Làm sao vạch mặt, xử lý những kẻ lén lút pha xăng dỏm? Người dân chỉ còn trông cậy vào cơ quan quản lý.

Pha xăng là vi phạm

Theo quy định của Nghị định 84/2009 về kinh doanh xăng dầu thì xăng dầu khi đưa vào lưu thông phải phù hợp Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Tiêu chuẩn công bố áp dụng. Do đó, xăng bán ngoài thị thường phải là xăng theo chuẩn, không có chuyện mạnh ai nấy pha xăng kiểu gì thì pha.

Đại diện Công ty TNHH một thành viên Dầu khí TP.HCM (Saigon Petro) khẳng định DN đầu mối nhập khẩu xăng về, từ cảng đã phải qua kiểm tra của hải quan, xăng đúng với tiêu chuẩn quy định thì mới cho nhập vào. DN đầu mối không được tự ý pha chế thêm bất cứ chất nào vào xăng. Nếu mua xăng từ nguồn Dung Quất thì cũng có kiểm tra, DN nhập về kho và không được pha chế gì thêm. Đại lý mua xăng từ DN đầu mối cũng không được pha chế gì.

Vị này cũng cho biết việc vận chuyển xăng phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt. Trước khi xe bồn chở xăng đi thì sẽ lấy hai mẫu, một mẫu giao cho đại lý, một mẫu DN đầu mối giữ lại. Bồn được niêm chì. Khi xe bồn về đến cây xăng, chủ cây xăng sẽ kiểm tra niêm chì, nếu niêm chì còn nguyên vẹn thì lấy xăng. Các cây xăng chỉ được phép bán xăng A92, A95 đúng với tiêu chuẩn. Cây xăng lấy xăng từ DN đầu mối thế nào thì bán thế đấy, không được pha chế gì vào.

Đại lý mua xăng từ DN đầu mối không được pha chế mà phải theo đúng chuẩn.Ảnh: HTD

Vị này cho biết trường hợp cây xăng bị cơ quan quản lý kiểm tra, phát hiện xăng dỏm, không đạt tiêu chuẩn thì sẽ dùng mẫu lưu nói trên để đối chứng. Nếu xăng tại cây xăng y như xăng trong mẫu lưu, có nghĩa là DN đầu mối giao xăng dỏm, xử lý DN đầu mối. Nếu xăng đang bán tại cây xăng là xăng dỏm mà mẫu xăng lưu tại DN đầu mối là xăng đúng tiêu chuẩn thì cây xăng chịu trách nhiệm. Cây xăng bán xăng không đạt tiêu chuẩn thì bị xử phạt về xăng không đạt chất lượng.

Tìm nơi vắng vẻ

Ai gian lận bằng cách pha xăng, pha vào thời điểm nào? Một cán bộ quản lý thị trường TP.HCM cho biết không nên quy chụp tội lỗi cho các cây xăng. Vị này cho biết đã nhiều lần kiểm tra về chất lượng xăng ở các cây xăng, đều có kiểm tra chỉ số octan, methanol, oxy… nhưng không phát hiện được methanol. Chỉ có một lần hồi cuối năm 2011 có kiểm tra một người dân bán xăng lẻ ở lề đường (cây xăng cục gạch), phát hiện một mẫu xăng có methanol với nồng độ lớn, khoảng 10%.

Vị cán bộ này cho biết không bao giờ người ta pha chế ở ngay tổng kho mà sẽ chọn pha chế ở đâu đó vắng vẻ. Vấn đề của xăng không đạt chất lượng chủ yếu xảy ra ở quá trình vận chuyển. Trong quy chuẩn không có quy định cấm, cũng không quy định hàm lượng tối đa của methanol và nước. Vì vậy có phát hiện methanol hay nước mà các chỉ tiêu khác vẫn đúng chuẩn thì cũng không biết xử phạt thế nào. Muốn xử về hành vi pha chế thì phải bắt tận tay hành vi này. Không thể dựa vào xăng kém chất lượng mà quy kết DN đã có hành vi pha chế, họ sẽ khiếu nại.

Gian lận, lừa dối người tiêu dùng

Một cán bộ Sở Công Thương TP cho biết khi người tiêu dùng nghi ngờ cây xăng nào đó gian lận về đo lường hoặc chất lượng xăng có vấn đề thì báo lên đoàn liên ngành kiểm tra xăng dầu do Chi cục Quản lý thị trường TP đứng đầu. Mặc dù không có bằng chứng nhưng người dân vẫn có thể phản ánh. Dựa trên thông tin người dân cung cấp, cơ quan chức năng sẽ đến lấy mẫu kiểm tra hoặc là bất ngờ kiểm tra cây xăng đó để xử lý.

Rõ ràng DN không được phép pha chế xăng. Xăng có mặt trên thị trường bắt buộc phải là xăng đạt chất lượng. Theo Nghị định 104/2011 về xử lý vi phạm xăng dầu thì DN bán xăng có chất lượng không phù hợp tiêu chuẩn bị phạt đến 20 triệu đồng và có thể bị tước giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu đến 12 tháng.

Luật sư Trần Công Ly Tao (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng phải xem việc cung cấp xăng không đạt chất lượng là hành vi gian lận, xử phạt thật nặng. Về phía người tiêu dùng, quy định hiện hành tuy nói là người tiêu dùng được bồi thường thỏa đáng, thế nhưng cách tính bồi thường thế nào thì còn lúng túng lắm. Khi DN vi phạm, DN nộp phạt thì đấy là nộp cho ngân sách chứ người tiêu dùng đã được bồi thường đâu. Mà muốn đòi bồi thường thì phải chứng minh. Lâu nay chúng ta mua xăng lẻ có lấy hóa đơn đâu!

Luật sư Tao cho rằng người tiêu dùng nên yêu cầu cây xăng xuất hóa đơn cho mình, lỡ có thiệt hại gì từ xăng thì còn có chứng cứ mà đòi bồi thường.

TÚ UYÊN - QUỲNH NHƯ