Rối chuyện nhà ông Huỳnh Văn Nén
(PL)- Cha và vợ, con của ông Huỳnh Văn Nén đồng ký đơn yêu cầu tòa tuyên bố ông Nén mất năng lực hành vi dân sự; trước đó ông Nén có đơn đòi cha và vợ con mình trả lại tiền bồi thường oan.

Ngày 1-8, thẩm phán Nguyễn Thanh Phương, Phó Chánh án TAND huyện Hàm Tân, Bình Thuận, có giấy xác nhận đã nhận đơn yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự do ông Huỳnh Văn Truyện (92 tuổi, cha ông Huỳnh Văn Nén) và vợ, con ông Nén đồng đứng tên.

Ông Truyện cùng bà Nguyễn Thị Cẩm (vợ ông Nén) và Huỳnh Thành Công (con ông Nén) đề nghị tòa tuyên bố ông Nén mất năng lực hành vi dân sự. Kèm theo đơn, những người đứng đơn còn nộp thêm bản sao sổ khám bệnh của Bệnh viện (BV) Tâm thần TP.HCM của ông Nén.

Trong đơn, những người đứng đơn cho biết tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 251 ngày 28-6-2016 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa - Bộ Y tế đã kết luận ông Nén hiện bị bệnh rối loạn cảm xúc không biệt định với tỉ lệ thương tật là 21%. Ngoài ra, ngày 26-10-2015, ông Nén được tại ngoại để chữa bệnh tâm thần tại BV Tâm thần TP.HCM và cũng được BV này xác định ông bị rối loạn cảm xúc không xác định. Đến tháng 12-2016, khi tái khám, BV này đã kết luận ông Nén trầm cảm nặng với các triệu chứng loạn thần.

Rối chuyện nhà ông Huỳnh Văn Nén - ảnh 1
Ông Huỳnh Văn Truyện, cha ông Nén, đang nộp đơn tại TAND huyện Hàm Tân yêu cầu tuyên bố con trai mình mất năng lực hành vi dân sự. Ảnh: BPN

Đơn này cũng cho biết ông Nén hiện không nhận thức, làm chủ được hành vi của mình. Do đó, theo những người đứng đơn, nhiều người đã lợi dụng việc này buộc ông Nén thực hiện những việc trái pháp luật hoặc xác lập các giao dịch trái pháp luật. Ba người đồng đứng đơn yêu cầu TAND huyện Hàm Tân tuyên bố ông Nén bị mất năng lực hành vi dân sự là nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Nén cũng như bảo vệ tài sản của ông.

Như Pháp Luật TP.HCM từng thông tin, ông Nén bị kết hai bản án tù oan cùng về tội giết người và đã thụ án hơn 17 năm. Sau khi được minh oan, xin lỗi công khai, ông Nén được TAND tỉnh Bình Thuận bồi thường oan hơn 10 tỉ đồng. Ông Nén cùng gia đình thỏa thuận toàn bộ số tiền này được gửi vào tài khoản đứng chung tên với cha ông (cụ Truyện) và chị ruột.

Gần đây, có người hướng dẫn ông Nén đến nhờ một luật sư của Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai trợ giúp pháp lý để kiện cha ruột và vợ, con mình đòi số tiền đã được bồi thường. Hiện chưa có cơ quan nào thụ lý yêu cầu này của ông Nén.

Việc giám hộ ông Nén ra sao?

Liên quan đến yêu cầu của ông Huỳnh Văn Truyện cùng vợ, con ông Huỳnh Văn Nén, sẽ có bốn khả năng xảy ra: Tòa tuyên bố ông Nén 1. Không mất năng lực hành vi; 2. Bị mất năng lực hành vi; 3. Bị hạn chế năng lực hành vi; 4. Có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi. Trong đó, có hai trường hợp ông Nén phải có người được giám hộ theo Điều 47 BLDS 2015 là: Mất năng lực hành vi và có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi (riêng trường hợp thứ hai “có khó khăn…” thì phải có sự đồng ý của ông Nén theo khoản 2 Điều 46 BLDS 2015).

Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự được quy định tại Điều 53 BLDS. Theo đó, nếu ông Nén là người mất năng lực hành vi thì vợ ông là người giám hộ đương nhiên. Khi vợ ông không thể giám hộ thì mới tính đến cha và mẹ ông Nén, kế đến là con cả, người con tiếp theo.

Theo Điều 54 BLDS, nếu ông Nén không có người giám hộ đương nhiên thì UBND cấp xã nơi cư trú có trách nhiệm cử người giám hộ. Nếu có tranh chấp giữa những người giám hộ hoặc cử người giám hộ thì tòa án chỉ định người giám hộ. Theo Điều 59 BLDS, người được giám hộ cho ông Nén có quyền quản lý tài sản của ông.

Điều kiện cho cá nhân thành người giám hộ cho ông Nén do tòa quyết định căn cứ vào tiêu chuẩn tại Điều 49 BLDS. Thực tế cha ông Nén đã hơn 90 tuổi thì tòa sẽ xem xét xem có đủ tiêu chuẩn để giám hộ hay không.

TS NGUYỄN VĂN TIẾN, Phó Trưởng khoa Luật dân sự,
ĐH Luật TP.HCM

T.TÙNG ghi

PHƯƠNG NAM