Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây'
(PL)- Dù chứng cứ kết tội yếu ớt, còn nhiều mâu thuẫn nhưng cơ quan tố tụng huyện Mang Yang, Gia Lai vẫn kết án hai thanh niên nghèo vốn làm nghề kéo gỗ lậu thuê.

TAND huyện Mang Yang, Gia Lai vừa mở phiên tòa xét xử vụ án hủy hoại tài sản và kết án Trương Hồng Thương 18 tháng tù, Ngô Trọng Tài chín tháng tù treo. Vụ án này còn có nhiều điều chưa rõ, chứng cứ kết tội yếu ớt, hai thanh niên có dấu hiệu bị kết tội oan.

Cả hai bị cáo đều kêu oan

Theo cáo trạng, do anh Lê Văn Dũng (trú xã H’Ra, huyện Mang Yang, Gia Lai) không cho mượn máy cưa nên trong ngày 19-3-2014, Trương Hồng Thương (trú xã H’Ra) nảy sinh ý định cắt phá tiêu của ông này ở làng Kon Hoa. Khoảng 23 giờ cùng ngày, sau khi uống rượu ở nhà người quen gần khu vực rẫy anh Dũng, Thương đi lấy một cái liềm và một cái kéo rồi chạy xe máy đến nhà Nguyễn Hữu Được (trú cùng xã). Thương nhờ Được đi canh đường (canh công an, kiểm lâm) để kéo gỗ (Thương vốn làm người kéo gỗ thuê), Được đồng ý nên cả hai đến đập nước làng Kon Ch’rah, xã H’Ra.

Tại đây, Thương mượn điện thoại của Được gọi cho Ngô Trọng Tài (trú xã H’Ra) nói ra đập nước. Khoảng 15 phút sau Tài đi bộ đến gặp Thương và Được. Thương nói Được đứng canh xe máy, canh đường rồi cùng Tài đi bộ về hướng rẫy tiêu của anh Dũng. Khi đến nơi, Thương đưa kéo cho Tài, cả hai cùng cắt phá tiêu trong vòng hai tiếng đồng hồ rồi quay lại chỗ Được. Sau đó, cả ba cùng lên xe máy đi về, Thương mang liềm và kéo cất lại nơi đã lấy.

Vụ án được đánh giá là đơn giản nhưng đến nay đã hơn ba năm mà vẫn chưa kết thúc. TAND huyện Mang Yang cũng đã hai lần đưa ra xét xử (một lần xử lưu động) nhưng đều không tuyên án được. Lý do: Các bị cáo đều cho rằng mình bị oan, việc nhận tội là do bị công an mớm cung, ép cung, đe dọa và thậm chí là dùng nhục hình. Đến phiên xử ngày 15-3-2017, cả hai bị cáo tiếp tục kêu oan nhưng vẫn bị tòa kết án và đã tuyên phạt Tài chín tháng tù treo, Thương 18 tháng tù giam.

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 1

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 2
Bị cáo Trương Hồng Thương tại tòa (ảnh trên) và mẹ con bị cáo Ngô Trọng Tài (ảnh dưới). Ảnh: LỮ QUỲNH LOAN

Bị khởi tố từ lời khai của bị can hiếp dâm

Hồ sơ tố tụng thể hiện, sáng 22-3-2014, anh Dũng mới phát hiện rẫy tiêu bị phá. công an có vào cuộc nhưng không xác định được thời gian gây án. Ngày 15-4-2014, Công an huyện Mang Yang ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội hủy hoại tài sản. Qua sàng lọc đối tượng tình nghi, Thương, Tài, Được và một số thanh niên khác bị triệu tập lên lấy lời khai vì vào đêm 19-3-2014 những thanh niên này đã cùng nhậu và gây gổ với nhau ở khu vực gần hiện trường. Ngoài ra, bị hại còn cung cấp mối nghi ngờ rằng có thể nhóm Thương là thủ phạm vì… chuyện không mượn được cưa. Do không tìm ra dấu hiệu khả nghi nào nên đúng hai tháng sau Công an huyện Mang Yang phải ra quyết định tạm đình chỉ điều tra vụ án.

