Nguyên nhân phó thống đốc đã về hưu vẫn phải hầu tòa
(PLO)- Trong quá trình điều tra, nguyên phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đặng Thanh Bình không thừa nhận trách nhiệm đối với hành vi vi phạm bị cáo buộc.

Hôm nay (25-6), TAND TP.HCM xử sơ thẩm vụ án thiếu trách nhiệm gây thất thoát hơn 15.000 tỉ đồng tại Ngân hàng TMCP Xây dựng VN (VNCB).

Các bị cáo hầu tòa gồm nguyên phó thống đốc NHNN Đặng Thanh BìnhHà Tấn Phước (nguyên tổ trưởng tổ giám sát, nguyên phó giám đốc NHNN Chi nhánh Long An), Phạm Thế Tuân (nguyên tổ phó tổ giám sát, nguyên phó giám đốc Vietcombank Chi nhánh TP.HCM), Lê Văn Thanh (nguyên chánh Thanh tra NHNN tỉnh Long An) và Ngô Văn Thanh (nguyên thành viên tổ giám sát, nguyên phó phòng kiểm tra, giám sát tuân thủ Vietcombank Long An) cùng bị truy tố về tội thiếu trách nhiệm theo khoản 2 Điều 285 BLHS 1999.

Nguyên nhân phó thống đốc đã về hưu vẫn phải hầu tòa - ảnh 1
Quang cảnh phiên xử sáng 25-6.

Tại phần thủ tục phiên tòa luật sư của ông Đặng Thanh Bình đề nghị HĐXX triệu tập bà Nguyễn Thị Hòa (nguyên vụ trưởng Vụ 6, Cơ quan thanh tra giám sát NHNN). Theo luật sư, dù bà này đã có lời khai tại cơ quan điều tra song sự có mặt của bà ở tòa sẽ đảm bảo sự thật khách quan hơn. Bởi bà chỉ đạo đề án tái cấu trúc VNCB, thẩm định dàn HĐQT VNCB nên cần thiết phải triệu tập.
Luật sư cũng đề nghị tòa làm rõ vai trò của các tổ chức, cá nhân được triệu tập là người làm chứng hay người có quyền và nghĩa vụ liên quan. Ví dụ, ông Tạ Thành Long thời điểm xảy ra vụ án đang là phó vụ trưởng Vụ 1, Cơ quan thanh tra giám sát NHNN và được lấy lời khai với tư cách người làm chứng, có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên, hôm nay ông Long đến tòa với tư cách đại diện NHNN. Luật sư cho đây là vấn đề "phải thận trọng".
Ngoài ra, vấn đề về sử dụng tài liệu mật tại phiên xử thế nào cũng được các luật sư nêu ra. Luật sư cũng đề nghị triệu tập các điều tra viên đến phiên xử vì quá trình điều ra có rất nhiều sai sót. HĐXX cho rằng không thuộc thẩm quyền xem xét của HĐXX mà phải theo quy định của Chính phủ. Tòa lưu ý cần nghiên cứu các nghị định của Chính phủ về vấn đề này để sử dụng cho phù hợp.

Về phía VKS, ba đại diện VKSND TP.HCM giữ quyền công tố tại tòa cho biết do vụ án có nhiều tình tiết quan trọng nên VKSND Tối cao cử ông Phạm Văn Dũng từ trung ương vào để nhận nhiệm vụ. Ông Dũng là kiểm sát viên tại VKSND Tối cao được biệt phái đến VKSND TP.HCM công tác theo sự phân công của viện trưởng VKSND TP. Việc luật sư yêu cầu triệu tập những người liên quan, đại diện VKS đồng tình vì nhiều vấn đề cần làm rõ sự thật khách quan. Tuy nhiên, do phiên xử diễn ra nhiều ra nên không cần thiết hoãn mà trong quá trình xét xử tòa vẫn có thể triệu tập các cá nhân đến khi cần thiết.

Sau khi hội ý, tòa tiếp tục làm việc và thông báo nếu phát sinh vấn đề sẽ làm rõ trong quá trình xét hỏi. Về vấn đề tài liệu mật HĐXX cho rằng không thuộc thẩm quyền xem xét của HĐXX mà phải theo quy định của Chính phủ. Tòa lưu ý cần nghiên cứu các nghị định của Chính phủ về vấn đề này để sử dụng cho phù hợp...

Đối với ông Bình vì sao sau khi về hưu vẫn bị truy tố đưa ra xét xử, cáo trạng VKS nêu tại tòa nói ông được giao nhiệm vụ phụ trách Cơ quan thanh tra giám sát NHNN, vụ Pháp chế, giúp thống đốc chỉ đạo việc tái cơ cấu sáu ngân hàng yếu kém theo đề án của Chính phủ, trong đó có VNCB.

