Hội nghị cấp cao ASEAN 21: ASEAN đề nghị Trung Quốc đàm phán COC

Ngày 18-11, tại Cung Hòa bình ở Phnom Penh (Campuchia), hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 21 đã khai mạc với chủ đề Một cộng đồng, một vận mệnh. Phái đoàn Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu. Sau lễ khai mạc, hội nghị đã họp phiên toàn thể.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nước chủ nhà Hun Sen nhấn mạnh hội nghị là cơ hội tìm giải pháp đẩy nhanh tốc độ xây dựng cộng đồng ASEAN vào năm 2015, củng cố các quan hệ đối ngoại của ASEAN, đồng thời nâng cao tính trung tâm và vị thế quốc tế của ASEAN.

Tại phiên họp toàn thể, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nhấn mạnh xây dựng một ASEAN đoàn kết là quyền lợi trọng yếu của các nước thành viên. Về vấn đề biển Đông, ông cho rằng ASEAN phải đóng vai trò mang tính xây dựng, trung lập và dựa trên luật pháp quốc tế trong giải quyết tranh chấp. Ông kêu gọi ASEAN phải khuyến nghị các bên tranh chấp tiếp tục tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC), kiềm chế tối đa và không đưa ra hành động khiêu khích.

Hội nghị cấp cao ASEAN 21: ASEAN đề nghị Trung Quốc đàm phán COC ảnh 1

Lãnh đạo 10 nước ASEAN chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 21 ở Phnom Penh (Campuchia) ngày 18-11. Ảnh: AP

Tổng thống Philippines Benigno Aquino kêu gọi thực hiện Tuyên bố sáu điểm về biển Đông để bảo đảm hòa bình, ổn định. Đài truyền hình TV5 (Philippines) dẫn lời Tổng thống Aquino nhấn mạnh việc thực hiện hiệu quả Tuyên bố sáu điểm sẽ khẳng định sự tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS).

Hãng tin Kyodo (Nhật) cho biết hội nghị sẽ không công bố tuyên bố chủ tịch cho đến ngày 20-11.

Cùng ngày, Tổng Thư ký ASEAN Surin Pitsuwan thông báo tại hội nghị, lãnh đạo các nước ASEAN đã nhất trí đề nghị Trung Quốc khởi động đàm phán chính thức về Bộ quy tắc ứng xử của các bên (COC) càng sớm càng tốt để trấn an cộng đồng quốc tế về nguy cơ xung đột ở biển Đông.

Ông nói đề nghị này sẽ được Thủ tướng Hun Sen chuyển đến Thủ tướng Ôn Gia Bảo trong hội đàm tối cùng ngày bên lề hội nghị.

Hãng tin Reuters cho biết Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario xác nhận Philippines muốn mời riêng các bên tranh chấp ở Đông Nam Á gồm Việt Nam, Brunei, Malaysia đến Philippines vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau để thống nhất lập trường về biển Đông.

Hôm 17-11, hội nghị Ngoại trưởng ASEAN đã nhất trí thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và thúc đẩy COC. Tại cuộc họp báo sau đó, Thứ trưởng Ngoại giao Campuchia Kao Kim Hourn cho biết vẫn chưa có lịch trình cụ thể về việc thảo luận COC giữa ASEAN và Trung Quốc.

Tổng Thư ký ASEAN Surin Pitsuwan ủng hộ đề xuất của Indonesia về việc lập đường dây nóng giữa ASEAN và Trung Quốc nhằm phối hợp khống chế căng thẳng có thể xảy ra ở biển Đông.

Báo Cambodia Herald (Campuchia) ngày 18-11 đưa tin tại hội nghị cấp cao ASEAN, lãnh đạo các nước ASEAN đã ký kết Tuyên bố Nhân quyền khu vực ASEAN. Tuyên bố không mang tính ràng buộc gồm 40 điều khoản. Hội nghị cũng công bố thành lập Viện Nghiên cứu hòa bình và hòa giải ASEAN.

THẠCH ANH