Ngày 25-5, TAND Cấp cao tại TP.HCM tiến hành tuyên án vụ Nguyễn Hồng Khanh (cựu bí thư thị xã Bến Cát, Bình Dương) cùng đồng phạm về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, gây thất thoát, lãng phí.

Chưa đủ cơ sở buộc tội

HĐXX đồng quan điểm với VKS là cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng nghiêm trọng, cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

HĐXX cho rằng vụ án xuất phát từ đơn tố cáo của ông Nguyễn Hiệp Hòa (con bà Hồ Thị Hiệp) về việc ông Khanh ép mẹ mình bán đất giá rẻ. Tuy nhiên, qua điều tra và xét hỏi công khai tại tòa, HĐXX nhận thấy lời tố cáo của ông Hòa không đúng. Bản án sơ thẩm cho rằng ông Khanh ép mua tài sản giá rẻ là không có cơ sở. 

Hủy án vụ cựu bí thư thị xã Bến Cát kêu oan - ảnh 1
Bị cáo Nguyễn Hồng Khanh tại tòa. Ảnh: HY

Đồng thời, theo tòa phúc thẩm, tài sản bị cáo Khanh mua của bà Hiệp có phải là tài sản nhà nước hay không chưa được cấp sơ thẩm làm rõ. Việc tuyên hợp đồng mua bán của bà Hiệp với ông Khanh vô hiệu và tịch thu một phần tiền giao dịch để sung công quỹ là không có cơ sở.

Mặt khác, cấp sơ thẩm chưa làm rõ động cơ, mục đích phạm tội của bị cáo Nguyễn Huy Hùng (cựu giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Tây Sài Gòn) và cấp dưới Nguyễn Quang Lộc. Vì vậy, chưa đủ cơ sở buộc tội các bị cáo phạm tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, gây thất thoát, lãng phí.

Bà Hiệp nhiều lần có đơn xin bán tài sản trả nợ cho ngân hàng. Khi được ngân hàng đồng ý thì bà Hiệp gặp bị cáo Khanh để bàn việc mua bán.

Quá trình mua bán có tham khảo theo giá thị trường, còn việc bị cáo Khanh chuyển một phần tiền cho bà Hiệp là nhằm mục đích cho bà Hiệp tái kinh doanh và được ngân hàng đồng ý.

Mặc dù có hợp đồng ba bên nhưng bị cáo Khanh, bà Hiệp và ngân hàng chưa bao giờ gặp nhau, bàn bạc. Do đó, HĐXX cho rằng không đủ căn cứ xác định bị cáo Khanh là đồng phạm giúp sức cho bị cáo Hùng và Lộc.

Từ những phân tích, nhận định trên, HĐXX quyết định tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho cấp sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.

VKS lập luận ra sao?

Xử sơ thẩm hồi tháng 5-2020, TAND tỉnh Bình Dương đã tuyên phạt bị cáo Khanh 10 năm tù. Hai đồng phạm Hùng bị tòa tuyên phạt 12 năm tù và cấp dưới Lộc 11 năm tù.

HĐXX cũng tuyên hủy bốn hợp đồng chuyển nhượng đất giữa bà Hồ Thị Hiệp và bị cáo Khanh, yêu cầu tịch thu sung công quỹ nhà nước hơn 3,8 tỉ đồng trong số tiền hơn 7,9 tỉ đồng Ngân hàng BIDV trả lại cho bị cáo Khanh. Sau phiên xử sơ thẩm, cả ba bị cáo kêu oan.

Tại phiên phúc thẩm, VKS cho rằng hành vi của hai bị cáo Hùng và Lộc không đủ yếu tố để cấu thành tội như cáo trạng truy tố.

Cấp sơ thẩm cáo buộc bị cáo Khanh câu kết với hai bị cáo Hùng và Lộc để ép bà Hiệp bán tài sản với giá rẻ nhưng không đủ căn cứ xác định bị cáo Khanh có hành vi phạm tội đồng phạm, giúp sức cho hai bị cáo kia.

Luật sư bào chữa cho các bị cáo đề nghị HĐXX tuyên các bị cáo không phạm tội và đình chỉ vụ án...

 

Xuất phát từ việc bán tài sản thế chấp

Theo hồ sơ từ năm 2005 đến 2008, bà Hồ Thị Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Xuất khẩu Thương mại An Tây (Công ty An Tây) vay của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Tây Sài Gòn 72 tỉ đồng. Tài sản thế chấp khi vay gồm 20 ha đất, nhà xưởng, định giá tài sản khoảng 80 tỉ đồng.

Đến năm 2008, Công ty An Tây không có khả năng trả nợ nên phía ngân hàng đưa vào danh mục nợ xấu, sau đó phải bán tài sản thế chấp để thu hồi nợ. Thời điểm này, Nguyễn Huy Hùng và Nguyễn Quang Lộc đã giao tài sản thế chấp lại cho bà Hiệp tự bán, người mua là Khanh và thành viên gia đình.

Khi giao tài sản bảo đảm cho bà Hiệp để bán thì Hùng và Lộc không có văn bản thỏa thuận với bà Hiệp về việc bán tài sản. Cạnh đó, cả hai thống nhất để bà Hiệp nhận một khoản tiền mặt từ việc bán tài sản bảo đảm không đưa vào trả nợ cho ngân hàng theo quy định.

Án sơ thẩm nhận định các bị cáo Khanh, Hùng và Lộc đủ yếu tố cấu thành tội vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Bị cáo Hùng là người chủ mưu, có vai trò chủ chốt với vai trò là giám đốc ngân hàng đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện hành vi xử lý nợ của bà Hiệp trái với quy định gây thất thoát tài sản của Nhà nước, còn bị cáo Khanh là đồng phạm giúp sức.