Những ngày gần đây, giới nghiên cứu xôn xao về nghi vấn đạo văn của Giáo sư (GS)-TS Nguyễn Đức Tồn, nguyên Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam. Theo đó, GS Trần Ngọc Thêm, Chủ tịch Hội đồng chức danh GS ngành ngôn ngữ học, cho rằng việc đạo văn của ông Tồn từng được đề cập từ năm 2002; đến năm 2009, hồ sơ xét GS của ông Tồn được công nhận là “do nhân đạo, khoan dung” khiến dư luận không khỏi tranh cãi.

Để làm rõ vấn đề, chiều 21-5, PV báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với GS Nguyễn Đức Tồn, Chủ tịch Hội đồng biên tập tạp chí Ngôn Ngữ, nguyên Viện trưởng kiêm Tổng biên tập tạp chí Ngôn Ngữ - xoay quanh vấn đề này.

Mong chờ cơ quan chức năng vào cuộc

Theo GS Nguyễn Đức Tồn, những ngày qua ông có nắm được thông tin việc mình bị tố cáo đạo văn học trò và đồng nghiệp. Tuy nhiên, dư luận hiện nay chỉ mới nghe ý kiến một chiều và thông tin chưa xác thực mà đánh giá vấn đề. Do đó, ông sẽ không đôi co làm phức tạp thêm vấn đề, không trả lời ai đúng ai sai ngay lập tức mà muốn cơ quan chức năng vào cuộc điều tra.

Cụ thể, vào lúc 15 giờ ngày 18-5, GS Tồn nhận được công văn của Hội đồng Chức danh GS nhà nước (Hội đồng CDGSNN) do ông chủ tịch Hội đồng CDGS ngành ngôn ngữ học chuyển qua hộp thư điện tử. Công văn yêu cầu Hội đồng CDGS ngành ngôn ngữ học “khẩn trương kiểm tra (việc bị tố đạo văn), đồng thời có ý kiến chính thức bằng văn bản gửi Hội đồng CDGSNN trước ngày 1-6.

GS Tồn cho biết khi nhận được công văn của Hội đồng CDGSNN, ông hoàn toàn nhất trí và cũng đang rất mong chờ cơ quan chức năng thẩm tra để xác định và kết luận rõ ràng ông có đạo văn hay không. Ông nói: “Vì vấn đề báo chí đưa tin là hết sức hệ trọng, không chỉ liên quan đến sinh mạng khoa học, sinh mệnh chính trị và nhân phẩm công dân của cá nhân tôi mà còn liên quan đến uy tín của cả ngành ngôn ngữ học Việt Nam vì tôi đã từng là viện trưởng viện này kiêm tổng biên tập tạp chí Ngôn Ngữ và hiện nay là đương kim chủ tịch Hội đồng biên tập tạp chí Ngôn Ngữ”.

“Mặt khác, cũng liên quan đến uy tín, chất lượng hoạt động của Hội đồng CDGS các cấp năm 2009 - năm tôi được xét phong học hàm GS - do đó cần phải được tiến hành thẩm tra một cách cẩn trọng, theo đúng pháp luật” - ông Tồn nói.

Giáo sư bị tố đạo văn Nguyễn Đức Tồn nói gì? - ảnh 1
GS Nguyễn Đức Tồn, người bị tố đạo văn và đơn kiến nghị ông gửi đến các cơ quan chức năng. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

GS Tồn tố ngược GS Trần Ngọc Thêm

Về vấn đề thành lập ban thẩm tra, ông Tồn nói phải bao gồm các thành viên có chuyên môn và đảm bảo sự công tâm, khách quan. Ông Tồn cho biết ông còn gửi kèm yêu cầu cơ quan chức năng không cử vào ban thẩm tra này những người đã trả lời phỏng vấn trên báo chí quy kết ông đạo văn. Trong đó, ông nêu đích danh hai người là thành viên của Hội đồng CDGS ngành ngôn ngữ học ở thời điểm hiện tại là ông Trần Ngọc Thêm và ông Phạm Hùng Việt.

Bên cạnh đó, ông Tồn yêu cầu tài liệu thẩm tra cần phải đầy đủ và đảm bảo tính hợp pháp, trong đó có hồ sơ đề nghị xét phong GS của ông năm 2009 hiện đang lưu tại Hội đồng CDGSNN. Ông nói hồ sơ này phải được niêm phong, đảm bảo đúng hồ sơ gốc để chuyển cho ban thẩm tra, không tùy tiện lấy bất cứ cuốn nào trên thị trường để thẩm định.

Ông Tồn nói thời gian và quy trình thẩm tra cần chặt chẽ, tránh sự dồn ép, vội vàng, cần phải đảm bảo thực hiện các công đoạn thẩm tra “trung thực, đúng luật định để có kết luận chính xác, đúng người đúng tội, tránh gây oan sai”.

“Tôi rất nhất trí và thấy rất cần thiết phải tiến hành việc thẩm tra này. Song nếu cơ quan quản lý nhà nước có chủ trương thẩm tra tư cách khoa học và điều kiện phong học hàm của tôi thì tôi cũng kính đề nghị cơ quan quản lý nhà nước cần phải chỉ đạo xem xét tất cả các trường hợp tương tự khác cũng đã được thông tin đại chúng phản ánh đạo văn. Chẳng hạn như trường hợp ông Trần Ngọc Thêm về các công trình: Cơ sở văn hóa Việt NamVăn hóa người Việt vùng Tây Nam bộ. Như thế mới đảm bảo kỷ cương và sự bình đẳng của các công dân trước pháp luật” - ông Tồn nhấn mạnh.

Ông Tồn cho biết trong ngày 21-5, ông đã gửi đơn kiến nghị những nội dung trên đến Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, phụ trách Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Chủ tịch Hội đồng CDGSNN…

“Tôi bị tố đạo văn vì chống tiêu cực”

Theo GS Nguyễn Đức Tồn, những người đã lên tiếng tố cáo ông đạo văn thời gian qua là những người mà bản thân ông đã và đang đấu tranh lên án những hành vi tiêu cực, có dấu hiệu phạm pháp của họ khi làm đề tài khoa học (?!).

“Ông NVH - người đang bị tôi đấu tranh trực diện vì các hành vi tiêu cực tại Viện Ngôn ngữ học và đang được các cơ quan chức năng xem xét. Ông Trần Ngọc Thêm đang là đối tượng được tôi kiến nghị trong phiên họp rút kinh nghiệm đợt xét phong chức danh GS và PGS năm 2017 của Hội đồng CDGS ngành vào tháng 12-2017. Ông Thêm đã không còn nghiên cứu ngôn ngữ học hàng mấy chục năm nay mà vẫn ngồi chủ tịch Hội đồng CDGS ngành ngôn ngữ học” - GS Tồn nói.

Theo GS Tồn, việc ông bị tố đạo văn đã xảy ra nhiều lần. “Cách đây hơn 10 năm, khi tôi đứng lên đấu tranh với những tiêu cực tại Viện Ngôn ngữ học thì tôi cũng đã chịu cảnh này và đã được các cơ quan chức năng giải quyết, kết luận rõ ràng tôi không đạo văn của học trò mình hướng dẫn” - GS Tồn nói.