Khoảng một năm sau, Được bị Công an huyện Mang Yang bắt giữ vì phạm tội hiếp dâm. Từ lời khai của Được, ngày 18-2-2016, vụ án hủy hoại tài sản được phục hồi điều tra; Thương và Tài bị khởi tố.

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 3
Nhân chứng Được (đứng) đang trả lời trước tòa. Ảnh: Lữ Quỳnh Loan

Trong vụ này công an không tìm ra vật chứng là cái liềm và cái kéo, cũng như không tiến hành thực nghiệm hiện trường nhằm xác định Thương và Tài phá tiêu như thế nào, có phù hợp với cơ chế hình thành việc hư hỏng của tài sản hay không. Công an cũng không xác định mỗi người phá bao nhiêu trụ tiêu để làm căn cứ định lượng mức hình phạt cụ thể đối với mỗi bị cáo. Đằng này cơ quan tố tụng chỉ căn cứ vào lời khai của nhân chứng duy nhất là Được, mà người này không hề trông thấy Thương và Tài phá tiêu.

Trong khi đó, lời khai của bị hại Dũng thể hiện chỉ nghi ngờ Thương phá tiêu vì chuyện không cho mượn cưa. Anh này cũng thừa nhận trước khi xảy ra vụ án không lâu, một số rẫy tiêu ở gần đó cũng đã bị phá với cách thức tương tự và thậm chí sau khi Thương bị bắt thì tình trạng này vẫn không dừng.

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 4
Rẫy tiêu của anh Dũng bị chặt phá. Ảnh: Lữ Quỳnh Loan

Chứng cứ yếu ớt, mâu thuẫn

Tại phiên tòa ngày 15-3-2017, để cho khách quan, HĐXX đã áp dụng biện pháp cách ly, xét hỏi từng người một đối với Thương, Tài, Được. Nhân chứng Được (được trích xuất từ trại giam Gia Trung - Bộ Công an) khai rằng chỉ nghe nói về việc rẫy tiêu ông Dũng bị phá chứ không trực tiếp trông thấy và cũng không biết ai làm. Được nói nếu anh ta không bị Công an huyện Mang Yang bắt vì tội hiếp dâm thì chắc chắn sẽ không có phiên tòa này.

Được khai khoảng 23 giờ ngày 19-3-2014, Được nhận điện thoại của Thương nhờ đến đập Kon Ch’Rah canh công an và kiểm lâm để Thương kéo gỗ. Được vào đến nơi thì đã thấy Tài đứng sẵn ở đó. Sau đó Được được giao nhiệm vụ canh đường, còn Tài và Thương chạy xe máy vào hướng rẫy ông Dũng để làm gì thì Được không biết.

Tòa hỏi hai bị cáo Thương, Tài cầm theo gì, lúc thì Được nói cầm theo kéo, khi thì bảo là cái liềm. Tòa hỏi vì sao khẳng định mốc thời gian là đêm 19-3-2014, Được nói mình nhớ như in vì ngày hôm đó là đám cưới người bạn thân của mình tên là Công.

Tuy nhiên, trả lời tòa, Công khẳng định đám cưới của mình vào ngày 24-3-2014 chứ không phải 19-3 như lời khai của Được. Cần nhớ là đến ngày 22-3 thì anh Dũng mới phát hiện rẫy tiêu của mình bị chặt phá. Ngoài ra theo hồ sơ, cuộc nhậu của nhóm Thương, Tài và Được trong đêm 19-3-2014 kết thúc vào khoảng 22 giờ 30. Tại đây, Thương bị nhóm bạn trong đó có Tài xông vào đánh đến chảy máu mũi vì tội… vào phòng chị của gia chủ.

