Hơn 1,2 triệu sẽ tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra ngày 11 và 12-6. Trước đó, vào chiều ngày 10-6, thí sinh sẽ làm thủ tục dự thi.
Trước giờ G thi tốt nghiệp THPT, các giáo viên có kinh nghiệm môn Toán, Văn và tiếng Anh đã chia sẻ những bí quyết để đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới.
Môn Toán và Tiếng Anh: Chiến thuật chia phần, tư duy logic
Ths Ngô Phạm Hưng Thịnh, giáo viên toán Trường THPT Nguyễn Du (phường Hoà Hưng), chia sẻ đề Toán yêu cầu không chỉ vững kiến thức mà phải có chiến thuật làm bài thông minh. Đề gồm ba phần với những đặc thù riêng biệt.
Phần 1, trắc nghiệm nhiều phương án với 12 câu cần chậm mà chắc. Phần này yêu cầu chọn 1 đáp án đúng trong 4 phương án a,b,c,d. Kiến thức chủ yếu nằm ở mức độ nhận biết và thông hiểu. Vì thế, các em phải làm thật cẩn thận, đọc từng chữ trong đề để tránh nhầm lẫn dấu, nhầm tính chất, không tính nhẩm để hạn chế rủi ro.
Dù trọng tâm là kiến thức lớp 12, nhưng đề có thể xuất hiện từ 1 đến 3 câu thuộc chương trình lớp 11. Các em không được chủ quan bỏ qua các chuyên đề: Cấp số cộng, cấp số nhân, hình học không gian, và hàm số mũ - logarit...
Phần 2 là trắc nghiệm đúng/sai gồm 4 câu cần cẩn trọng từng ý, lọc thông tin nhiễu. Mỗi câu sẽ có 4 ý a, b, c, d. Điểm số phụ thuộc vào số ý trả lời đúng trong cùng một câu, do đó không thể dùng mẹo loại trừ đáp án.
Thông thường, 2 ý đầu (a, b) sẽ ở mức thông hiểu, trong khi 2 ý sau (c, d) thường được đẩy lên mức vận dụng. Các em phải xét tính đúng/sai hoàn toàn độc lập cho từng ý.
Đặc biệt, khi gặp những câu mang tính chất mô hình hóa toán học, đề thường mô tả bằng những đoạn văn khá dài. Vì thế, các em hãy gạch chân các dữ kiện cốt lõi (số liệu, công thức, mối liên hệ chính).
Các em cần gạt bỏ ngay tư tưởng trong 1 câu không thể có cả 4 ý đều đúng. Các ý được thiết kế hoàn toàn độc lập với nhau, nên việc một câu hỏi có cả 4 phương án đều đúng là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra. Tuyệt đối không được ép đáp án theo cảm tính.
Phần 3 trả lời ngắn gồm 6 câu cần tính toán bản lĩnh. Đây là phần thi không có đáp án gợi ý sẵn, các em phải tự tính toán, điền kết quả cuối cùng.
Ba câu đầu từ thông hiểu đến vận dụng, tuyệt đối không được phép sai sót. Các em cần thực hiện các bước giải tuần tự, kiểm tra lại dấu và kết quả ít nhất một lần.
Ba câu cuối từ vận dụng đến vận dụng cao. Những câu này cần đọc thật kỹ, bóc tách và phân tích từng giả thiết của đề bài.
Ths Trần Ngọc Hữu Phước, Tổ trưởng chuyên môn tiếng Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), đánh giá đề tiếng Anh không chỉ kiểm tra từ vựng và ngữ pháp riêng lẻ mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, xử lý thông tin và tư duy logic.
Với dạng bài điền vào bảng thông báo, quảng cáo hoặc bản tin ngắn, học sinh cần đọc nhanh để xác định chủ đề trước khi chọn đáp án. Dạng bài này thường kiểm tra khả năng dùng từ trong ngữ cảnh.
Do đó, thí sinh không nên chỉ nhìn vào chỗ trống mà phải đọc cả câu trước và câu sau. Khi gặp các lựa chọn gần giống nhau, học sinh nên tự hỏi: từ này có đi với danh từ/động từ phía sau không, cấu trúc này có tự nhiên trong tiếng Anh không, và ý nghĩa có phù hợp với toàn đoạn không.
Thứ hai là dạng sắp xếp hội thoại, email và đoạn văn. Đây là phần đòi hỏi tư duy logic rất cao. Với đoạn hội thoại, các em cần xác định lời mở đầu, câu trả lời trực tiếp, câu phản hồi và câu kết thúc.
Với email, cần chú ý trình tự thông thường: nêu mục đích, cung cấp thông tin chính, hướng dẫn hoặc yêu cầu, rồi kết thúc bằng lời nhắc hoặc thông tin liên hệ. Với đoạn văn, học sinh cần tìm câu chủ đề, các câu phát triển ý và câu kết luận.
