Vụ ‘Lỡ tay đánh chết con để cứu cháu’: Chỉ là phòng vệ chính đáng?
(PL)- Nhiều chuyên gia pháp luật cho rằng hành vi của người cha là phòng vệ chính đáng hoặc có thể là gây án trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh chứ không phải chủ tâm giết người…

Pháp Luật TP.HCM ngày 3-12 đã phản ánh vụ án thương tâm: Vì cứu tính mạng của cháu nội bốn tuổi đang bị con trai (Nguyễn Đức Hải) hư hỏng đe dọa, người cha (Nguyễn Đức Tân ở xã Vĩnh Thành, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) đã giết con và bị khởi tố về tội giết người.

Nhiều chuyên gia pháp luật cho rằng ông Tân không có động cơ giết người nên không thể bị truy cứu tội danh này…

Không phải tội giết người

Luật sư Đặng Thành Trí, Đoàn Luật sư TP.HCM khẳng định việc khởi tố người cha về tội giết người là không có căn cứ. Trường hợp này đã phát sinh tình huống phòng vệ chính đáng. Vấn đề đặt ra là: Liệu người cha có vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng? Với diễn biến vụ việc như báo nêu thì chưa thể khẳng định được.

Vậy giả sử có sự vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì người cha sẽ bị xử lý tội  gì? Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hay tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng? Trường hợp này, một trong những yếu tố quan trọng nhất cần phải xem xét là có hay không tình huống khi người con còn sống nhưng không còn khả năng gây nguy hiểm nhưng người cha vẫn tiếp tục đánh đập dẫn đến chết người. Nếu có tình huống này thì người cha có thể đã vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Còn không thì đó là hành vi phòng vệ chính đáng, tức không có tội.

Luật sư Vũ Văn Dũng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nói thêm: Ông Tân không có động cơ giết người, không có hành vi cố ý gây ra cái chết của nạn nhân. Tuy cháu bé đã được giải thoát nhưng ông Tân không thể bỏ chạy, vì như thế sẽ gây nguy hiểm cho người thân do những hành vi manh động của Hải. Quá trình giằng co, ông buộc phải gây thương tích cho nạn nhân để tự vệ và giành lại con dao. Việc nạn nhân chết là hậu quả không mong muốn của ông Tân nên ông Tân chỉ phải chịu trách nhiệm về việc tự vệ vượt quá giới hạn.

Vụ ‘Lỡ tay đánh chết con để cứu cháu’: Chỉ là phòng vệ chính đáng?   - ảnh 1

Vụ ‘Lỡ tay đánh chết con để cứu cháu’: Chỉ là phòng vệ chính đáng?   - ảnh 2

Ông Tân rơi vào nghịch cảnh lỡ tay giết con để cứu cháu. Ảnh: TĐ

Bị kích động mạnh

Luật sư Nguyễn Văn Hồng (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng theo nội dung báo phản ánh, Hải (nạn nhân) đã có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng đối với chính người phạm tội và những người thân thích của người phạm tội. Hải đã đánh, chửi cha mẹ (làm bà Tân ngất xỉu), hàng xóm can ngăn lại cầm dao đuổi chém, kề dao vào cổ cháu ruột mới bốn tuổi dọa giết và thực tế đã gây thương tích cho cháu.

Chính hành vi trái pháp luật nghiêm trọng đó đã làm tinh thần của ông Tân bị kích động mạnh, dẫn đến mất tự chủ, không thể kiềm chế và thực hiện hành vi đánh chết con mình. Ngoài ra, sự kích động của ông Tân cũng đến từ việc Hải là đứa con ngỗ nghịch, hay chửi cha mắng mẹ rất nhiều trước đó…

Xét bối cảnh sau khi đã giải cứu cháu bé và đưa đi cấp cứu thì việc đe dọa giết người của Hải vẫn còn tồn tại, ông Tân vẫn đang vật lộn để giành lại con dao. Tuy nhiên, cũng như báo phản ánh, sức khỏe Hải lúc này không tốt, chân đang bị thương chưa bình phục hẳn và ông Tân là người biết rõ điều này. Như vậy cơ sở để phòng vệ chính đáng là rất yếu, cần thêm nhiều thông tin liên quan để khẳng định việc phòng vệ của ông Tân lúc này là có cần thiết và chính đáng nữa hay không? Quá trình điều tra sẽ phải làm rõ vấn đề này.

