Tuổi của Công Phượng có là bí mật đời tư?
(PL)- Đời tư của người nổi tiếng (ca sĩ, diễn viên, ngôi sao bóng đá…) luôn được công chúng quan tâm và báo chí thường xuyên đề cập.

Từ việc chương trình Chuyển động 24h của VTV1 đi tìm hiểu, công bố các thông tin về giấy tờ hộ tịch, học bạ… của tuyển thủ U19 quốc gia Nguyễn Công Phượng, nhiều ý kiến cho rằng nhà đài đã xâm phạm quyền riêng tư của Công Phượng, làm ảnh hưởng đến cuộc sống của em và gia đình.

Vậy pháp luật quy định về chuyện này ra sao? Quyền bí mật đời tư của người nổi tiếng như Công Phượng được bảo vệ như thế nào? Chúng tôi xin giới thiệu ý kiến của các chuyên gia pháp luật.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, các chuyên gia đều khẳng định ở nước ta không có quy định nào phân biệt giữa người nổi tiếng - người của công chúng như Công Phượng với người bình thường, tức quyền bí mật đời tư của Công Phượng cũng không có gì khác so với người bình thường.

Luật sư Đặng Trường Thanh, Đoàn Luật sư TP.HCM:

Có các quy định riêng nhưng thiếu định nghĩa

Điều 21 Hiến pháp 2013 quy định: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình. Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo đảm an toàn. Không ai được bóc mở, kiểm soát, thu giữ trái luật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác.

Điều 38 BLDS 2005 cũng quy định: Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ 15 tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền...

BLHS, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Báo chí, Luật Giao dịch điện tử… cũng có một số quy định bảo vệ quyền bí mật đời tư của cá nhân.

Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một quy định nào chính thức định nghĩa thế nào là “bí mật đời tư”. Chính “lỗ hổng” pháp luật này đã gây ra nhiều cách hiểu, nhiều tranh cãi trong những vụ tranh chấp về bí mật đời tư từng xảy ra trên thực tế.

Tuổi của Công Phượng có là bí mật đời tư? - ảnh 1

Việc VTV1 tìm hiểu, công bố thông tin về giấy tờ hộ tịch… của Công Phượng đã gây nhiều tranh cãi rằng có xâm phạm quyền riêng tư của cầu thủ này hay không.

TS Nguyễn Văn Tiến, khoa Luật dân sự Trường ĐH Luật TP.HCM:

Chưa xâm phạm bí mật đời tư

việc báo chí thông tin về Công Phượng như vừa qua là bình thường, chưa khai thác vượt quá giới hạn, chưa đến mức vi phạm bí mật đời tư của Công Phượng. Đây chỉ là việc khai thác thông tin liên quan đến độ tuổi được cho là có nghi vấn tiêu cực. Nó phù hợp với nhiệm vụ của báo chí theo pháp luật là “đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực xã hội khác” (khoản 4 Điều 6 Luật Báo chí).

thông tin trên báo chí thời gian qua dù có độ đậm đặc, có phần hơi nhiều nhưng chỉ thuần túy xoay quanh việc tìm hiểu tuổi thật của Công Phượng chứ không bao gồm các lĩnh vực riêng tư khác như tình cảm nam nữ, thành phần gia đình… Chỉ mang tính xâm phạm đời tư khi các thông tin ấy mang tính chất nói xấu, vu khống, bôi nhọ nhằm mục đích làm mất hình ảnh, uy tín của Công Phượng. Còn ở đây là các thông tin về độ tuổi, có liên quan đến một số vấn đề như tiêu chuẩn tham gia giải nọ, giải kia. Nói cách khác đây là vấn đề cần công khai, nếu có nghi vấn thì cơ quan quản lý như Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, CLB Hoàng Anh Gia Lai hoặc cơ quan truyền thông có thể tìm hiểu, xác minh nhằm làm rõ.

Luật sư Nguyễn Toàn Thiện, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bình Thuận:

Độ tuổi của một cầu thủ không thuộc phạm trù bí mật cá nhân

muốn đánh giá báo chí có vi phạm đời tư công dân hay không thì phải nhìn nhận báo chí khai thác thông tin làm gì, nhằm mục đích gì. Những thông tin về hộ tịch liên quan đến tuổi của một cầu thủ là sự kiện có thật và cần phải thông tin. Nếu sau khi tìm hiểu mà sự thật là Công Phượng đúng 19 tuổi thì cũng là một dịp để thanh minh cho em và xử lý các cơ quan báo chí đã đưa thông tin sai theo quy định.

Luật sư Phạm Quốc Hưng, Đoàn Luật sư TP.HCM:

Công chúng có quyền biết Công Phượng bao nhiêu tuổi

Về mặt xã hội, với một cầu thủ nổi tiếng như Công Phượng thì công chúng có quyền biết em bao nhiêu tuổi. Về mặt pháp lý, độ tuổi không phải là bí mật cá nhân nên báo chí có quyền khai thác, xác minh và thông tin.