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 5
Đêm tối, Được đứng ngay đập nước này thì làm sao biết Tài, Thương vô trong rẫy xa làm cái giống gì, trong khi trước đó anh ta chỉ nghe hai bị cáo nói vào kéo gỗ chứ không hề nghe chuyện phá tiêu. Ảnh: Lữ Quỳnh Loan

Tài khai có quen biết với Thương vì cùng đi kéo gỗ cho một chủ và không hề có mâu thuẫn với anh Dũng. “Đêm hôm đó, sau khi vụ ẩu đả kết thúc, tôi đã về nhà chủ gỗ ngủ luôn. Tôi chẳng dại gì mà nửa đêm lại một mình đến chỗ hoang vắng với Thương nên không thể nào cùng nhau phá tiêu. Càng vô lý hơn, từ chỗ tôi ngủ đến đập nước khoảng 3 km đường làng, tôi không thể nào đi bộ đến đó trong vòng 15 phút như cáo trạng nêu. Tôi bị oan” - Tài khai.

Còn Thương khẳng định không thân quen và không hề biết số điện thoại của Được nên không thể cùng hợp tác làm chuyện phạm pháp. “Đêm 19-3-2014, sau khi cuộc nhậu tan, bị cáo về nhà chủ gỗ ngủ một giấc đến sáng, không hề phá tiêu của ai cả, bị cáo bị oan” - Thương nói.

Lời khai của nhân chứng và Thương và Tài mâu thuẫn là vậy nhưng cuối cùng TAND huyện Mang Yang vẫn kết án hai bị cáo này. Cả hai cho biết sẽ kháng cáo đến cùng để được minh oan.

“Không phạm tội sao vay tiền bồi thường” (!)

Hồ sơ vụ án còn thể hiện Thương và Tài đều thừa nhận hành vi phạm tội và có đến nhà anh Dũng để xin lỗi. Ngoài ra, 335 trụ tiêu bị phá được xác định thiệt hại tổng cộng 37,5 triệu đồng, Tài, Thương đã tự nguyện thống nhất bồi thường dân sự cho anh Dũng 80 triệu đồng và Tài đã bồi thường được 29 triệu đồng...

Kết tội kiểu 'không chúng mày thì ai vào đây' - ảnh 6
Cơ quan tố tụng đã mời cả sui gia của gia đình Tài đến tòa (người cho mẹ Tài vay tiền để bồi thường cho anh Dũng) để chứng minh cho cái luận cứ 'không phạm tội sao vay tiền bồi thường'

Tại phiên tòa, đại diện VKS huyện Mang Yang nhiều lần hỏi hai bị cáo rằng nếu không phạm tội thì sao đi xin lỗi và bồi thường thiệt hại cho người ta. Mẹ của Tài cũng bị kiểm sát viên hỏi tại sao Tài không phạm tội mà bà lại đền tiền cho ông Dũng. Điều quái lạ là vợ chồng ông Nguyễn Công Lộc (trú thị trấn Kon Dỡng, huyện Mang Yang, là sui gia với mẹ của Tài) dù không hề liên quan đến vụ án nhưng vẫn được triệu tập đến tòa do họ đã cho mẹ Tài mượn tiền để đền cho anh Dũng.

Trước tòa, Tài và Thương đều một mực kêu oan cho rằng mình là lâm tặc (kéo gỗ lậu thuê cho chủ - PV), do làm trái pháp luật nên rất sợ công an; việc cả hai nhận tội trong các bản khai là do cán bộ điều tra đạo diễn, kể cả việc đến nhà xin lỗi vợ chồng ông Dũng. Cả hai bị cáo đều khẳng định do bị mớm cung, ép cung và nhục hình nên mới khai như vậy. Đáp lại điều này công tố viên chỉ lặp lại câu hỏi “có chứng cứ không”.

LỮ QUỲNH LOAN