Kết luận ban đầu vụ Asanzo nói gì?
(PL)- Việc ghi nhãn hàng hóa và căn cứ xác định trốn thuế của Asanzo vẫn còn ý kiến khác nhau.

Sáng 28-10, Tổng cục Hải quan đã họp với các bộ, ngành bàn về công tác đấu tranh chống gian lận xuất xứ. Nội dung chủ yếu của cuộc họp lại xoay quanh vụ việc Asanzo. Chủ trì buổi họp là ông Nguyễn Văn Cẩn, Tổng cục trưởng Hải quan.

“Đỉnh cao công nghệ Nhật Bản” là không đúng

Đại diện Tổng cục Hải quan đã đọc báo cáo điều tra ban đầu xác minh các dấu hiệu sai phạm của Công ty cổ phần Tập đoàn Asanzo. Các dấu hiệu sai phạm tập trung vào vi phạm sở hữu trí tuệ, lừa dối người tiêu dùng và trốn thuế.

Theo đó, từ ngày 1-1-2017 đến 30-6-2019, Asanzo đã mua hàng của 58 công ty, có nhiều công ty có chữ Asanzo. Khi kiểm tra 14 container hàng hóa của Asanzo, hải quan phát hiện ra các máy làm mát, lò nướng thủy tinh, lò nướng điện được nhập khẩu nguyên chiếc. Các sản phẩm và bao bì đều ghi “Made in China”. “Đây là yếu tố xâm phạm bản quyền” - đại diện Tổng cục Hải quan nói.

Ngay việc sử dụng nhãn hiệu Asanzo thì trước đây TAND Cấp cao tại TP.HCM đã phán quyết Asanzo buộc phải chấm dứt sử dụng nhãn hiệu này nhưng Asanzo vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng nhãn hiệu cho các công ty khác. Việc làm này của Asanzo, theo Tổng cục Hải quan, là hành vi không chấp hành bản án, vi phạm quy định sở hữu trí tuệ.

Đại diện Tổng cục Hải quan nói thêm: Khi kiểm tra, Asanzo chỉ có một số bàn để lắp ráp tivi, mỗi bàn tám người làm việc, chủ yếu là bắt vít thủ công. Những bàn lắp ráp này vừa lắp tivi vừa lắp ráp điều hòa, lắp xong thì đóng sản phẩm vào bao bì có tên Asanzo. Về ấm đun nước, Asanzo cũng đơn giản là lắp ráp các bộ phận có sẵn thành sản phẩm, mỗi ngày được 1.500 sản phẩm.

“Đối chiếu với các video quảng cáo thì việc Asanzo quảng cáo sản phẩm của họ là “Đỉnh cao công nghệ Nhật Bản” là không đúng” - Tổng cục Hải quan nhận định và đề cập cả tới việc Asanzo ký hợp đồng với Sharp Proxy Hong Kong mà chưa có giấy chứng nhận của Bộ KH&CN. Ngay cả việc sử dụng slogan “Đỉnh cao công nghệ Nhật Bản” thì Bộ KH&CN cũng không xác nhận được.

Asanzo cũng xuất khẩu 661 chiếc tivi. Những tivi này chỉ lắp ráp đơn giản, giá trị gia tăng rất thấp, chỉ chiếm 1%-2%. Vì vậy, số tivi này không đáp ứng được tiêu chí xuất xứ Việt Nam. Với hàng tiêu dùng trong nước, Asanzo chủ yếu nhập khẩu linh kiện hoặc mua từ các công ty trong nước, lắp ráp thành sản phẩm.

Kết luận ban đầu vụ Asanzo nói gì? - ảnh 1
Ông Nguyễn Văn Cẩn, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, chủ trì cuộc họp. Ảnh: CHÂN LUẬN

Có tình tiết tăng nặng về trốn thuế

Về cáo buộc trốn thuế, đại diện Tổng cục Hải quan nói theo kết luận Thanh tra thuế số 650/KLTT-CT ký ngày 15-10 của Cục Thuế TP.HCM và các hồ sơ liên quan, Asanzo thành lập 19 công ty liên kết do gia đình và nhân viên đứng tên để nhập hàng về bán lại cho Asanzo.

Các công ty liên quan là Trần Thoàn, Việt Tài, An Thiên, sau đó gia công lại một phần rồi lắp ráp thành phẩm, dán tem Asanzo và bán cho doanh nghiệp cũng thuộc Tập đoàn Asanzo. Tuy mua linh kiện nhưng Asanzo lại ghi hóa đơn mua thành phẩm để không kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt, bán hàng thành phẩm không xuất hóa đơn.

