Bộ trưởng Nhạ nhận trách nhiệm, rồi sao nữa?
(PL)- Sau gần một năm kể từ ngày phát hiện ra chuyện gian lận thi cử, ngày 31-5, trước diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nhận trách nhiệm. 

Trong nghị trường, có đại biểu Quốc hội cho rằng Bộ trưởng Nhạ nhận trách nhiệm chung chung; ngoài xã hội, không ít người nói xa nói gần về văn hóa từ chức…

Tht ra không phi đi đến v gian ln thi c thì dư lun mi đ cp đến vn đ t chc. Trưc đó, khi xy ra mt s s v các b, ngành khác, ngưi ta cũng thưng nói xa nói gn v điu này. Và thông thưng báo chí và ngưi dân hay vin dn nhng ví d v t chc xy ra tn đu tn đâu vi ngm ý so sánh. Gn đây nht, ngưi ta đc thy thông tin n b trưng Môi trưng và Tài nguyên thiên nhiên Mexico t chc sau khi bà b ch trích đã làm hoãn chuyến bay hơn 30 phút đ nhiu hành khách phi ch.

Bộ trưởng Nhạ nhận trách nhiệm, rồi sao nữa? - ảnh 1
Bộ trưởng GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ nhận trách nhiệm vụ gian lận thi cử trước Quốc hội. Ảnh: TTXVN 

Tr li vi chuyn gian ln thi c, sòng phng mà nói, ngưi dân trông ch vic nhn trách nhim ca ngưi đng đu b GD&ĐT t lâu lm ri ch không phi đến k hp Quc hi này, sau gn mt năm xy ra v vic. Nhưng chm còn hơn không, B trưng Nh cui cùng cũng đã nhn trách nhim ca mình trưc c tri và Quc hi. Tuy nhiên, không ít ngưi đt câu hi rng b trưng nhn trách nhim ri… sao na?

Xy ra v gian ln thi c, ngoài nhng ngưi “nhúng chàm” đang b điu tra, truy t hình s, có th có quan chc còn phi nhn lãnh ti thiếu trách nhim gây hu qu nghiêm trng (nếu quá trình điu tra cơ quan t tng chng minh đưc). Ngoài ra, ngưi đng đu ngành giáo dc tnh Sơn La - ông Hoàng Tiến Đc cũng khó tránh khi trách nhim liên quan.

C th, theo thông tin t báo Thanh Niên, y ban Kim tra Tnh y Sơn La cũng đã vào cuc đ làm rõ trách nhim ca ông này. Ch có điu đến đu tháng 7 này, ông Đc đã ngh hưu theo chế đ. Nếu t đây đến đó, cơ quan chc năng chưa kp làm rõ, kết lun v vic, chưa có hình thc x lý tương xng (nếu qu tht ông Đc có vi phm) thì dư lun không tránh khi tht vng. Bi l khi ông Đc đã ngh hưu, ngoi tr vic x lý hình s, vic x lý k lut ông - k c việc xóa tư cách lãnh đo nguyên giám đc S GD&ĐT đi vi ông - gn như không còn nhiu ý nghĩa lm…

Nói như thế cũng chưa hn đúng hoàn toàn. Bi vi mt ông quan thanh liêm, có lòng t trng cao, sai phm không t ch ý tư li… thì vic b xóa cái tư cách “nguyên” y nó cũng đn đau ghê gm lm. Bng ngưc li, cái “án k lut” y nó chng làm cho ngưi “h cánh an toàn” cm thy h hn gì.  

Đi vi các cán b, quan chc tnh Sơn La là vy. Còn vi các quan chc cp b, c th là B trưng Phùng Xuân Nh thì mi chuyn li khác. Có th nói ngay rng trách nhim ca b trưng trong v này không phi và không th là trách nhim pháp lý. Cái trách nhim mà B trưng Nh xin nhn trưc Quc hi có l là trách nhim chính tr, tc trách nhim ca mt quan chc trưc c tri, dân chúng và Quc hi. Trách nhim này liên quan đến s tín nhim ca c tri, ca Quc hi đi vi cá nhân b trưng.

Theo quy đnh hin hành, nếu qua b phiếu, t l “tín nhim cao” và “tín nhim” đi vi b trưng mà quá thp, đng thi t l “tín nhim thp” mà quá cao thì v b trưng có kh năng s “mt ghế”. Nhưng đ kh năng này thành hin thc thì theo quy đnh, mi chuyn còn phi tri qua nhiu công đon, th tc khác na. Tuy nhiên, trên thc tế, B trưng Phùng Xuân Nh không đang đi din vi vic “sát hch” bng phiếu tín nhim này.

Ngoài ra, hin c ta vic t chc chưa đưc lut hóa. Tr li cht vn ca đi biu Quc hi trong k hp trưc, c th là ngày 1-11-2018, Phó Thng Thưng trc Trương Hòa Bình tng nói t chc là vn đ mi, mang tính t nguyn nếu ngưi đưc b nhim thy mình không còn đ sc khe, uy tín và có vi phm. “Trong Lut Cán b, công chc đã quy đnh các hình thc k lut, vi cán b thì có bãi nhim và min nhim nhưng pháp lut chưa quy đnh rõ vic t chc…” - Phó Thng nói.

Như vy có th thy vic t chc ta hin nay ph thuc rt nhiu vào tính t nguyn ca cá nhân quan chc, nếu ngưi đó thy mình không còn đ sc khe, uy tín và có vi phm. Uy tín nếu không đo lưng bng phiếu thì cá nhân quan chc có th t cm nhn qua nhiu kênh đánh giá khác nhau, trong đó có dư lun xã hi.

Và như ta đã biết, bà b trưng Mexico không h ch có kết qu t vic b phiếu tín nhim mà đã lp tc t chc khi có ch trích ca dân chúng.

So sánh chuyn ta vi chuyn x ngưi không phi lúc nào cũng tương đng, nht là khi điu kin kinh tế-xã hi, tp quán, văn hóa… gia các quc gia rt khác nhau. Tuy nhiên, dù nn văn hóa nào, điu kin kinh tế-xã hi nào thì quan nim v đo đc công v, v lòng t trng, v tính liêm s… cũng không quá khác bit.

NGÔ THÁI BÌNH