Họa hố đen chưa thể chấm dứt

“Việc nhiều nhà thầu làm cẩu thả đã được nhìn thấy từ đầu. Khi dựng hàng rào lên đào đường thì phần mặt đường ngoài phui đào đã bị sạt, nứt chạy dọc dài theo hàng rào” - ông Nguyễn Văn Hiệp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP, đã phát biểu như trên tại hội thảo về quản lý công trình ngầm tại TP.HCM sáng 31-8, do Liên hiệp Các hội kỹ thuật khoa học thành phố tổ chức.

Không bể ống thì cũng bể cống

Ông Hà Ngọc Trường, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cầu đường cảng TP, cho biết: Thời gian qua nhiều hố đen xuất hiện ở các tuyến đường thuộc các quận trung tâm. Dẫn đầu là quận 1 (37 hố), kế đến là các quận 3, Bình Thạnh, Tân Bình, Phú Nhuận, 10 rồi đến quận Gò Vấp, Thủ Đức, Tân Phú… Các tuyến cống thoát nước cũ bị bể do hở mối nối, sụp… xuất hiện hố đen nhiều nhất với 48 hố (chiếm 35%), đường ống cấp nước đứng thứ hai cũng do xì, bể, hở mối nối với 35 hố (25%). Có nhiều hố to “vật vã”, chẳng hạn một hố ở đường Trần Hưng Đạo, quận 1 có đường kính những 3 m, đến mức có chuyên gia từng ví von: Năm người xuống ngồi nhậu cũng đủ!

Riêng các nhà thầu đào đường lắp đặt công trình ngầm thi công không đúng quy trình, quy định và trực tiếp làm hư hỏng các công trình lân cận đã gây ra 25 hố đen (18%).

Ông Nguyễn Văn Hiệp cảnh báo: Do nhà thầu làm việc cẩu thả, bê bối kéo dài trong thời gian qua nên mặt đường sụp thành hố đen vẫn còn chứ chưa dừng lại. Phần lớn hố đen đều xuất hiện ngay khi phui đào vừa được nhà thầu tái lập xong và nguyên nhân do không bể ống cấp nước thì cũng bể cống thoát nước. Theo quy định, thời gian tái lập thường diễn ra ban đêm nên công tác giám sát không đảm bảo chất lượng.

Họa hố đen chưa thể chấm dứt ảnh 1

Hố đen xuất hiện trên đường Trần Hưng Đạo, quận 1 có đường kính những 3 m. Ảnh: V.THUẬT

Công trình đụng công trình, hố đen như chơi!

Ông Vương Hoàng Thanh, Phó Giám đốc Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình giao thông-đô thị TP, kể: Khi thi công đại lộ Đông Tây, nhà thầu đụng phải một đường dây cáp. Nhà thầu và chủ đầu tư dự án mời ngành bưu điện xuống “nhận diện tài sản” thì họ bảo dây cáp không phải của họ. Mời tiếp ngành điện thì ngành điện cũng bảo tương tự. Đến khi nhà thầu cắt tuyến cáp này thì ngành điện chạy xuống bảo “sao lại cắt cáp của tôi?” và cho biết tuyến cáp này cung cấp cho hàng loạt ngân hàng dọc đường Bến Chương Dương.

Kiểu thi công công trình ngầm này lại đụng phải công trình ngầm khác, theo các chuyên gia, là “chuyện thường”. Và chính vì đơn vị này thiếu thông tin công trình ngầm của đơn vị kia nên khi đụng nhau, công trình đang thi công dễ làm tác động lên công trình hiện hữu, cộng thêm việc... làm ẩu, một thời gian sau mặt đất lún, sụt tạo thành hố đen.

Một trong những nguyên nhân chủ yếu qua quá trình đoàn chuyên gia đi khảo sát thu thập tài liệu phát hiện là việc quản lý công trình ngầm khá lỏng lẻo. Khi các công trình đụng nhau, nhà thầu đang thi công đi xác minh ở nhiều nơi nhưng chẳng có nơi nào thừa nhận mình là chủ công trình hiện hữu, hệt như câu chuyện ông Thanh đã kể.

Ông Nguyễn Văn Hiệp nói: Quản lý nhà nước của một số công trình ngầm hiện nay còn cát cứ thông tin. Có đến sáu đơn vị quản lý công trình ngầm như Sở GTVT, ngành điện, cấp nước, thoát nước, bưu điện và viễn thông… Chưa hết, chỉ tính riêng hệ thống thoát nước cũng có nhiều đơn vị cùng quản như Trung tâm Chống ngập, Công ty Thoát nước đô thị, Phòng Quản lý cấp thoát nước (Sở GTVT), các quận, huyện. “Để có thông tin liên quan, chủ đầu tư, nhà thầu các công trình ngầm làm sau thường tốn rất nhiều thời gian đi tìm thông tin ở các đơn vị chủ quản. Do đó, việc tập trung các thông tin liên quan đến công trình ngầm về một đầu mối là rất quan trọng và thành phố đang làm việc này. Chúng ta cần có một dự thảo về quản lý, xây dựng các công trình ngầm để áp dụng vào thực tế cho phù hợp”.

Các ý kiến cho rằng thành phố phải có một trung tâm lưu trữ, quản lý các dữ liệu các công trình ngầm. Khi trung tâm này ra đời, chuyện cấp phép đào đường sẽ giao trung tâm này phụ trách.

Chẳng biết hố của ai!

Sáng 29-12-2010, Thanh tra Sở GTVT phát hiện mặt đường Trần Hưng Đạo trước nhà số 331, phường Cô Giang, quận 1 bị oằn, lún khác thường. Vừa đào mặt đường lên thì phía dưới là một hố sâu 1 m, đường kính 3 m rỗng không. Mời các đơn vị cấp nước, thoát nước đến kiểm tra thì cả hai cho biết đường ống, cống của họ không bị rò rỉ nước. Cuối cùng, nguyên nhân được xác định do hố ga nằm cách hố đen này 17 m bị hư nên nước ngầm kéo theo đất đá tràn vào và tạo ra hố đen.

Trưa 12-10-2010, xe đầu kéo chở bồn hóa chất chạy trên đường Kha Vạn Cân (quận Thủ Đức) hướng ra quốc lộ 1A thì hai trục sau của xe đầu kéo sụp hố đen khiến cả xe và bồn lật ngang xuống mặt đường. Theo biên bản của Thanh tra Sở GTVT, nguyên nhân do đường ống cấp nước rò rỉ. Nhưng Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) lại bảo đường ống của họ không rò rỉ mà do mối nối của đường cống bị hở nên đất, cát chảy vào cống.

______________________________________

139 hố đen xuất hiện tại thành phố từ tháng 7-2010 đến nay. Trong tháng 9, Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật sẽ có báo cáo với lãnh đạo thành phố các nguyên nhân, giải pháp khắc phục  hố đen và cả những nhập nhằng trong thực tế quản lý công trình ngầm hiện nay.

Ông HÀ NGỌC TRƯỜNG, Phó Chủ tịch Thường trực
Hội Cầu đường cảng TP

VĂN THUẬT