Mũ bảo hiểm “cách điệu”: Biết đâu là đạt chuẩn?
Các loại mũ thời trang nếu đáp ứng được các quy định về cấu tạo, kỹ thuật, ghi nhãn, quản lý chất lượng... và an toàn thì vẫn được sử dụng.

Báo Pháp Luật TP.HCM số ra ngày 22-8 có bài phản ánh việc mũ bảo hiểm thời trang, cách điệu nếu đạt chuẩn vẫn được sử dụng. Tuy nhiên, việc xác định thế nào là mũ bảo hiểm thời trang đạt chuẩn còn khá mơ hồ. Sắp tới, từ ngày 15-11, khi áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, người tiêu dùng có cách gì nhận biết và mua được mũ bảo hiểm đạt chất lượng?

Mũ tây: Một kiểu - Mũ ta: Đa kiểu!

Ông Nguyễn Minh Bằng - Phó Trưởng Ban tiêu chuẩn, thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng, cho biết ở các nước trên thế giới mũ bảo hiểm dành cho người đi môtô, xe máy đều có dạng hình cầu (bo tròn). Tại Việt Nam cấu tạo của mũ bảo hiểm được quy định theo ba kiểu: mũ che nửa đầu; che cả đầu và tai; che cả đầu, tai và hàm.

Gần đây trên thị trường xuất hiện thêm loại mũ bảo hiểm thời trang, cách điệu. Hiện có ba loại chính: loại có vành và lưỡi trai cứng gắn liền với vỏ mũ; loại có gắn thêm các bộ phận, chi tiết không gắn liền với vỏ mũ như vành vải rộng, lớp bọc cùng lưỡi trai bằng vải, lớp bọc cùng với tai bèo bằng vải... và loại có vẽ, in các hình ảnh trang trí. Các loại mũ này, nhất là loại có vành cứng liền khối với vỏ mũ ở các nước khác không sử dụng. Tuy nhiên, ông Bằng khẳng định các loại mũ thời trang trên nếu đáp ứng được các quy định về cấu tạo, yêu cầu kỹ thuật, ghi nhãn, quản lý chất lượng... và đáp ứng các yêu cầu về an toàn thì vẫn được sử dụng.

Ông Hoàng Lâm - Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Trung tâm 3) giải thích mũ bảo hiểm thời trang, cách điệu chẳng qua chỉ là tên do báo chí và người tiêu dùng gọi. Thật ra các loại mũ đó đều là mũ bảo hiểm cả. Theo ông Lâm, khi mua mũ bảo hiểm loại thời trang, ngoài các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phải đạt chất lượng thì người tiêu dùng nên chú ý đến tính an toàn. Ví dụ bộ phận lắp thêm vào mũ như phần lưỡi trai, vành vải... có cản tầm nhìn, có khả năng gây chấn thương khi vỡ, có làm tăng khối lượng mũ lên không... “Sắp tới khi thực hiện chứng nhận hợp quy chúng tôi sẽ hướng dẫn thêm cho doanh nghiệp các yêu cầu về đảm bảo tính an toàn trên những lô hàng mũ bảo hiểm thời trang” - ông Lâm nói.

70% mũ không đạt chất lượng - siết ra sao?

Phát biểu tại buổi tọa đàm hướng dẫn quy chuẩn quốc gia về nón bảo hiểm ngày 21-8, bà Lê Thị Cẩm Nhung - Phó Chủ tịch Hội tiêu chuẩn Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, cho rằng cái cần quan tâm nhất hiện nay là làm sao siết lại chất lượng nón bảo hiểm. Bởi lẽ qua hai lần khảo sát của Hội Tiêu chuẩn Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam thì lần nào cũng có hơn 70% mũ bảo hiểm có dán tem CS tiêu thụ ngoài thị trường không đạt chất lượng. Bà Nhung nêu băn khoăn, sắp tới áp dụng quy chuẩn quốc gia mới, dán tem hợp quy CR nhưng nếu các ban ngành thiếu phối hợp trong công tác hậu kiểm thì sẽ khó có thể đảm bảo được chất lượng mũ bảo hiểm.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lương Thanh Liêm - Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Hùng Hậu cho biết hiện nay ngoài thị trường tem chất lượng CS giả tràn lan, muốn mua bao nhiêu cũng có. Để tự bảo vệ mình, trước mắt doanh nghiệp đã làm tem chống giả dán vào nơi chốt khóa của quai nón. Ông cũng băn khoăn, sắp tới dán con tem CR nếu không cải tiến theo hướng chống làm giả thì rất khó cho người tiêu dùng nhận biết đâu là nón thật đâu là hàng kém chất lượng.

Góp ý để hạn chế tình trạng mũ bảo hiểm kém chất lượng, ông Đỗ Ngọc Chính - Giám đốc Trung tâm Tư vấn tiêu dùng Việt Nam đề nghị các cơ quan có thẩm quyền khi cấp tem hợp quy CR nên sử dụng công nghệ Holograme để chống làm giả. Ông Chính cho biết, công nghệ này hiện đang được ngành ngân hàng sử dụng và rất hiệu quả. Vì dán vào là khó bóc ra, bóc là tem nát ngay chứ không tháo dán dễ dàng như tem CS hiện nay.

Một số ý kiến cho rằng sau ngày 15-11 vẫn còn cơ sở làm ăn chụp giựt tiếp tục sản xuất mũ bảo hiểm theo tiêu chuẩn chất lượng cũ (dán tem CS) tung ra thị trường. Về việc này ông Trần Văn Dũng, Giám đốc Trung tâm 3, thừa nhận khi thời điểm áp dụng quy định mới chắc chắn việc quản lý sẽ hơi “rối”, tuy nhiên vẫn có cách kiểm soát. Đó là dựa vào hóa đơn xuất nhập nguyên liệu, hóa đơn giao hàng... để biết doanh nghiệp A hay B có còn sản xuất mũ theo tiêu chuẩn cũ hay không. Mặt khác sau ngày này, người tiêu dùng cũng sẽ chọn mua mũ bảo hiểm có dán tem hợp quy CR cho nên băn khoăn trên là một góp ý để cơ quan có trách nhiệm phải làm tốt công tác kiểm tra.

Ở góc độ chuyên môn, ông Trần Văn Dũng - Giám đốc Trung tâm 3 thuộc Tổng Cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng, cho biết khi áp dụng quy chuẩn quốc gia mới về nón bảo hiểm thì mặt hàng này sẽ được kiểm soát chặt. Lý do việc chứng nhận hợp quy sẽ được thực hiện theo phương thức thử nghiệm mẫu điển hình và đánh giá quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn được cấp giấy chứng nhận và dấu hợp quy (CR) thì phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn, chịu nhiều sự giám sát của các ban, ngành có trách nhiệm. Khi sản xuất mũ bảo hiểm với tiêu chuẩn mới, doanh nghiệp phải có hồ sơ kiểm soát quá trình mua vật tư, nguyên liệu, bán thành phẩm đầu vào; nhận biết và truy tìm nguồn gốc vật tư; kiểm soát quá trình sản xuất, các phương tiện đo; kiểm soát sản phẩm không đạt và có hành động khắc phục khi có sự cố về chất lượng nón... Định kỳ sáu tháng một lần cơ quan chứng nhận sẽ kiểm tra hoạt động sản xuất và doanh nghiệp phải báo cáo về số lượng mũ bảo hiểm sản xuất, nhập khẩu đã được chứng nhận hợp quy.

BÙI NHƠN