Cựu thứ trưởng bị sáu năm tù, bồi thường 150 tỉ
(PL)- HĐXX nhận định việc BHXH cho Agribank vay tiền là không đúng quy định pháp luật, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 1.700 tỉ đồng.

Sau nhiều ngày xét xử, chiều 25-9, TAND TP Hà Nội đã tuyên án vụ án thất thoát gần 1.700 tỉ đồng xảy ra tại Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam.

Theo đó, sau khi xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Bạch Hồng (cựu thứ trưởng LĐ-TB&XH, cựu tổng giám đốc BHXH Việt Nam) sáu năm tù về tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng.

Cựu thứ trưởng bị sáu năm tù, bồi thường 150 tỉ - ảnh 1
Quang cảnh phiên tòa xử vụ thất thoát gần 1.700 tỉ đồng xảy ra tại Bảo hiểm xã hội  Việt Nam. Ảnh: BVL

Buộc các bị cáo bồi thường trên 853 tỉ đồng

Cùng tội này, tòa phạt bị cáo Nguyễn Huy Ban (cựu tổng giám đốc BHXH) 14 năm tù, Trần Tiến Vỹ (cựu trưởng Phòng kế hoạch - tổng hợp) ba năm tù, Hoàng Hà (cựu trưởng Phòng kế hoạch - tổng hợp, Ban Kế hoạch - Tài chính) bảy năm tù và Nguyễn Phước Tường (cựu trưởng Ban Kế hoạch - Tài chính) 14 năm tù.

Riêng bà Trần Thanh Thủy (nguyên chuyên viên Phòng kế hoạch - tổng hợp, Ban Kế hoạch - Tài chính) bị phạt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

HĐXX cũng buộc năm cán bộ BHXH phải bồi thường cho BHXH Việt Nam trên 835 tỉ đồng. Trong đó, ông Nguyễn Huy Ban bồi thường 292 tỉ đồng, Lê Bạch Hồng bồi thường 150 tỉ đồng, Nguyễn Phước Tường bồi thường 292 tỉ đồng, Hoàng Hà bồi thường 60 tỉ đồng, Trần Tiến Vỹ bồi thường 40 tỉ đồng.

Ngoài ra, HĐXX cũng buộc Agribank bồi thường cho BHXH 862 tỉ đồng.

Cựu thứ trưởng bị sáu năm tù, bồi thường 150 tỉ - ảnh 2
Các bị cáo tại phiên tòa, cựu thứ trưởng Lê Bạch Hồng đứng đầu. Ảnh: V.LONG

Biết không thuộc diện cho vay vẫn ký

HĐXX nhận định: Tại tòa các bị cáo đều khẳng định không cố ý làm trái quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, các bị cáo đều thừa nhận Ngân hàng Agribank không nằm trong diện được vay theo quy định của Chính phủ nhưng vẫn cho vay. Hành vi của các bị cáo là cố ý làm trái các quy định của Nhà nước nên việc truy tố của VKS là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Trong đó, ông Nguyễn Huy Ban biết nguyên tắc, giới hạn việc sử dụng quỹ BHXH để đầu tư. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện bị cáo không chỉ đạo kiểm tra tính pháp lý của Công ty Cho thuê tài chính II (ALC II, thuộc Agribank) trước khi cho vay, mà căn cứ vào văn bản bảo lãnh giữa BHXH và Agribank để chỉ đạo và ký 11 hợp đồng cho ALCII vay không đảm bảo nguyên tắc đầu tư quỹ. Hành vi của ông Ban đã gây thiệt hại cho BHXH tổng số tiền trên 1.200 tỉ đồng.

Đối với ông Lê Bạch Hồng, HĐXX nhận định bị cáo này đã trực tiếp ký và chỉ đạo thực hiện ba hợp đồng cho vay. Tại tòa, ông Hồng cũng thừa nhận quỹ BHXH không có quy định nào cho ALCII vay có bảo lãnh của Agribank. Như vậy, hành vi của ông Hồng gây thiệt hại 434 tỉ đồng.

Riêng ông Nguyễn Phước Tường, HĐXX khẳng định là biết không được cho ALCII vay vốn nhưng lại căn cứ vào thỏa thuận bảo lãnh giữa ALCII và Agribank để lập, trình, tham mưu cho giám đốc ký để cho vay không đúng đối tượng, nguyên tắc đầu tư gây thiệt hại cho Nhà nước. Đặc biệt, trong 14 hợp đồng Tường chỉ đạo cấp dưới soạn thảo không viện dẫn căn cứ các thư bảo lãnh của Ngân hàng Agribank. Đến nay AL.CII đã phá sản, gây thiệt hại cho BHXH trên 1.697 tỉ đồng

Các bị cáo Hà, Vỹ, Thủy HĐXX cũng nhận định việc lập các tờ trình ký nháy tham mưu cho lãnh đạo để cho ALCII vay tiền trái quy định. Hành vi của các bị cáo gây ảnh hưởng đến uy tín, niềm tin trong việc sử dụng quản lý quỹ...

Theo đó, HĐXX nhận định ông Ban chịu trách nhiệm chính trong vụ án này, tiếp đến là ông Hồng và các cấp dưới. Vì vậy, HĐXX tuyên mức án trên.

Về trách nhiệm dân sự, tại tòa đại diện Agribank nêu quan điểm các hợp đồng bảo lãnh nói trên không có giá trị và ngân hàng này đang kiến nghị tòa có thẩm quyền xem xét lại việc tuyên bố ALC II phá sản của TAND TP.HCM...

Tuy nhiên, căn cứ vào bản án trước đó của TAND TP.HCM, HĐXX TAND TP Hà Nội nhận thấy Agribank phải chịu một phần trách nhiệm trong vụ việc này…

1.500 tỉ đồng trôi sông đổ biển

Theo hồ sơ, Công ty Cho thuê tài chính II (ALC II, thuộc Ngân hàng Agribank) không phải đối tượng được vay vốn từ nguồn BHXH. Tuy nhiên, năm 2008, ông Vũ Quốc Hảo, tổng giám đốc ALC II, đã gặp Nguyễn Huy Ban và Nguyễn Phước Tường để đặt vấn đề vay tiền. Hai bên đi đến thống nhất để được BHXH cho vay, ALC II phải có bảo lãnh của Agribank. Vì vậy, phía Agribank ký phát hành ba thư bảo lãnh cho ALC II vay tiền.

Từ tháng 4-2008 đến tháng 8-2009, BHXH ký 14 hợp đồng cho ALCII vay hơn 1.000 tỉ đồng. Cuối tháng 12-2015, số nợ cả gốc và lãi của ALC II đối với BHXH là hơn 1.500 tỉ đồng.

Ngày 31-7-2018, TAND TP.HCM tuyên bố ALC II phá sản. Tính đến nay số nợ của ALC II là hơn 1.700 tỉ đồng, không có khả năng trả.

Trong vụ án này, riêng ông Vũ Quốc Hảo bị xác định đã gây thất thoát tiền của ALC II, trong đó có tiền của BHXH. Tuy nhiên, ông Hảo đã bị tuyên tử hình về tội tham ô tài sản nên trong vụ này ông không bị truy cứu hình sự. 

VIẾT LONG