MobiFone là một trong những tập đoàn, tổng công ty chịu sự quản lý của Siêu ủy ban- Ảnh: TL
MobiFone là một trong những tập đoàn, tổng công ty chịu sự quản lý của Siêu ủy ban- Ảnh: TL
(PLO)- Mục tiêu của Chính phủ khi thành lập siêu ủy ban là để xóa bỏ tình trạng vừa đá bóng vừa thổi còi, khi mà các bộ chuyên ngành vừa ban hành các chính sách trong lĩnh vực đó đồng thời vừa trực tiếp quản lý các doanh nghiệp có vốn nhà nước.

Tại cuộc họp báo chính phủ chiều tối 1-10, báo chí đặt câu hỏi về việc thành lập siêu ủy ban quản lý vốn nhà nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu quan điểm làm sao để ủy ban này không trở thành cơ quan quá quyền lực, thậm chí là quan liêu.

Vậy Chính phủ có biện pháp kiểm soát thế nào? Với những đơn vị quản lý vốn, tài sản nhiều... thì nhân sự thế nào, nhân sự này do ai quyết định?

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lê Quang Mạnh nói: Khi xây dựng đề án thành lập Ủy ban Quản lý vốn nhà nước, mục tiêu của Chính phủ là để chúng ta xóa bỏ tình trạng vừa đá bóng vừa thổi còi, khi mà các bộ chuyên ngành vừa ban hành các chính sách trong lĩnh vực đó đồng thời vừa trực tiếp quản lý các doanh nghiệp có vốn nhà nước.

Chúng ta xây dựng khung khổ pháp lý để tách quản lý nhà nước với chức năng sản xuất kinh doanh, đây là mục tiêu khi xây dựng ủy ban này. Ủy ban này sẽ thay mặt nhà nước để giám sát khối tài sản, vốn của nhà nước tại các DNNN, chứ không phải là cơ quan sử dụng số vốn này.

"Thế nên chúng ta yên tâm là Ủy ban chỉ thực hiện việc giám sát vốn đó có được các DN sử dụng có hiệu quả hay không, có khả năng, nguy cơ thất thoát hay không để từ đó triển khai các biện pháp can thiệp. Ủy ban cũng không can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp", ông Mạnh nói.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Lê Quang Mạnh cũng cho hay vừa qua, Chính phủ có hướng hết sức rõ ràng cho hoạt động của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước trong thời gian sắp tới. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng ủy ban thành cơ quan chuyên nghiệp, tập trung vào việc giám sát chứ không phải là cơ quan hành chính, là cơ quan hiện đại, đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

Cụ thể, trong thiết kế khung khổ pháp lý đưa các công cụ, nội dung làm sao để Ủy ban này có thể thực hiện công tác giám sát. Hiện nay chúng ta biết là việc giám sát vốn tại các doanh nghiệp nhà nước được thực hiện không thường xuyên, không có các cơ quan chuyên trách thực hiện việc giám sát.

Khi xây dựng ủy ban này, chúng ta nhằm hướng đến việc hoạt động giám sát sẽ được thực hiện thường xuyên hơn, được “trông coi” kỹ càng, nếu có nguy cơ thất thoát, lãng phí hay tình trạng “sân trước, sân sau” thì ủy ban sẽ có trách nhiệm giải quyết.

Thứ hai là nâng cao trách nhiệm giải trình trong quá trình giám sát cũng như sử dụng vốn nhà nước, gắn trách nhiệm quản lý, bảo tồn tài sản nhà nước trong các  doanh nghiệp này với các cá nhân cụ thể.

Chỉ khi nào chúng ta gắn được trách nhiệm này với các cá nhân cụ thể thì chúng ta mới có cách thức bảo đảm nguồn vốn của đất nước không bị sử dụng lãng phí.

"Thời gian qua, thông tin hoạt động của các DNNN còn thiếu rất nhiều sự tường minh và công khai hóa thông tin. Ủy ban đã xây dựng một lộ trình rõ ràng, ứng dụng CNTT, đưa ra mô hình sử dụng dữ liệu lớn để quản lý, giám sát hoạt động của các DNNN một cách thường xuyên nhưng không cản trở đến hoạt động hằng ngày, không cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp” - ông Mạnh cho hay.

Trong khi đó trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Nguyễn Quang Dũng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), chia sẻ việc bàn giao, chuyển đổi DN sẽ do các cơ quan quản lý nhà nước, bộ ngành thực hiện với nhau. DN sẽ thực hiện theo đúng chỉ đạo của Chính phủ và hoạt động theo hành lang pháp lý là Luật DN và Luật Chứng khoán.

"Dù cơ quan nào nắm vốn nhà nước thì DN cũng phải tuân thủ các quy định của luật. Trước đây, chúng tôi báo cáo và theo chỉ đạo trực tiếp từ Bộ Công Thương, còn bây giờ sẽ thuộc quản lý của Ủy ban quản lý vốn, dự kiến ủy ban sẽ làm việc với các doanh nghiệp để triển khai kế hoạch" - ông Dũng chia sẻ.

Theo ông Dũng, hiện doanh nghiệp chưa gặp phải vướng mắc gì trong quá trình chuyển đổi. Sắp tới ủy ban sẽ có hướng dẫn cụ thể với các DN nằm trong danh sách bàn giao.

"Cái cốt yếu là công tác quản trị DN để kinh làm sao doanh có lãi" - ông Dũng nói.

ĐỨC MINH-TRÀ PHƯƠNG