Ông thầy lắm chiêu

Cuộc thi ở Thụy Điển đã khép lại, thầy trò Trường THPT An Lạc Thôn (huyện Kế Sách, Sóc Trăng) trở về quê với nét hân hoan, thanh thản dù họ không đạt giải trong một kỳ thi quốc tế về môi trường. Thầy Nguyễn Ngọc Hải, người gợi mở các nghiên cứu khoa học cho học sinh (HS), cũng là người dẫn đoàn HS của trường xuất ngoại, vui vẻ: “Chúng tôi không thất vọng và buồn chán về chuyện không đạt giải tại kỳ thi quốc tế vừa rồi. Bởi hạnh phúc lớn nhất của chúng tôi không phải là giải thưởng”.

Sôi động mái trường nghèo

Hôm chúng tôi về Trường THPT An Lạc Thôn, ngày 17-11, một cuộc thi mới về môi trường sắp diễn ra. Các HS trong câu lạc bộ “Em yêu môi trường” từng nhóm tụm năm, tụm ba bàn luận bí mật về đề tài sắp ra mắt của mình. Thầy Hải cười tươi: “Mấy hôm nay tôi dụ tụi học trò tiết lộ đề tài để tôi viết diễn văn khai mạc cuộc thi nhưng đứa nào cũng giấu. Chúng nó giữ bí mật đến phút chót”. Chủ đề chung của cuộc thi tháng này khá đặc biệt: “Rác không hoàn toàn là thứ bỏ đi”. Thể lệ cuộc thi được thầy Hải nói rõ từ gần một tháng trước, trong phần cuối cuộc thi đề tài về ô nhiễm môi trường. Đó là từng tổ 10 em HS phải tự nghĩ ra một đề tài và thực hiện nó với hai phần. Phần thứ nhất là sáng tạo ra một vật dụng gì đó hữu ích mà vật liệu là rác thải. Phần hai là thuyết trình về vật dụng đó với hội đồng giám khảo. Tất nhiên, các em phải tra trên mạng để tránh trùng lắp với các đề tài người khác đã làm.

Chúng tôi tiến đến một nhóm HS, cố tình tìm hiểu một đề tài nào đó nhưng các em nhất quyết từ chối. Thịnh, cậu học trò có đôi mắt sáng, hiền lành, từ tốn bảo: “Các anh thông cảm, chúng em đã hứa với nhau là không thể tiết lộ với bất cứ ai ngoài nhóm”. Một thành viên khác trong tổ của Thịnh lém lỉnh: “Vài ngày nữa, sau cuộc thi, anh lên mạng nội bộ trường xem là biết liền. Đề tài tụi em tệ lắm cũng giải nhì”.

Ông thầy lắm chiêu ảnh 1

Thầy Hải phân tích những bức tranh về môi trường của HS. Ảnh: TRẦN VŨ

Thầy Hải hân hoan: “Qua những cuộc thi, các em thể hiện sự hiểu biết và quan tâm đến môi trường khá sâu sắc. Chúng tôi rất vui vì điều này!”. Hóa ra, cái sự không đạt giải tại cuộc thi thế giới về môi trường tại Thụy Điển vừa qua không hề làm suy giảm khí thế học tập năng động và sáng tạo của thầy trò An Lạc Thôn. Chẳng những vậy, theo thầy Hải, chuyến xuất ngoại ấy đã giúp cho thầy và trò của An Lạc Thôn thêm sức mạnh, sự hăng say trong dạy và học. “Tham dự cuộc thi, thầy trò chúng tôi phát hiện ra mình còn nhiều khuyết điểm so với bạn bè thế giới. Cũng như việc thí nghiệm, thất bại là mẹ của thành công!” - Thầy Hải tâm sự.

Người bày trò xuất sắc

Thầy Hải dạy môn sinh học tại trường. Theo thầy Lê Công Trứ, Hiệu trưởng Trường THPT An Lạc Thôn, cũng như người dân ở thôn này, đều bảo: “Thầy Hải có phương pháp dạy rất quái!”.

