Tạo niềm tin trước khi tạo thói quen
(PL)- Ở nhiều nước trên thế giới, câu chuyện thanh toán không dùng tiền mặt trở thành xưa như Trái đất nhưng vì sao đến tận bây giờ nó vẫn là điều khá lạ lẫm với không ít người dân Việt Nam?

Khi so sánh cái được/cái mất của việc dùng thẻ với cái được/cái mất của dùng tiền mặt thì tôi tin rằng tất cả người dùng thẻ sẽ thấy cái được là quá lớn.

Kiểm soát chi tiêu tốt hơn

Thanh toán thẻ là phương thức thanh toán thuận tiện và đơn giản. Do vậy, điều bây giờ cần làm là phải chứng minh cho người dân thấy thanh toán không dùng tiền mặt đúng là thuận tiện thật. Phải làm sao để họ hiểu đây không phải mong muốn của Chính phủ, Nhà nước có lợi mà cái này là sự phát triển của nền văn minh nhân loại. Và khi người dân thanh toán qua thẻ chính là đang hưởng thụ văn minh nhân loại mà nhiều nước trên thế giới người ta đã được hưởng thụ từ hàng trăm năm nay rồi. Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt là việc thay đổi liên quan đến thói quen. Thực tế có rất nhiều nơi tôi đi mua hàng, muốn thanh toán bằng thẻ nhưng vì không có điểm chấp nhận thẻ nên buộc phải thanh toán bằng tiền mặt.

Theo tôi, điểm “nghẽn” lại không phải từ phía người sử dụng thẻ, người thanh toán mà là từ phía người chấp nhận thanh toán thẻ.

Do đó, thứ nhất là NH cần phải mở rộng điểm chấp nhận thanh toán thẻ. Vào siêu thị lớn thì không nói nhưng ở những cửa hàng tiện lợi, có mô hình kinh doanh giống một siêu thị thu nhỏ nhưng không phải cửa hàng tiện lợi nào cũng chấp nhận thanh toán thẻ.

Thứ hai là các NH cần phải nâng cao tính bảo mật, an toàn trong hệ thống thẻ. Bởi thời gian gần đây có một số hiện tượng hành vi tội phạm liên quan đến thẻ. Do đó, hệ thống NH cần phải xử lý tốt việc an toàn thẻ để tạo niềm tin cho người dân. Chứ vài hôm lại xuất hiện tin tài khoản thẻ bị mất tiền sẽ khiến người dân chưa kịp có thói quen tốt lại e sợ rồi.

Làm tốt hai điều này thì tự khắc người dân sẽ thay đổi thói quen từ dùng tiền mặt sang dùng thẻ. Bởi bản chất của vấn đề này là sự thuận tiện, khi mà sự thuận tiện không được hình thành thì người ta sẽ có xu hướng quay về cái cũ.

Chấp nhận thanh toán tiền mặt ở chợ truyền thống

Thanh toán thẻ chỉ áp dụng những nơi đủ điều kiện thôi. Chứ làm sao đi ra chợ truyền thống mà mỗi bà bán rau cầm một POS được. Mở rộng điểm chấp nhận thẻ và tăng tỉ trọng thanh toán bằng thẻ chứ không phải là tất cả đều thanh toán bằng thẻ. Bởi ngay cả những nước Bắc Âu phát triển cũng đâu có thể làm được mục tiêu đó. Thanh toán thẻ là hình thức thanh toán tiện lợi nhưng bản thân thanh toán bằng tiền mặt cũng có ưu thế nhất định của nó và trong một số trường hợp người ta vẫn phải thanh toán bằng tiền mặt chứ không thể áp đặt tất cả 100% đều phải đi thanh toán bằng thẻ. Hơn nữa, Việt Nam vẫn tồn tại hình thức chợ truyền thống thì cũng vẫn phải chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt ở những nơi này.

Ở nhiều nước trên thế giới, cha mẹ làm cho con cái thẻ để thanh toán ngay khi 14-15 tuổi. Tức là thay vì đưa tiền mặt cho con hằng ngày thì họ đưa thẻ. Điều này sẽ giúp các bậc cha mẹ dễ dàng kiểm soát được các khoản chi tiêu của con vào những mục đích gì. Bởi khi các con thanh toán bằng thẻ, cha mẹ sẽ nhận được tin nhắn báo tên mặt hàng, số tiền, ngày, giờ… Như vậy còn tốt hơn cả việc đưa tiền mặt cho con mà chẳng biết nó đã tiêu xài ra sao.

