì hai nơi này chỉ ông quay lại Phòng GD&ĐT quận.

Chỉ qua, chỉ lại

Theo ông Lê Minh Tuấn, Trưởng phòng GD&ĐT quận Thủ Đức, đơn vị có trách nhiệm giải quyết vụ việc của em Loan là Phòng Tư pháp quận. Phụ huynh của hai em Loan và N. cần làm bản tường trình nêu rõ lý do mượn giấy khai sinh để đi học. Kèm theo đó, họ phải có giấy tờ chứng minh việc này để Phòng Tư pháp quận xác minh. Sau khi Phòng Tư pháp cấp giấy xác nhận cho em Loan được thay đổi họ tên trong học bạ từ N. sang Loan thì nhà trường sẽ căn cứ vào đó làm thủ tục đổi tên trong học bạ của em Loan.

Tuy nhiên, bà Vũ Thị Kéo, Trưởng phòng Tư pháp quận Thủ Đức, lại cho rằng việc điều chỉnh họ tên trong học bạ thuộc thẩm quyền giải quyết của Phòng GD&ĐT quận. Cơ quan tư pháp chỉ chứng thực chữ ký trong bản tường trình của gia đình hai bên về việc mượn và cho mượn giấy khai sinh. Theo đó, cha em Loan có thể gửi đơn (kèm theo các giấy tờ, hình ảnh… để chứng minh việc mượn giấy khai sinh đi học của em) đến Phòng GD&ĐT quận. Trường hợp phòng từ chối thì phải có văn bản để người dân có cơ sở nộp đơn đề nghị UBND quận xem xét, giải quyết.

Ông NGUYỄN VĂN VŨ, Trưởng phòng Hộ tịch-Quốc tịch, Sở Tư pháp TP.HCM:

Phòng GD&ĐT quận có trách nhiệm giải quyết

Năm 2009, Sở Tư pháp đã gửi công văn đến Sở GD&ĐT để lưu ý về thẩm quyền điều chỉnh họ tên trong học bạ, bằng cấp. Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 158/2005 của Chính phủ (về đăng ký và quản lý hộ tịch), giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân. Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung ghi về họ tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh... phải phù hợp với giấy khai sinh của người đó. Vì vậy, việc điều chỉnh các thông tin trên các loại giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ... của cá nhân thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan đã cấp các loại giấy tờ đó căn cứ vào giấy khai sinh. Phần các cơ quan hộ tịch chỉ thay đổi, cải chính hộ tịch đối với bản chính giấy khai sinh/sổ đăng ký khai sinh.

Như vậy, việc điều chỉnh họ tên trong học bạ của em Loan thuộc thẩm quyền giải quyết của Phòng GD&ĐT quận Thủ Đức. Để có cơ sở giải quyết, phòng này nên chủ động thẩm tra, xác minh nhân thân của em. Có thể bắt đầu từ khi em Loan nhập học cho đến nay, từ hình ảnh của em mà nhà trường có lưu được, nhân thân của người cho mượn giấy khai sinh, những thầy cô đã từng dạy học em Loan… Qua đó, phòng sẽ xác định được người đứng tên trong học bạ (NTMN) và người đứng tên trong giấy khai sinh (Dương Thị Cẩm Loan) có phải là một người hay không. Nếu kết quả thu thập cho thấy đúng là một người thì phòng có thể hướng dẫn cho nhà trường điều chỉnh họ tên trong học bạ của em Loan cho khớp với giấy khai sinh của em.

KIM PHỤNG