Bộ Ngoại giao Mỹ công bố báo cáo về đường chín đoạn Trung Quốc
(PL)- Trang tin Rappler (Philippines) ngày 9-12 đưa tin Cục Đại dương và các vấn đề môi trường và khoa học quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ đã công bố báo cáo nhận định đường chín đoạn của Trung Quốc (TQ) là mơ hồ.

Báo cáo 26 trang được công bố hôm 5-12, tức hai ngày trước khi TQ ra văn kiện bác bỏ quyền tài phán của Tòa án Trọng tài quốc tế trong vụ Philippines kiện TQ.

Theo báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ, lập trường của TQ đối với các yêu sách hàng hải là không rõ ràng. TQ sử dụng ba cách diễn giải để phân tích đường chín đoạn gồm các yêu sách đối với đảo, biên giới quốc gia và đòi hỏi lịch sử.

Báo cáo ghi nhận chỉ có cách diễn giải đầu tiên là phù hợp với Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS). Hai cách diễn giải còn lại không có cơ sở pháp lý.

Đối với cách diễn giải thứ hai, các đoạn 2, 3 và 8 trong bản đồ năm 2009 của TQ không những nằm khá gần bờ lục địa của các nước khác mà tất cả hay một phần của các đoạn này còn vượt xa phạm vi 200 hải lý tính từ cấu trúc đất mà TQ tuyên bố chủ quyền.

Riêng đối với cách diễn giải thứ ba, báo cáo khẳng định đường chín đoạn không hợp pháp theo ba yếu tố: TQ không thực thi quản lý hiệu quả và rõ ràng biển Đông; TQ không quản lý một cách liên tục; TQ không đạt được chấp thuận của các nước về thực thi quản lý.

Báo cáo có đoạn: “Dù chính phủ Mỹ rất chủ động trong việc phản đối các yêu sách lịch sử quá đáng nhưng Mỹ chưa phản đối đường có đoạn dựa trên lý lẽ lịch sử bởi Mỹ không tin TQ đưa ra tuyên bố này. Thay vào đó, Mỹ đã yêu cầu chính phủ TQ tiếp tục làm rõ yêu sách chủ quyền”.

Báo cáo cho rằng Luật Biển không cho phép một nước lạm dụng quyền hàng hải đối với yêu sách hàng hải của các nước khác dựa trên yếu tố lịch sử. Ngược lại, mục đích và thành tựu lớn nhất của UNCLOS là làm rõ và thống nhất các vùng biển mà các nước ven biển được hưởng.

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo báo cáo nêu trên thuộc các tài liệu nhằm xem xét tuyên bố chủ quyền hàng hải và biên giới cũng như đánh giá sự phù hợp của các tuyên bố chủ quyền đối với luật pháp quốc tế. Trang web Interpreter thuộc Viện Chính sách quốc tế Lowy (Úc) nhận định báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ là tài liệu bắt buộc phải đọc đối với những ai quan tâm đến an ninh hàng hải, Luật Biển và chính sách ngoại giao của TQ.

DUY KHANG