Hàng không Việt than hiếm phi công!
(PL)- Các hãng hàng không Việt Nam đều thừa nhận dù trả lương phi công rất cao nhưng lại khó tuyển dụng và mất nhiều thời gian đào tạo.

Hiện 22 sân bay cả nước có khoảng 3.500 chuyến bay cất hạ cánh mỗi ngày. Trong đó có bốn hãng hàng không dân dụng, khai thác tổng cộng 220 chiếc máy bay. Dự kiến trong quý I-2019 hàng không trong nước sẽ có thêm 20 máy bay. Các chuyên gia hàng không nhận định tốc độ phát triển ngành hàng không đang nóng, theo đó các hãng hàng không đang thiếu hụt phi công.

Cần ba năm để đào tạo được một phi công

Cụ thể, trong đề án đánh giá tác động của Vietnam Airlines (VNA) năm 2018 cho thấy số lượng phi công trong năm 2018 của hãng là 1.100 người. Dự báo sang năm 2019 là 1.293 người, đến năm 2020 nhu cầu tăng lên 1.340 người và đến năm 2025 sẽ cần đến 1.570 người.

Hãng này cũng thừa nhận đối với đội bay thân rộng A350 hiện không có nguồn tuyển dụng, còn nguồn từ các đội bay khác dùng để huấn luyện đã cạn kiệt. Với đội bay A321, hãng chưa tuyển bổ sung được. Trong khi nguồn phi công nước ngoài hạn chế, do nguồn lực này ưu tiên chọn các hãng hàng không châu Á khác.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, một đại diện của ban tổ chức và nhân lực của VNA cho hay hiện VNA có hơn 1.200 phi công, nguồn nhân lực này về lâu dài có thể đảm nhận công việc của số phi công ngoại đang chiếm khoảng 25%. Việc chủ động nguồn lực này nhằm hai mục tiêu: Cắt giảm chi phí do mức trả thu nhập cho phi công ngoại cao, cộng thêm thời gian nghỉ ngơi của họ nhiều hơn và về lâu dài có thể chủ động nguồn lực tại chỗ. Tóm lại, với phi công ngoại có chế độ 6/2, tức họ làm việc sáu tuần nghỉ hai tuần.

Tuy nhiên, vị đại diện này cho rằng tuyển được phi công đã khó nhưng không vì thế mà đốt cháy giai đoạn được. Ngay cả những phi công phụ cũng rất quan trọng, nếu không có lái phụ sẽ kéo theo thiếu nguồn để phát triển lên phi công chính. Bởi nguồn lái chính là từ lái phụ có kinh nghiệm đi lên.

“Nếu đào tạo được 300 phi công nội để lấp chỗ phi công ngoại thì cần ít nhất ba năm để đào tạo ra nguồn phi công chính, số này chưa tính phi công đến tuổi hưu hoặc nhảy việc. Như vậy, nếu tính cả hai yếu tố này thì sẽ dồn lên số phi công cần bổ sung mới” - vị phụ trách công tác nhân lực VNA tính toán.

Hàng không Việt than hiếm phi công! - ảnh 1
Để đào tạo được một cơ trưởng phải mất thời gian ít nhất ba năm. Ảnh: P.ĐIỀN

Thị trường cạnh tranh cao

Vị phụ trách công tác nhân lực VNA khẳng định họ luôn chủ động về thế hệ phi công kế cận, trong đó dự trù phương án phi công nhảy việc do lực hút của thị trường lao động này khá cạnh tranh. Đúng hơn là thị trường lao động trong lĩnh vực này luôn biến động, tỉ lệ nhảy việc của phi công những năm gần đây tăng cao do các hãng hàng không mở nhiều đường bay mới.

PV đặt câu hỏi hiện tại thị trường hàng không thiếu phi công ở dòng máy bay nào nhất. Vị này cho hay thực tế VNA không thiếu phi công máy bay thân rộng như B787 và A350 để bay các chặng dài mà thiếu phi công dòng máy bay thân hẹp A321. Bởi chuyến bay đường dài ngốn phi công nên hãng chủ động dồn lực lượng cho chặng bay này trước. Còn tuyến ngắn, thường là phi công trẻ đào tạo ở nước ngoài về, được VNA tiếp tục đào tạo, họ sẽ có trải nghiệm, tăng cường bản lĩnh máy bay thân hẹp, tích lũy kinh nghiệm để lên cơ trưởng, điều khiển máy bay lớn.

Một đại diện của hãng Jetstar Pacific nhìn nhận việc tuyển phi công không dễ dàng như các nguồn lực lao động khác vì thời gian để đào tạo ra một phi công chính rất tốn kém, mất nhiều thời gian trong khi các hãng hàng không khác đều mạnh, sức cạnh tranh rất lớn. Riêng đối với đội ngũ phi công của hãng hiện có đã bố trí cho kế hoạch khai thác ổn định. Tuy nhiên, về lâu về dài hãng phải đào tạo, bổ sung phi công mới có thể đáp ứng nhu cầu khai thác ngày càng nhiều.

Về “tân binh” Bamboo Airways, đội bay hiện có vẫn còn khiêm tốn so với các hãng nội địa còn lại, tuy nhiên theo lộ trình, hãng này có kế hoạch mở các đường bay quốc tế. Cùng đó, hãng này đang thỏa thuận mua thêm 44 máy bay bao gồm dòng thân hẹp và máy bay thân rộng đưa vào khai thác trong tương lai. Theo đó, để đáp ứng đội ngũ phi công, hãng phải đào tạo, thuê hoặc tuyển dụng thêm. Về đội ngũ phi công, đại diện hãng này thông tin hiện hãng vẫn liên tục để trạng thái tuyển dụng cơ trưởng, cơ phó và đội ngũ tiếp viên, nhân viên.

Còn hãng VietJet Air, trên website của hãng vẫn để chế độ tuyển đào tạo học viên cơ bản cả nam lẫn nữ, học viên phi công chuyển loại A320. Đồng thời, hãng này cũng thông báo tuyển phi công gia nhập đội bay của VietJet Air.

Phi công Việt Nam thu nhập bao nhiêu?

Trước đó, giữa năm 2018, VNA thông tin lương phi công lái máy bay Boeing (B787) và Airbus A350 là 256 triệu đồng/tháng, lương phi công Airbus A321 là 243 triệu đồng/tháng, lương phi công máy bay ATR là 210 triệu đồng/tháng. Trong đó, phi công Việt Nam có thu nhập sau thuế bình quân bằng 70% phi công nước ngoài đang làm việc tại VNA. Tiền lương phi công bao gồm các khoản: tiền lương chức danh, lương kiêm nhiệm (quản lý, giáo viên), lương sản phẩm theo từng chặng bay, an toàn hàng không, vượt giờ, tiền định lượng, điện thoại và văn phòng phẩm, phụ cấp lưu trú nước ngoài.

Theo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đinh Việt Thắng, Cục Hàng không Việt Nam hiện có gần 30 giám sát viên bay, đáp ứng 30%, còn lại là thuê phi công có kinh nghiệm từ các hãng. Mỗi năm ngân sách cấp 20-30 tỉ đồng thuê giám sát viên, 10 tỉ đồng đào tạo giám sát viên. Việc đào tạo đội ngũ này rất tốn kém, trung bình mỗi người chi phí hơn 5 tỉ đồng. Theo lộ trình, đến năm 2025 sẽ bảo đảm có đủ lực lượng giám sát viên bay.

PHONG ĐIỀN