Phải khởi tố vụ xe khách tông chết 2 cháu bé
(PL)- Các chuyên gia phân tích việc không khởi tố là sai.công an và VKSND tỉnh đã yêu cầu chuyển hồ sơ lên để xem xét, thẩm định lại.

Sáng 23-11, chị Lê Thị Kim Chung (ngụ phường Tân Bình, thị xã Dĩ An, Bình Dương) cho biết tiếp tục khiếu nại việc không khởi tố vụ án của CQĐT công an thị xã trong vụ tài xế Nguyễn Thái Dương gây tai nạn khiến hai con của chị tử vong và chị bị thương tật 53%. Trước đó, ngày 7-11-2017, cơ quan này đã ra thông báo không khởi tố vụ án hình sự vì cho rằng do lỗi khách quan. Gia đình chị Chung khiếu nại việc không khởi tố thì bị cả CQĐT và VKSND thị xã bác đơn nên đã khiếu nại tiếp đến công an tỉnh. 

Không khởi tố vì xe mất thắng

Vụ tai nạn thương tâm xảy ra chiều 13-2 khi chị Chung chở hai con gái (sinh năm 2007 và 2015) bằng xe máy, dừng đèn đỏ tại đường Cây Da nối dài giao với đường Mỹ Phước-Tân Vạn. Chị và hai con gái bị ô tô khách 29 chỗ do tài xế Dương (ngụ Hậu Giang) điều khiển tông vào khiến hai con gái chết tại chỗ, chị bị thương nặng.

Theo giám định, hệ thống thắng chính của xe trước và sau tai nạn không đảm bảo an toàn. Theo CQĐT, chị Chung dừng xe chờ đèn tín hiệu đúng phần đường quy định, không có lỗi trong vụ tai nạn. Chủ xe khách không có giấy phép kinh doanh vận tải hành khách theo quy định. Riêng tài xế Dương điều khiển ô tô khách gây tai nạn là do sự cố an toàn kỹ thuật mất thắng (yếu tố khách quan). Việc tài xế Dương không có giấy phép lái xe (GPLX) phù hợp với loại xe điều khiển không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai nạn nên không đủ yếu tố cấu thành tội phạm vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Từ đó CQĐT ra quyết định không khởi tố vụ án.

Ngày 23-11, PV liên hệ với Thượng tá Võ Văn Hồng (Trưởng Công an thị xã Dĩ An) để làm rõ vụ việc, tuy nhiên Thượng tá Hồng cho biết đang bận họp.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Võ Văn Rơi (Viện trưởng VKSND thị xã Dĩ An) cho biết đây là vụ tai nạn rất nghiêm trọng. Tài xế lái xe khách gây ra cái chết cho hai đứa trẻ trong một gia đình, người mẹ bị thương tật nặng nhưng tài xế cũng nghèo, không có gì để hỗ trợ cho gia đình nạn nhân.

Ông Rơi cho biết tài xế Dương chỉ có bằng lái hạng B2 nhưng đã tự chỉnh sửa sang hạng D, tức là không đủ điều kiện điều khiển xe khách 19 chỗ. Cơ quan chức năng đang điều tra làm rõ việc tẩy sửa bằng lái này. Còn lý do không khởi tố vụ án hình sự là vì chiếc xe khách vẫn đủ điều kiện lưu thông (tức có giấy kiểm định đủ điều kiện lưu thông). Nhưng nguyên nhân tai nạn là bị mất thắng nên mới tạo ra sự kiện bất ngờ, bất khả kháng, vì thế không khởi tố vụ án. Cá nhân tài xế vi phạm giao thông vẫn xử lý về mặt hành chính.

