Quốc hội quyết định giảm 2% VAT, bổ sung hơn 113.000 tỉ làm hạ tầng

Chiều 11-1, Quốc hội họp phiên bế mạc, thông qua nhiều nghị quyết quan trọng.

Về Nghị quyết chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, 84,97% đại biều tán thành và Quốc hội đã thông qua Nghị quyết. 

Các khoản ủng hộ phòng, chống COVID-19 không phải chịu thuế

Chỉ tiêu quan trọng là tăng trưởng GDP bình quân 6,5 - 7%/năm, các chỉ tiêu nợ công dưới mức cảnh báo Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 23/2021/QH15, tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị dưới 4%; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn trong trung hạn và dài hạn.

Nghị quyết cũng nhắm mục tiêu phòng, chống dịch COVID-19 hiệu quả; bảo đảm an sinh xã hội và đời sống của người dân.

Chính sách tài khóa có nhiều điểm đáng chú ý. Đó là giảm 2% thuế VAT trong năm 2022 cho nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức 10% (còn 8%) trừ nhóm viễn thông, công nghệ thông tin, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản xuất kim loại và sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, ngành khai khoáng (không kể khai thác than), sản xuất than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản xuất hoá chất và sản phẩm hoá chất, các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Cho phép tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản chi ủng hộ, tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức cho các hoạt động phòng, chống dịch COVID-19 tại Việt Nam cho kỳ tính thuế năm 2022.

Quốc hội cho phép tăng chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) tối đa 176.000 tỉ đồng, tập trung trong 2 năm 2022 và 2023. Các lĩnh vực được tập trung gồm y tế, an sinh xã hội, lao động, việc làm và Quỹ phát triển du lịch.

Đặc biệt, Quốc hội quyết nghị bổ sung tối đa 113.550 tỉ đồng vốn đầu tư từ NSNN để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển, bảo đảm an toàn hồ chứa nước, thích ứng biến đổi khí hậu, khắc phục hậu quả thiên tai.

Quốc hội quyết định giảm 2% VAT, bổ sung hơn 113.000 tỉ làm hạ tầng ảnh 1
Kết quả biểu quyết của Quốc hội về việc thông qua Nghị quyết về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh: CL

Quốc hội cũng quyết hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động có quan hệ lao động, đang ở thuê, ở trọ, làm việc trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu vực kinh tế trọng điểm khoảng 6.600 tỉ đồng. 

Tăng hạn mức bảo lãnh Chính phủ đối với trái phiếu phát hành trong nước cho Ngân hàng Chính sách Xã hội tối đa 38.400 tỉ để cho vay hỗ trợ giải quyết việc làm; học sinh, sinh viên; các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học ngoài công lập; cá nhân vay mua, thuê mua nhà ở xã hội, xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở theo chính sách về nhà ở xã hội; thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.

Áp dụng chỉ định thầu

Đối với các chính sách tiền tệ, Quốc hội yêu cầu điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ để góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, hỗ trợ tích cực cho phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội…

Quốc hội quyết tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, miễn, giảm lãi vay đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, theo dõi sát diễn biến kinh tế, tiền tệ để có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phù hợp, đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng.

Đặc biệt, Quốc hội quyết sử dụng tối đa 46.000 tỉ đồng từ các nguồn tài chính hợp pháp khác để nhập khẩu vaccine, thuốc điều trị và thiết bị, vật tư y tế phục vụ phòng, chống dịch COVID-19 trong trường hợp cần thiết.

Để có đủ nguồn lực, Quốc hội cho phép tăng bội chi NSNN trong 2 năm 2022, 2023 tối đa 240.000 tỉ đồng, trong đó năm 2022 được phép tăng tối đa 102.800 tỉ so với dự toán Quốc hội quyết định.

Các công cụ Chính phủ có thể dùng gồm: phát hành trái phiếu Chính phủ và trường hợp cần thiết phát hành bằng ngoại tệ, Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước khi triển khai; Vay hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vay ưu đãi nước ngoài theo hình thức hỗ trợ cân đối ngân sách;

Trong trường hợp cần thiết, Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép vay từ các nguồn tài chính hợp pháp khác phù hợp và hoàn trả khi có nguồn trong kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước hằng năm hoặc các nguồn khác theo quy định. Quốc hội cho phép phát hành trực tiếp trái phiếu Chính phủ cho NHNN Việt Nam.

Quốc hội cũng cho phép Chính phủ đẩy mạnh các biện pháp khác để khai thác các nguồn lực qua việc tiết kiệm ngân sách, sử dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách, công cụ phù hợp hoặc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số mặt hàng cần hạn chế tiêu dùng.

Cạnh đó, Chính phủ cũng được yêu cầu đẩy nhanh việc cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp nhà nước, nguồn vốn từ tổ chức Công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội…

Trong hai năm 2022 và 2023, Quốc hội cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù, trong đó “cho phép Thủ tướng Chính phủ và người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc chỉ định thầu đối với các gói thầu tư vấn, gói thầu phục vụ di dời hạ tầng kỹ thuật, gói thầu thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư, gói thầu xây lắp của các dự án quan trọng quốc gia, các dự án hạ tầng quan trọng có quy mô lớn, cấp bách về hạ tầng giao thông và y tế thuộc Chương trình”.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ 11-1-2022 đến 31-12-2023.

Riêng đối với chính sách tài khóa quy định tại các điểm 1.2 và 1.3 khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết này được áp dụng cho năm ngân sách 2022 và 2023.

Chính phủ hướng dẫn, tổ chức thực hiện Nghị quyết này và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối các năm 2022 và 2023 và báo cáo tổng kết tại kỳ họp giữa năm 2024.