THANH TÙNG

Giấy khai sinh cấp năm 1995 của Công Phượng là đúng quy định

Sáng 19-11, trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Hoàng Quốc Hào (Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Nghệ An) cho biết: “Lãnh đạo Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực (Bộ Tư pháp) đã gọi điện thoại yêu cầu chúng tôi kiểm tra hồ sơ, tuổi của Công Phượng để trả lời chính thức trên phương tiện thông tin đại chúng. Từ đó, tôi đã chỉ đạo Phòng Hành chính - Tư pháp của Sở yêu cầu Phòng Tư pháp huyện Đô Lương về xã Mỹ Sơn kiểm tra, lập biên bản cụ thể về giấy khai sinh và hồ sơ xác định tuổi của Công Phượng. Dự kiến ít hôm nữa Phòng Tư pháp huyện Đô Lương sẽ có báo cáo cụ thể”.

Bà Kiều Thị Huệ (Trưởng phòng Hành chính - Tư pháp, Sở Tư pháp tỉnh Nghệ An) cho biết thêm: “Trưởng phòng Tư pháp huyện Đô Lương đã gọi điện thoại thông tin với chúng tôi rằng ông chưa trả lời cụ thể về tuổi của Công Phượng như một số báo đã đăng tải”.

Theo ông Hào và bà Huệ, khi có văn bản báo cáo của Phòng Tư pháp huyện Đô Lương, Sở Tư pháp tỉnh sẽ đối chiếu mẫu giấy khai sinh từng thời điểm và mẫu con dấu còn lưu ở Công an tỉnh Nghệ An rồi đưa ra kết luận cuối cùng.

Chiều 19-11, trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Trần Doãn Phú (Trưởng phòng Tư pháp huyện Đô Lương) cho biết ông đã cùng cán bộ Phòng Tư pháp huyện trực tiếp xuống xã Mỹ Sơn kiểm tra. Ông nói: “Tự bản thân tôi không biết và không dám khẳng định Công Phượng sinh năm nào vì khi sinh chúng tôi không chứng kiến. Tuy nhiên, qua kiểm tra giấy tờ thì cho thấy trên giấy tờ thể hiện Công Phượng sinh năm 1995”.

Theo ông Phú, qua kiểm tra hồ sơ, sổ sách hộ tịch đang lưu trữ tại xã Mỹ Sơn thì đoàn kiểm tra có kết luận là trình tự, thủ tục đăng ký lại khai sinh, cấp lại giấy khai sinh năm 1995 cho Công Phượng là đúng quy định của pháp luật. Giấy khai sinh gốc của Công Phượng không có số, không ghi quyển nên có ý kiến phản bác là không hợp lệ nhưng trong hồ sơ lưu trữ của Công Phượng không chỉ có giấy khai sinh đó mà còn có bằng tiểu học, học bạ tiểu học, sổ hộ khẩu. Việc làm lại giấy khai sinh Công Phượng sinh năm 1995 là căn cứ vào ba loại giấy tờ trên chứ không chỉ dựa vào giấy khai sinh gốc không có số, không có quyển. Việc này đúng quy định của Nghị định 158/2005 của Chính phủ.

Ông Phú cũng cho biết thêm thực trạng giấy khai sinh không có số, không có quyển trước đây trên địa bàn xã Mỹ Sơn có khá nhiều nên thời gian qua chính quyền địa phương mới phải tiến hành cho người dân đăng ký lại giấy khai sinh. “Không ai khẳng định được giấy khai sinh không có số, không có quyển ký năm nào cả nhưng trên bút tích ghi sinh ngày 20-12-1995, đây là cơ sở lập đầu tiên để thực hiện khai sinh lại cho Công Phượng” - ông Phú nói.

ĐẮC LAM

_______________________________________

Thẩm phán Phạm Công Hùng, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM:

Báo chí đã xâm phạm đến bí mật đời tư của Công Phượng

Cái cớ để báo chí khai thác trong vụ này là gì và xuất phát từ đâu? Trong vụ Công Phượng, không ai yêu cầu phải làm rõ độ tuổi của em cả: Pháp luật không yêu cầu (không phát sinh sự kiện pháp lý); cha mẹ và nơi quản lý (CLB, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam) không yêu cầu; các ban tổ chức giải nọ, giải kia không yêu cầu, tại sao báo chí lại xới lên?

 thông tin về tên, tuổi, học bạ… thuộc dạng bí mật cá nhân vốn nằm trong quyền nhân thân của công dân. Việc báo chí lấy tài liệu của cơ quan nọ, tổ chức kia phơi bày ra công chúng mà không xuất phát từ yêu cầu của những chủ thể bị tác động, bị ảnh hưởng là không đúng. Nếu những nghi vấn về tuổi xuất phát từ một trong các chủ thể nói trên và dư luận xã hội cần có một câu trả lời chính xác thì báo chí nên khai thác. Còn nếu nghi ngờ đó xuất phát từ cơ quan báo chí hoặc từ nhà báo thì tốt nhất là hãy cung cấp thông tin đó cho các cơ quan có thẩm quyền để họ giải quyết.