Nguyên nhân phó thống đốc đã về hưu vẫn phải hầu tòa - ảnh 2
Ba kiểm sát viên giữ quyền công tố tại phiên xử.

Tháng 8-2012, ông Bình đã ký tờ trình gửi Chính phủ về phương án tái cơ cấu VNCB và đã được Chính phủ chấp thuận chủ trương. Theo đó, xuất phát từ thực trạng của một số ngân hàng thương mại, trong đó có VNCB và thực hiện chỉ đạo của thống đốc NHNN trong việc củng cố lại VNCB, Cơ quan thanh tra giám sát NHNN đã có tờ trình về việc củng cố, chấn chỉnh, cơ cấu lại ngân hàng này. Ông Đặng Thanh Bình là người ký quyết định thành lập tổ giám sát đối với hoạt động của VNCB.

Theo phương án tái cơ cấu và chuyển nhượng cổ phần giữa nhóm cổ đông Phú Mỹ (do Hứa Thị Phấn làm đại diện) sang cho nhóm cổ đông Thiên Thanh (do Phạm Công Danh làm đại diện) thì VNCB được xếp loại ngân hàng yếu kém và cần thiết phải có cơ chế giám sát đặc biệt, mọi giao dịch trên 5 tỉ đồng phải có sự đồng ý của tổ giám sát.

Tuy nhiên, ông Bình đã không thực hiện đúng phương án do chính NHNN đề xuất để kiểm tra năng lực tài chính của nhóm cổ đông Thiên Thanh, tạo điều kiện cho nhóm cổ đông này điều hành và nắm giữ ngân hàng, sử dụng ngân hàng như một phương tiện phạm tội.

Kể từ khi nhóm cổ đông Thiên Thanh điều hành, ngân hàng làm ăn thua lỗ, vốn chủ sở hữu tiếp tục âm, nợ xấu tăng cao. Vào thời điểm khởi tố vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm năm 2014, vốn chủ sở hữu của VNCB âm hơn 18.000 tỉ đồng, gấp bốn lần so với lúc chưa tái cơ cấu, nợ phải trả là hơn 38.000 tỉ đồng. Vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm đã xác định thiệt hại là hơn 15.000 tỉ đồng.

Trong quá trình điều tra, ông Bình không thừa nhận trách nhiệm đối với hành vi vi phạm của mình. Ông Bình chỉ thừa nhận việc ký văn bản chấp thuận chủ trương cho nhóm cổ đông Thiên Thanh (do Phạm Công Danh đại diện) tham gia tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín trên cơ sở thông báo của Văn phòng Chính phủ và tờ trình của Cơ quan thanh tra giám sát NHNN.

Nguyên nhân phó thống đốc đã về hưu vẫn phải hầu tòa - ảnh 3
Ông Bình được tại ngoại sáng nay cùng các luật sư đến phiên xử từ sớm.

Tuy nhiên, căn cứ vào hồ sơ, CQĐT xác định ông Đặng Thanh Bình đã có hành vi không thực hiện đúng trách nhiệm, nhiệm vụ; không thực hiện đúng phương án tái cơ cấu Ngân hàng Đại Tín do NHNN trình Thủ tướng Chính phủ; không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhằm đảm bảo tính đúng đắn, chính xác đối với thực trạng tài chính của nhóm Thiên Thanh…

Liên quan tới vụ án ngoài ông Đặng Thanh Bình và bốn cấp dưới hầu tòa còn có 11 cán bộ ngân hàng khác thoát truy cứu hình sự. Riêng ông Đặng Văn Thảo, nguyên phó chánh thanh tra Cơ quan thanh tra giám sát NHNN, vẫn phải bị điều tra nhằm làm rõ hành vi để xử lý. Theo CQĐT, ông Thảo đã có hành vi không chuyển hồ sơ kết luận thanh tra sang CQĐT. Ngoài ra, ông Thảo cũng không kiến nghị đặt TrustBank vào tình trạng kiểm soát đặc biệt.

Tuy nhiên, do thời hạn điều tra đã hết, CQĐT Bộ Công an đã quyết định tách hành vi của ông Thảo để tiếp tục điều tra, xử lý sau. Trong phiên xử này, TAND TP.HCM triệu tập ông Thảo đến phiên tòa với tư cách người làm chứng, người có nghĩa vụ và quyền lợi liên quan...

Chiều nay phiên xử sẽ tiếp tục với phần xét hỏi sau khi VKS công bố xong cáo trạng...

Dự kiến phiên xử kết thúc vào chiều 29-6 tới.

HOÀNG YẾN