TS VŨ ĐÌNH ÁNH

Ông NGUYỄN HOÀNG MINH, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM:

Khách hàng đã sử dụng dịch vụ Internet banking tăng trên 50%

Tạo niềm tin trước khi tạo thói quen - ảnh 1

Dịch vụ NH tiếp tục được các tổ chức tín dụng trên địa bàn phát triển mạnh. Gắn liền với hai định hướng: Tái cơ cấu hệ thống NH và nâng cao chất lượng tăng trưởng giai đoạn 2016-2020. Trong đó, các tổ chức tín dụng tiếp tục đẩy mạnh đổi mới và ứng dụng công nghệ NH hiện đại nhằm phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ NH. Đặc biệt là dịch vụ NH điện tử: Internet banking, thẻ, mobile banking…

Tính đến cuối năm 2016, trên địa bàn TP.HCM đã có 10,7 triệu thẻ đang hoạt động, tăng 8,1% so với thời điểm cuối năm 2015. Trong đó thẻ nội địa đạt 8,4 triệu thẻ, chiếm 78,5%; thẻ quốc tế đạt 2,3 triệu thẻ, chiếm 21,5%. Sản phẩm thẻ nội địa vẫn là sản phẩm chủ yếu của các NH trong nước. Tuy nhiên, tỉ trọng thẻ quốc tế đã có xu hướng tăng nhẹ, tăng 17,4% trong năm 2015 lên 21,5% năm 2016.

Chuyên gia kinh tế  BÙI KIẾN THÀNH:

Tránh tình trạng thu phí bất thình lình

Tạo niềm tin trước khi tạo thói quen - ảnh 2

Để đạt được những mục tiêu như đề án đưa ra thì ngành NH còn nhiều việc phải làm. Muốn hạn chế thanh toán bằng tiền mặt thì phải trang bị hệ thống POS để dùng thẻ. Hiện ở các siêu thị lớn thì đã có rồi nhưng còn các cửa hàng tiện lợi, những tiệm tạp hóa trong các khu chung cư thì sao… có làm được không.

Hay đối với mục tiêu như đề án đưa ra là nâng tỉ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại NH lên mức ít nhất 70% vào cuối năm 2020 cũng cần phải tính toán lại. Bởi đây là đối tượng thanh toán ít, tiền dư trong tài khoản cũng ở mức thấp… Vậy thì NH có thể bù đắp được chi phí quản lý, trang thiết bị… từ việc phát hành thẻ cho những đối tượng này hay không?

Hơn nữa, NH cũng không thể làm không công. Do vậy phải tính phí như thế nào đối với người sử dụng thẻ. Để nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện máy móc, trang thiết bị được tốt hơn thì phải tăng phí.

Ông VÕ TẤN HOÀNG VĂN, Tổng Giám đốc SCB:

Tăng cường bảo mật thông tin khách hàng

Tạo niềm tin trước khi tạo thói quen - ảnh 3

Bên cạnh việc phát triển mạng lưới hoạt động thì việc đầu tư các công nghệ hiện đại, tiên tiến nhất giúp tăng cường an toàn bảo mật thông tin cho toàn bộ dữ liệu giao dịch, khách hàng, nâng tầm hoạt động CNTT vào lĩnh vực tài chính NH đang được nhiều NH chú trọng. Bởi NH là ngành kinh doanh dựa trên niềm tin. Nếu thiếu độ tin cậy của khách hàng thì NH khó có thể phát triển một cách bền vững được.

Trong năm 2016, SCB là NH đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng chỉ bảo mật quốc tế PCI DSS phiên bản 3.2. PCI DSS là chứng chỉ tiêu chuẩn về an ninh, bảo mật trong lĩnh vực phát hành và chấp nhận thẻ thanh toán.

Mục đích của PCI DSS là bảo đảm an toàn cho dữ liệu thẻ khi được xử lý và lưu trữ tại các NH hoặc doanh nghiệp thanh toán, đồng thời hạn chế được các lỗ hổng bảo mật và rủi ro bị đánh cắp thông tin. Đây là một trong những chứng chỉ quan trọng được nhiều tổ chức cung cấp thẻ lớn trên thế giới áp dụng cho các thành viên để bảo đảm tiêu chuẩn an toàn và bảo mật cho khách hàng.         

THÙY LINH ghi

THÙY LINH ghi