Nói về những sự “quái” này, thầy Hải cười, bảo: “Một trong những quan điểm sư phạm xuyên suốt của tôi là thổi vào các em những đam mê. Đam mê tri thức, đam mê sáng tạo. Vì thế, tôi luôn cố nặn óc tìm ra những trò mới để tạo cho các em sự tò mò và động não để các em dễ dàng tiếp thu bài học”.

Hai năm trước, khi học về hệ thống lọc sinh thái, thầy buộc các HS rời lớp, cùng thầy đến một cái ao nước rậm rạp cỏ cây hoang dại ở gần trường. Khi thầy trò lui hui vẹt đường vào ao để thực nghiệm, một bầy ong nghệ nhà ra tấn công khiến thầy trò chạy vuột dép. Thầy Hải mập tròn, chân ngắn, chạy không kịp, bị ong chích búa xua. Một lần khác, thầy cùng “nhóm nghiên cứu” đến ao nuôi cá tra của phụ huynh để đo nước, thu thập thông tin. Chưa làm xong, bất ngờ cái đĩa đo nước bị tuột dây, chìm xuống ao. “Thầy trò cùng nhảy xuống ao cá tra mò cái đĩa cả buổi trời. Vừa sợ cá đâm, nước thì hôi, lại sợ chủ nhà hay được rầy vì mò làm động cá, nó sẽ giảm ăn và mất sức. Trần ai!” - thầy Hải nhớ lại.

Nói về những kỷ niệm trong cuộc đời làm thầy giỏi bày trò của mình, thầy Hải cười hiền: “Nhớ đời nhất là lần mua hạt ion để làm các thí nghiệm về xử lý nước mưa, nước ô nhiễm. Tiền không có, tui ứng nhà trường 8,3 triệu đồng, vợ nhằn quá trời. Nhưng nhờ vậy mà vợ tôi hiểu rõ hơn về tôi. Với tôi, hạnh phúc được tìm thấy trong những việc nhỏ nhặt như ánh mắt thích thú của học trò sau giờ học, những giọt mồ hôi của các em khi say mê với đề tài nghiên cứu khoa học.

Vỏ tràm đoạt giải thưởng

Công trình nghiên cứu “Thu giữ dầu loang bằng thảm vỏ tràm” của thầy Nguyễn Ngọc Hải và học trò đã đoạt giải nhất cuộc thi quốc gia về môi trường (tháng 6-2011) và được chọn tham dự cuộc thi môi trường nước quốc tế tại Thụy Điển trong tháng 8 vừa qua.

Công trình trên khởi xướng vào năm 2009, trong bối cảnh nhà trường đang phát động cuộc thi về đề tài môi trường. Khi ấy thầy Hải đưa ra một thách đố cho các học trò mình rằng hãy tìm ra những loại vật chất nào ít thấm nước nhưng hút được dầu. Chỉ trong vài ngày, các học trò đưa ra hàng loạt vật chất như bông gòn trái, vỏ dừa khô, cọng lục bình khô. Thầy Hải tổng hợp các ý kiến và đề nghị học trò phải tự làm một cuộc thí nghiệm so sánh sức hút dầu và nước của ba loại này. Và bông gòn đã được chọn làm vật liệu cho đề tài thu gom dầu loang trên mặt nước. Khi những trái gòn được thầy trò hái về vài cần xé, bất ngờ một học trò đến hiến kế rằng có một thứ khác không thấm nước nhưng hút dầu rất mạnh là vỏ tràm. Thầy trò lại lao vào nghiên cứu và kết luận vỏ tràm mới thật sự là thứ mà thầy trò đang cần cho đề tài này.

TRẦN VŨ

'Tết sớm' cho sinh viên

'Tết sớm' cho sinh viên

(PLO)- Nhiều sinh viên khó khăn ở TP.HCM được hỗ trợ xe đưa về tận nhà, thậm chí còn được hỗ trợ chi phí để trở lại trường học sau tết Nguyên đán.