Chuyển tội danh trong vụ án VN Pharma là hợp lý
(PLO)- Đây là vụ án mà Pháp Luật TP.HCM từng có nhiều bài phân tích cho rằng việc tòa sơ thẩm xét xử các bị cáo về tội buôn lậu là không đúng tội danh.

Như đã phản ánh, cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa bắt tạm giam Phan Xuân Thiện (cựu Phó tổng Giám đốc Công ty cổ phần VN Pharma) và Hoàng Trúc Vy (cựu nhân viên Phòng Nghiên cứu phát triển thuộc Công ty cổ phần VN Pharma) để điều tra tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh".

Đây là vụ án mà Pháp Luật TP.HCM từng có nhiều bài phân tích của các chuyên gia cho thấy việc xét xử các bị cáo về tội buôn lậu là sai luật.

Theo đó tang vật trong vụ này gồm 9.300 hộp thuốc H-Capita (thuốc điều trị ung thư) do Công ty VN Pharma nhập lậu là thuốc giả chứ không phải thuốc kém chất lượng. Bởi theo khoản 22, 23, 24 Điều 2 Luật Dược 2005 quy định thuốc kém chất lượng là thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.

Còn thuốc giả là sản phẩm được sản xuất dưới dạng thuốc với ý đồ lừa đảo, thuộc một trong những trường hợp: Không có dược chất; có dược chất nhưng không đúng hàm lượng đã đăng ký; có dược chất khác với dược chất ghi trên nhãn; mạo tên, kiểu dáng công nghiệp của thuốc đã đăng ký bảo hộ sở hữu công nghiệp của cơ sở sản xuất khác.

Cơ quan điều tra từng khẳng định lô thuốc này không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Kết luận giám định số 31 của Hội đồng giám định của Bộ Y tế chỉ rõ lô thuốc chứa 97% hoạt chất capecitabine là thuốc không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, không được sử dụng làm thuốc chữa bệnh cho người. Tức là thuốc giả khác xa thuốc kém chất lượng; thuốc kém chất lượng có thể xài được (tuy hiệu quả không cao) nhưng thuốc giả thì tuyệt đối không được sử dụng vì nếu sử dụng thì hậu quả rất khó lường!

Vì vậy, hành vi nhập lô hàng (gọi là thuốc) này để bán ra thị trường của các bị cáo đã thỏa mãn dấu hiệu cấu thành của tội buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh (Điều 157 BLHS 1999).

Chuyển tội danh trong vụ án VN Pharma là hợp lý - ảnh 1
Các bị cáo trong vụ án VN Pharma đang nghe tòa sơ thẩm tuyên án. Ảnh: HY

Sau đó,  TAND Cấp Cao tại TP.HCM xử phúc thẩm cũng có cùng nhận định khi cho rằng ý chí của các bị cáo là buôn bán hàng giả vì đã bán tân dược không rõ nguồn gốc, làm giả bao bì, nhãn hiệu thuốc, tòa sơ thẩm xét xử tội buôn lậu là chưa phù hợp, chưa phản ánh đúng bản chất của vụ án.

Từ đó, tòa tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, trả hồ sơ điều tra, xét xử lại về tội buôn lậu.

Quá trình điều tra lại, công an đã bắt tạm giam hai bị can trên.

Tóm tắt vụ án

Sau khi điều tra lại thì kết quả bước đầu xác định Phan Xuân Thiện là người giới thiệu cho Hoàng Trúc Vy thuê dược sĩ Phạm Văn Thông viết hồ sơ kỹ thuật thuốc. Ông Thiện biết rõ xuất xứ lô thuốc và con dấu của Công ty Helix Canada là giả nhưng vẫn để cho Nguyễn Minh Hùng (cựu tổng giám đốc công ty cổ phần VN Pharma) và cấp dưới thực hiện hành vi hợp thức hóa để tiêu thụ lô thuốc là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Trước đó, từ năm 2013-2014, Nguyễn Minh Hùng đặt Võ Mạnh Cường (cựu giám đốc công ty Hàng hải Quốc tế H&C) mua thuốc tân dược của Công ty HelixPharmaceuticals Canada sản xuất để cung cấp cho các bệnh viện ở Việt Nam, trong đó có 9.300 hộp thuốc H-Capita 500mg Caplet chữa bệnh ung thư.

Do không có hồ sơ kỹ thuật, tiêu chuẩn và phương pháp kiểm nghiệm thuốc để nộp cho Cục Quản lý dược thẩm định theo quy định, Hùng chỉ đạo nhân viên làm giả hồ sơ kỹ thuật thuốc H-Capita 500mg. Ngoài ra, các nhân viên của VN Pharma còn làm giả các chứng từ, thủ tục thanh toán để được Bộ Y tế cấp giấy phép nhập khẩu lô thuốc này.

Tháng 4-2014, Công ty VN Pharma mở tờ khai hải quan nhập khẩu 9.300 hộp thuốc H-Capita 500mg trị giá hơn 250.000 USD (khoảng hơn 5,3 tỉ đồng).

Nghi ngờ nguồn gốc thuốc, Cục Quản lý dược thanh tra công ty VN Pharma, kiểm tra lô hàng. Kết quả mẫu giám định cho thấy lô thuốc nhập khẩu này chứa 97% hoạt chất capecitabine, là thuốc không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, không được sử dụng làm thuốc chữa bệnh cho người.

Ngày 25-8, TAND TP.HCM xử sơ thẩm và tuyên phạt Nguyễn Minh Hùng và Võ Mạnh Cường cùng mức án 12 năm tù về tội buôn lậu. Các bị cáo khác lần lượt lãnh án từ 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến năm năm tù giam về tội buôn lậu và làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức.

Ngày 22-9, VKSND Cấp cao tại TP.HCM kháng nghị xử phúc thẩm theo hướng hủy án sơ thẩm vì vụ án chưa được điều tra một cách toàn diện, có dấu hiệu bỏ lọt người, lọt tội…

Ngày 30-10, TAND Cấp cao tại TP.HCM đã chấp nhận kháng nghị của VKS cùng cấp tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm.

 
YẾN CHÂU