Phải khởi tố vụ xe khách tông chết 2 cháu bé - ảnh 1
Vợ chồng chị Chung đau đớn nói về hai con. Ảnh: VH

Phải khởi tố vụ xe khách tông chết 2 cháu bé - ảnh 2

Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: VH

Tỉnh đã yêu cầu chuyển hồ sơ lên

Ông Rơi phân tích: Theo kết quả giám định trước và trong khi gây tai nạn, xe khách mất thắng nên rất khó vì đây là yếu tố khách quan. Nếu giám định chỉ thấy chiếc xe không bị lỗi gì thì việc xử lý đã khác. Trả lời câu hỏi chiếc xe khách gây tai nạn có giấy kiểm định an toàn, sao lại bị mất thắng, ông Rơi cho biết sẽ làm rõ nội dung này.

PV hỏi: “Tài xế biết mình không đủ điều kiện để lái chiếc xe khách nhưng vẫn cố tình lái xe gây tai nạn, vậy có đủ yếu tố cấu thành tội phạm?”. Ông Rơi đáp: “Nếu mà tài xế đoán được hậu quả sẽ xảy ra thì đã là lỗi cố ý rồi, không phải là lỗi vô ý nữa. Mà tai nạn giao thông xảy ra là do lỗi vô ý. Vụ việc này chúng tôi nhiều lần họp ban, ngành và thống nhất không đủ điều kiện để khởi tố hình sự”.

Cũng theo ông Rơi, sáng 23-11, gia đình nạn nhân có đến làm việc với VKSND thị xã. “Chúng tôi trả lời đơn rất nhiều lần rồi. Họ không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của chúng tôi thì có quyền khiếu nại lên VKSND tỉnh. Chúng tôi mới chuyển hồ sơ theo yêu cầu của VKSND tỉnh để xem xét. Nếu VKSND tỉnh thấy kết luận chưa đủ căn cứ, có chỉ đạo làm thêm thì chúng tôi sẽ tiếp tục làm tiếp” - ông Rơi thông tin.

Cùng ngày, Đại tá Trần Văn Chính (Phó Giám đốc Công an tỉnh Bình Dương) cũng cho biết đã yêu cầu Công an thị xã Dĩ An chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc lên để xem xét, thẩm định lại quá trình điều tra. Theo ông Chính, đây là vụ tai nạn thương tâm, gây nhiều bức xúc, thu hút sự chú ý của dư luận nên rất cần lãnh đạo công an tỉnh có hướng giải quyết nhanh. Ông Chính nói: “Hiện chúng tôi chưa thể trả lời được gì về vụ việc. Sau khi có kết quả thẩm định, công an tỉnh sẽ thông tin chính thức cho báo chí”.

Không khởi tố là sai

Theo luật sư Phạm Công Hùng (nguyên thẩm phán TAND Tối cao), cơ quan tố tụng thị xã Dĩ An nhận định tài xế không có GPLX phù hợp với loại xe điều khiển không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai nạn là sai. Theo đó, người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác thì đã thỏa mãn dấu hiệu của tội phạm tại Điều 202 BLHS.

Trường hợp này, gây thiệt hại nhân mạng và tài sản thì đã rõ. Còn việc có vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ hay không thì đối chiếu với Luật Giao thông đường bộ, tài xế đã vi phạm các điều 70, 59 và 53. Vì trách nhiệm của người lái xe vận tải hành khách là phải kiểm tra các điều kiện bảo đảm an toàn của xe trước khi khởi hành, trong đó có hệ thống thắng. Thắng rất quan trọng, nếu người lái xe không kiểm tra hoặc kiểm tra mà không phát hiện thắng không đảm bảo an toàn thì buộc phải dừng lại để khắc phục.

Ông Hùng cho rằng luật đặt ra quy định bằng lái xe phải phù hợp với từng loại xe là để bảo đảm kỹ năng, tay nghề, cách thức xử lý tình huống tương xứng. Do đó, khi tài xế được cấp GPLX ở mức thấp mà điều khiển loại xe cần phải có giấy phép cao hơn là tài xế đã phạm luật. Trong khi luật cũng bắt buộc các loại xe tham gia giao thông phải đảm bảo an toàn… Từ các phân tích trên cho thấy tài xế vừa vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng, vừa gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác...