Cục Thuế TP.HCM xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Asanzo với các hành vi vi phạm về thuế, về bán hàng không xuất hóa đơn, sử dụng bất hợp pháp hóa đơn… Ngoài ra, Asanzo còn bị xử phạt với tình tiết tăng nặng do có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm. Tổng số tiền phạt, truy thu, chậm nộp của Asanzo là 47,6 tỉ đồng.

Các bộ, ngành nói gì?

Đại diện Bộ Công Thương cơ bản nhất trí với báo cáo của Tổng cục Hải quan về quy trình lắp ráp sản phẩm, quá trình sản xuất và đã làm việc với Asanzo. Về 661 tivi Asanzo xuất khẩu, đại diện Bộ Công Thương cũng đồng tình với phía hải quan.

Còn về hàng hóa Asanzo bán tiêu thụ trong nước, đại diện Bộ Công Thương nói hiện chưa có quy định cụ thể về xuất xứ trong nước. Vấn đề này Bộ Công Thương rất thận trọng nên đang chỉ đạo xây dựng thông tư về việc ghi nhãn với các hàng hóa trong nước.

Ngày 30-10 sẽ báo cáo Thủ tướng

Kết thúc buổi họp, ông Nguyễn Văn Cẩn cho biết các ý kiến của bộ, ngành, cơ quan hữu quan sẽ được Tổng cục Hải quan tập hợp trong kết luận cuối cùng để báo cáo Thủ tướng trong ngày 30-10 tới.

Trước đó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ba bộ Công an, Công Thương và Tài chính làm rõ phản ánh của báo chí về vụ việc Asanzo, báo cáo trước ngày 30-7. Nhưng đến nay các cơ quan chức năng vẫn chưa công bố kết luận cuối cùng về vụ việc. 

Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại (C/O), nói rằng trên hệ thống cấp C/O của VCCI đến nay chưa có thông tin của Asanzo. VCCI cũng chưa bao giờ tiếp nhận hồ sơ thương nhân của Asanzo và chưa cấp C/O cho Asanzo.

Bà Hương cũng nói Asanzo có nhiều sản phẩm và phải xem xét từng sản phẩm. Cụ thể rằng con số hàm lượng giá trị gia tăng 98% nhập khẩu, 2% sản xuất trong nước mà Tổng cục Hải quan đưa ra cần phải được làm rõ là của tất cả sản phẩm hay chỉ một số mặt hàng cụ thể.

Ông Cẩn đề cập đến tivi và điều hòa của Asanzo và đề nghị bà Hương có ý kiến. Bà Hương nói: “Nếu áp dụng với hàng hóa xuất khẩu, sản phẩm với hàm lượng giá trị gia tăng như trên không vượt qua công đoạn gia công đơn giản. Còn với hàng sản xuất, lưu thông tại Việt Nam thì chưa có quy định cụ thể” - bà Hương nói.

Ông Lại Anh Tuấn, đại diện VKSND Tối cao, nói rằng ý kiến của các bộ, ngành đều chỉ ra các dấu hiệu về việc vi phạm sở hữu trí tuệ, trốn thuế, lừa dối người tiêu dùng của Asanzo. Tuy vậy, mới chỉ có căn cứ vào báo cáo của hải quan và những ý kiến đó thì chưa đủ cơ sở xác định Asanzo có vi phạm hay không.

“Ngay các báo cáo về thuế, hay các báo cáo nói Asanzo mua hàng rất nhiều cũng cần phải xem lại. Có thể việc mua bán chỉ để… nâng cao giá trị hình ảnh của Asanzo thôi chứ chưa chắc đã mua nhiều” - ông Tuấn nói.

Đề nghị chuyển cơ quan điều tra làm rõ

Ông Lại Anh Tuấn, đại diện VKSND Tối cao, nhấn mạnh Asanzo chỉ có dấu hiệu trốn thuế chứ chưa đủ căn cứ xác định các công ty thuộc Asanzo có phạm tội hay không. Hiện tại doanh nghiệp này mới có dấu hiệu về không xuất hóa đơn bán hàng, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, sử dụng hóa đơn có giá trị ghi cao hơn thực tế.

“Để có đủ căn cứ xác định các công ty có phạm tội hay không, phải có cơ quan điều tra vào cuộc để có kết quả thấu đáo” - ông Lại Anh Tuấn nói. 

CHÂN LUẬN