'Chẳng có cộng đồng tử tế nào chấp nhận những giá trị bị đảo ngược'

“Ném đá” đã trở thành một trào lưu rầm rộ trên mạng. Theo anh, nên nhìn nhận hiện tượng này thế nào?

- Theo suy nghĩ chủ quan của tôi, từ khi con người bị ràng buộc bởi trách nhiệm và được thụ hưởng quyền lợi, tức là có cạnh tranh, tranh chấp, xã hội phân chia quyền lực thì đã có “ném đá” thông qua nhiều hình thức. Thời gian gần đây người ta hay gọi là “hiện tượng” thì phải chăng đây là “hiện tượng ném đá trên mạng” khi thời đại bùng nổ thông tin, đặc biệt sự phát triển các mạng xã hội, khi mà “tiếng nói” của một người từ thế giới ảo nhanh chóng lan truyền và có tính tương tác rất cao?

'Chẳng có cộng đồng tử tế nào chấp nhận những giá trị bị đảo ngược' ảnh 1

Càng bị “ném đá”, càng nổi tiếng, như "bà Tưng".

Thói a dua, hiếu thắng, muốn chứng tỏ bản thân, muốn nói cho sướng mà không chịu trách nhiệm, cộng thêm thái độ chỉ trích người khác không thương xót, bất chấp hậu quả… thể hiện rất rõ trong bản chất của cộng đồng mạng. Theo anh, có cách nào thay đổi suy nghĩ, quan điểm của họ không?

- Theo tôi, mọi vấn đề đều có hai mặt. Thế giới mạng cũng thế cũng giống như trong một bàn tiệc, khi mà mọi người đều có quyền phát ngôn, bày tỏ thái độ và đây là chuyện riêng của mỗi người, phụ thuộc vào tâm tính, trình độ của từng người. Và, từng người phải chịu trách nhiệm trước những phát ngôn của mình.

Có lẽ, chúng ta cũng cần phải bình tâm suy xét từng trường hợp, từng nội dung, cùng nhiều vấn đề khác. Thậm chí, cũng nên xem xét năng lực hành vi của người đó, và họ có bị ai đó giả mạo để trục lợi, để bôi nhọ thanh danh hay không. Vì, thế giới ảo thì không thể xác minh anh A chị B có bị hạn chế về tâm thần, khi tham gia “phán” người khác có ở trong thể trạng bình thường hay không.

Nếu anh chị nói sai, nói xấu người khác, đến tập thể đến mức phải chịu trách nhiệm pháp luật thì sẽ bị chế tài bằng luật hành chính, dân sự, hình sự. Có lẽ, luật Việt Nam vẫn còn “hiền” và trong một số trường hợp chưa nghiêm minh so với các nước tiên tiến trong việc bảo vệ quyền nhân thân; cũng có thể người bị hại ở nước ta thường chọn phương án “dĩ hòa vi quý” không muốn làm lớn chuyện, không muốn tham gia kiện tụng ra tòa.

Vì vậy, quan điểm riêng của tôi, cần phải tăng cường nhận thức, ý thức, đặc biệt phổ biến sâu rộng pháp luật thông qua các hình thức, cách truyền đạt dễ hiểu, dễ nhớ, dễ áp dụng.

'Chẳng có cộng đồng tử tế nào chấp nhận những giá trị bị đảo ngược' ảnh 2

Phương Mỹ Chi có lượng fan “khủng” sẵn sàng quyết chiến bảo vệ cô ca sĩ nhí.

Mặt tích cực của việc “ném đá” là, đôi khi, những trò lố, trò phản cảm, khoe thân, khoe của… cũng được thân chủ điều chỉnh lại, cũng có những cá nhân thừa nhận lỗi lầm của mình và chịu sửa chữa, nhưng hầu như không nhiều. Ngược lại, mặt tiêu cực là đẩy người bị “ném đá” vào đường cùng, không còn cơ hội lên tiếng hoặc mất rất lâu mới lấy lại được thanh danh, nhân phẩm, sự thật… vì có đôi khi các vụ “ném đá” hội đồng không cần biết nạn nhân đó đúng, sai. Quan điểm của anh ra sao?

- Thật đáng sợ khi chính chúng ta rơi vào trường hợp như thế! Xã hội nào cũng thế, cái tốt cái đẹp thì ít được nhắc đến, ngược lại những vấn đề tiêu cực, nhất là scandal cá nhân, của những người nổi tiếng thì nhanh chóng lan truyền đến mức chóng mặt. Đó là vấn đề cá nhân. Còn đối với tập thể, hay doanh nghiệp thì sự kiện cũng ít người quan tâm, nhưng khi xảy ra sự cố thì nhanh chóng bị truyền thông chính thống và không chính thống săn lùng.

Trong một xã hội hiện đại có nhà nước và pháp luật, tất cả các hành vi, quan hệ xã hội đều chịu sự điều chỉnh của đạo đức, văn hóa truyền thống, tôn giáo, đặc biệt là pháp luật. Ở đây, tôi cũng muốn quay lại vấn đề quan trọng của việc áp dụng pháp luật.

Liệu có phải từ trào lưu “ném đá, quăng gạch”, anh hùng bàn phím…, mà gần đây quá trình hình thành nhân cách của người Việt trẻ đã có ít nhiều thay đổi? Liệu chúng ta có chấp nhận được một số cộng đồng hung hăng, bừa phứa, phát ngôn thiếu trách nhiệm và thích phỉ báng người khác, cũng như thiếu khoan dung, vị tha không?

- Chẳng có cộng đồng hay cá nhân tử tế nào chấp nhận sống trong xã hội mà các quan hệ truyền thống, bền vững, các giá trị bị đảo ngược, phỉ báng. Tôi không tin rằng, những mặt trái, hạn chế mang tính nhất thời đã và đang diễn ra là của số đông, của giới trẻ hiện nay.

Theo anh, giáo dục trong nhà trường, gia đình đóng vai trò gì trong việc hình thành nhân cách người Việt trẻ?

- Đây là vấn đề lớn, không chỉ của nhà trường, gia đình, mà còn là trách nhiệm của cả xã hội, cộng đồng, sự nhận thức của các cấp lãnh đạo và sự ý thức của từng người.

Xin cảm ơn anh.

Phát huy giá trị di sản trên không gian số

Phát huy giá trị di sản trên không gian số

(PLO)- Truyền thông về di sản và các giá trị của di sản trên các kênh số nhằm sáng tạo và huy động sức sáng tạo của cộng đồng trong việc tái hiện các giá trị.