Một kiểm sát viên VKSND TP.HCM phân tích: Việc tài xế không có GPLX phù hợp với loại xe điều khiển chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai nạn. Bởi lẽ điều hiển nhiên là khi chưa đủ tiêu chuẩn thì không có quyền lái xe tham gia giao thông. Chính việc này dẫn đến tài xế không đủ năng lực xử lý tình huống và hậu quả là gây tai nạn.

Việc giám định xác định hệ thống thắng của chiếc xe không bảo đảm không phải là yếu tố khách quan mà chính là việc khẳng định lỗi của chủ xe và tài xế. Kết luận này chứng tỏ chủ xe đưa xe vào kinh doanh không bảo đảm và tài xế không kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe khi lưu thông. “Xe ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ, đặc biệt là xe chở khách càng phải an toàn. Việc chủ xe và tài xế không kiểm tra, gây tai nạn đặc biệt nghiêm trọng thì cả hai phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự (TNHS) với tội danh tương ứng” - vị kiểm sát viên nói.

Lỗi tài xế là trực tiếp

Kết quả giám định nói hệ thống thắng chính trước và sau tai nạn không đảm bảo an toàn nhưng CQĐT không làm rõ trách nhiệm việc “không đảm bảo an toàn” thuộc về đăng kiểm, hay chủ phương tiện, hoặc của lái xe. Hồ sơ cũng không rõ chiếc xe khách còn hạn để lưu thông không, nếu không thì ngoài tài xế, đây là lỗi của cả chủ xe và cơ quan đăng kiểm.

Thực tế, có trường hợp hết hạn đăng kiểm mà vẫn cho xe lưu thông mà gây ra hậu quả nghiêm trọng thì chủ phương tiện và lái xe phải chịu TNHS. Đã có nhiều vụ xe mất thắng gây tai nạn mà vẫn truy cứu TNHS đối với lái xe và chủ phương tiện. Yếu tố tài xế không có GPLX phù hợp là lỗi trực tiếp gây ra tai nạn vì không xử lý được tình huống khi có sự kiện bất ngờ xảy ra.

Ông VŨ PHI LONGnguyên cựu Phó Chánh Tòa Hình sự, TAND TP.HCM

Nỗi đau người mẹ trẻ

Trong căn nhà nhỏ tại thị xã Dĩ An, chị Chung thẫn thờ nhìn lên di ảnh của hai đứa con, mắt đẫm lệ vì đau đớn. Khi anh Phú (chồng chị) vào phòng lấy hai tấm ảnh thờ của con gái ra đặt, chị Chung đã khóc nấc lên: “Anh ơi, anh mang cất ảnh của con ngay đi, chứ nhìn thấy ảnh con lại nhớ và xót xa cho số phận của con lắm, anh ơi!”.

Anh Phú chia sẻ từ ngày hai con mất, gia đình không dám trưng ảnh để thờ cúng mà phải cất đi vì mỗi lần nhìn thấy con thì hai vợ chồng không cầm được nước mắt. Lúc ngủ chị Chung thường giật mình bật dậy, đánh túi bụi vào người hoặc cắn mạnh vào tay chồng…

Chị Chung đưa tay lên lau nước mắt, nghẹn ngào: “Tôi phải nghỉ làm ở công ty, nhận hàng về nhà may để có thời gian chăm sóc hai con và đưa đón con đi học. Ai mà ngờ đâu số phận lại chia rẽ hai con tôi khỏi gia đình. Vợ chồng tôi cố nén nỗi đau nhưng sự vô cảm và chậm trễ trong giải quyết sự việc của cơ quan chức năng và của chủ xe cũng như của tài xế càng làm tăng thêm nỗi đau…”.

VŨ HỘI - PHƯƠNG LOAN