Do vậy, căn cứ vào các dấu hiệu trước mắt như đã phân tích trên, tội danh phù hợp nhất đối với ông Tân là giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh.

Người cha đã phòng vệ chính đáng

Luật sư Nguyễn Thạch Thảo (Đoàn Luật sư TP.HCM)  thì nhận định nếu chỉ căn cứ vào các vết thương và hậu quả là cái chết của nạn nhân cùng với một số tình tiết riêng lẻ khác để truy cứu ông Tân về tội giết người là chưa đảm bảo yếu tố pháp lý cũng như phản ánh hết sự thật khách quan của vụ án.

Để đánh giá đúng tội danh của ông Tân, phải xem xét tổng thể diễn biến, nguyên nhân dẫn đến sự việc, tại sao lại có hành vi giết con để bảo vệ cháu. Trước khi xảy ra sự việc, Hải đã có hàng loạt hành vi hung hãn xâm phạm trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của gia đình ông Tân. Chính vì sự an nguy của cháu bé, trong một tích tắc buộc lòng ông Tân và vợ phải “liều chết” xông vào bảo vệ.

Sau khi cháu bé được giải thoát, Hải càng manh động. Và diễn biến kế tiếp là ông Tân không thể chấm dứt hành vi của mình vì khi đó, Hải hung bạo với vũ khí sắc lẹm trên tay, buộc lòng ông phải tiếp tục chống trả…

Cái chết của Hải là do ông Tân đã có hành vi chống trả cần thiết, phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi của Hải. Hành vi phòng vệ chính đáng này nhằm bảo vệ tính mạng cho người khác và chính bản thân mình thì không phải là tội phạm.

Cần làm rõ diễn biến

Nhiều chuyên gia pháp luật khác cho rằng hành vi của ông Tân là cần thiết để ngăn chặn một hành vi nguy hiểm có thực do Hải gây ra. Nếu ông Tân không mạnh tay thì có thể xảy ra tình huống Hải cầm hung khí lao vào đám đông gây thiệt hại lớn.

Hải không những đe dọa giết người mà còn có hung khí nguy hiểm trong tay. Diễn biến của sự việc là Hải quyết thực hiện hành vi nguy hiểm đến cùng (chém cháu) - sự việc có thực, hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Trước hành vi vô cùng táo tợn, ông Tân (không hề chuẩn bị vũ khí từ trước) đã tấn công ở mức độ mạnh tay cần thiết để ngăn chặn sự nguy hiểm.

Đây là vụ án có yếu tố tình cảm gia đình, giữa cha và con. Xét về hành vi, người con đúng là một đứa con hư hỏng. Còn về phía ông Tân, không bao giờ cha lại muốn giết con mình. Do đó, cơ quan tố tụng cần phải cân nhắc áp dụng mọi điều luật cần thiết để giải quyết nhằm tránh oan, sai.

Tiếp tục điều tra làm rõ hành vi cụ thể

Chiều 3-12, Đại tá Nguyễn Văn Bính, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa, cho biết hiện vẫn đang tiếp tục làm rõ hành vi cụ thể liên quan đối với ông Nguyễn Đức Tân, khi có kết quả sẽ thông tin đến cơ quan báo chí.

Rạng sáng 29-11, cho rằng cha làm xấu mặt với bạn bè giữa đám cưới nên Hải đã về nhà gây gổ, chửi bới, lăng mạ cha mẹ và đòi giết cả nhà. Thấy con say rượu nên ông Tân (cha Hải) khuyên đi ngủ sớm để ngày mai mới nói chuyện. Hải không những không nghe lời còn đánh mẹ ngất xỉu tại chỗ. Sau đó thấy cháu ruột bốn tuổi đứng gần đó, Hải lao tới dùng dao kè vào cổ dọa nếu ai xông vào sẽ giết cháu. Ông Tân lao vào cứu cháu và trong lúc vật lộn với Hải để giải cứu cháu, ông đã lỡ tay làm chết con mình. Ông Tân đã bị khởi tố về tội giết người.

ĐẶNG TRUNG

PHƯƠNG LOAN ghi