Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 7659/VPCP-NN gửi Bộ NN&PTNT truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Chính phủ về thông tin báo chí phản ánh gần đây một nhóm người Thái Lan về miền Tây tìm mua giống nhãn tím, gây ra lo ngại Thái Lan mua giống rồi phát triển thành sản phẩm nông nghiệp đại trà. Thực tế này đặt ra câu hỏi về việc đăng ký bảo hộ, phát triển và bảo vệ các giống đặc sản.
Thủ tướng Chính phủ giao Bộ NN&PTNT nghiên cứu và xử lý thông tin trên trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.
Trước đó, một số nông dân ở huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng phản ánh có một nhóm thương lái Thái Lan đến hỏi mua giống nhãn tím nhưng họ không bán cho người nước ngoài. Thế nhưng hiện nay, giống nhãn tím này đã được nhân rộng và bày bán khá nhiều ở các tỉnh ĐBSCL.

Người Thái săn lùng nhãn tím độc đáo, Thủ tướng giao bộ xử lý - ảnh 1
Nhãn tím Sóc Trăng độc đáo, thơm ngon hút khách hàng nhưng chưa được nhân giống phát triển trồng quy mô.

Nhãn tím hiện nay được bán với giá rất cao, 150.000-200.000 đồng/kg nhưng vẫn luôn trong tình trạng “cháy hàng”. Nhiều khách hàng tới mùa phải đặt trước vài tuần mới có. Còn đối với cây giống, giá 200.000-500.000 đồng/cây tùy loại cây ghép hay cây chiết.
Việc này khiến nhiều người lo lắng rằng Thái Lan có thể mua giống nhãn tím rồi phát triển thành sản phẩm nông nghiệp đại trà, thậm chí xuất khẩu ngược lại Việt Nam như một số sản phẩm nông nghiệp khác hiện nay.
Được biết Sóc Trăng đang sở hữu giống nhãn có vỏ màu tím, nhìn rất đẹp và bắt mắt, chất lượng cũng thơm ngon như các giống nhãn khác. Tuy nhiên, hiện nay diện tích nhãn tím chưa được nhiều. Về kế hoạch bảo hộ giống nhãn quý, đại diện Cục Trồng trọt cho biết tỉnh Sóc Trăng cũng đã có kế hoạch và đề xuất chứng nhận giống nhãn mới cũng như đưa ra các giải pháp bảo bộ nguồn gen quý.
Cục Trồng trọt cho biết đã làm việc với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Sóc Trăng về vấn đề chứng nhận, bảo hộ giống nhãn tím quý hiếm nhưng đến nay chúng tôi vẫn chưa nhận được hồ sơ.
Theo Cục Trồng trọt, để bảo tồn các loại giống quý hiếm, Bộ NN&PTNT đã có văn bản yêu cầu các loại giống đặc sản trong diện bảo tồn, có nguy cơ biến mất hoặc bộ gen quý cấm tuyệt đối không được xuất khẩu.
Đối với các loại giống mới, Bộ NN&PTNT cũng đề nghị các địa phương liên hệ với các tác giả để sớm được công nhận giống để bảo tồn, lưu giữ và phát triển; khuyến khích các địa phương thúc đẩy công tác bảo hộ, chứng nhận giống. Nếu có khó khăn trong công tác này, có thể liên hệ với Viện Nghiên cứu rau quả Trung ương, Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam để được trợ giúp.