Dạng điền cụm từ hoặc mệnh đề vào đoạn văn là dạng bài kết hợp giữa ngữ pháp và đọc hiểu. Khi làm dạng này, các em nên kiểm tra ngữ pháp và ngữ nghĩa.
Cuối cùng là hai bài đọc hiểu, trong đó thường có một bài ngắn hơn và một bài dài, học thuật hơn. Với bài đọc hiểu, học sinh nên đọc lướt để nắm chủ đề, thái độ và mục đích của tác giả. Sau đó mới xử lý từng câu hỏi. Với câu hỏi tìm thông tin, có thể quay lại đoạn chứa thông tin để đối chiếu.
Với câu hỏi từ vựng trong ngữ cảnh, không cần biết nghĩa tuyệt đối của từ mà cần đoán nghĩa dựa vào câu xung quanh. Với câu hỏi suy luận, tóm tắt học sinh phải đọc rộng hơn một câu, thậm chí cả đoạn, để hiểu mạch lập luận của tác giả.
Môn Ngữ Văn: Phân bổ thời gian hợp lý, tránh lỗi trừ điểm nặng
Th.S Phan Quan Thông, Tổ trưởng chuyên môn Tổ Ngữ văn, Trường THPT Hùng Vương (phường Chợ Lớn), khẳng định thời điểm này không phải để học thêm kiến thức mới mà là để củng cố, ôn lại những gì đã có.
Đề thi gồm hai phần, thời gian 120 phút. Phần đọc hiểu (4,0 điểm) với một văn bản và 5 câu hỏi tăng dần độ khó. Phần viết (6,0 điểm) gồm 1 câu viết đoạn văn khoảng 200 chữ và câu 2 viết bài văn khoảng 600 chữ.
Theo thầy Thông, trong phòng thi, các em cần phân bổ thời gian hợp lý. Dành 5 phút cho việc xử lý đề (gạch chân ý chính của văn bản, các yêu cầu đề tài); dành ít nhất 25-30 phút để làm phần đọc hiểu; 25-30 phút tiếp theo viết đoạn văn ở câu 1 phần viết, 55-60 phút còn lại viết bài văn ở câu 2 phần viết và đừng quên dành 5 phút đọc lại bài làm, chỉnh sửa các lỗi chính tả, diễn đạt.
Khi làm phần đọc hiểu, cần đọc kĩ câu hỏi để trả lời cho đúng và trúng yêu cầu của đề bài. Câu 1,2 ở mức độ nhận biết, cần trả lời ngắn gọn, lấy thẳng thông tin từ văn bản. Câu 3,4 thường ở mức độ thông hiểu, cần nêu ý - giải thích - dẫn chứng - nhận xét. Câu 5 thường ở mức độ vận dụng, học sinh cần trình bày rõ quan điểm cá nhân, có lí lẽ thuyết phục.
Đối với phần viết, câu viết đoạn văn, thí sinh cần xác định đúng vấn đề nghị luận, viết đúng hình thức một đoạn văn. Dung lượng là 1/2 đến 2/3 trang giấy. Thí sinh chú ý kiểm tra kĩ lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu vì từ năm 2025, lỗi này bị trừ khá nặng.
Đối với câu viết bài văn, thí sinh hãy dành 3-5 phút lập dàn ý, đừng bỏ qua bước này dù thấy tốn thời gian.
Với kiểu bài nghị luận xã hội, mở bài cần dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận; thân bài triển khai ba luận điểm chính gồm giải thích - phân tích, chứng minh - mở rộng, nâng cao, rút ra bài học; kết bài khẳng định lại vấn đề nghị luận, liên hệ bản thân. Thí sinh cần thể hiện góc nhìn của người trẻ, dẫn chứng mang hơi thở cuộc sống, gắn với trải nghiệm của thí sinh.
Với kiểu bài nghị luận văn học, mở bài cần giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận; thân bài triển khai hai luận điểm chính là phân tích nội dung và nghệ thuật; kết bài khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật.
Thí sinh muốn làm tốt cần nắm chắc tri thức ngữ văn về các thể loại kết hợp với tri thức kiểu bài, vận dụng linh hoạt lý lẽ và bằng chứng từ tác phẩm để làm rõ vấn đề nghị luận. Thí sinh cần chú ý kiểm tra lỗi chính tả.
Trong quá trình làm văn, thí sinh thường hay mắc phải lỗi là phân bố thời gian không hợp lý giữa các phần. Phần đọc hiểu, thí sinh mắc lỗi đọc đề không kĩ, bỏ sót các yêu cầu của câu hỏi dẫn đến mất điểm.
Ngoài ra, việc trả lời hời hợt, thiếu đầu tư ở các câu 3,4,5 cũng là nguyên nhân thí sinh không đạt điểm tối đa trong phần này. Với phần viết, lỗi nguy hiểm nhất là lạc đề, đọc đề không kỹ, xác định sai vấn đề nghị luận dẫn đến lạc đề. Lỗi thứ hai là phân tích chung chung, không dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm, từ thực tế cuộc sống.
