Ngày 29-11, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa tuyên bố động thái in bản đồ “đường lưỡi bò” lên hộ chiếu của Trung Quốc (TQ) là không trung thực. Ông cảnh báo những gì TQ đã làm không những không thể giải quyết được tranh chấp mà còn làm trầm trọng thêm tình hình vốn đã căng thẳng xung quanh vấn đề biển Đông.

Theo báo Jakarta Post (Indonesia), ông Marty Natalegawa khẳng định sẽ chuyển lập trường của Indonesia đến chính phủ TQ rằng việc các nước chấp nhận hộ chiếu mới của TQ không có nghĩa là chấp nhận tuyên bố chủ quyền của TQ.

Cùng ngày tại Philippines, người phát ngôn tổng thống Abigail Valte tuyên bố Văn phòng tổng thống ủng hộ hoàn toàn đối với tuyên bố của Bộ Ngoại giao về quyết định không đóng dấu thị thực lên hộ chiếu mới của TQ.

Theo hãng tin GMA News (Philippines), người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết từ tuần sau Philippines sẽ bắt đầu thực hiện quy định mới về đóng dấu lên thị thực rời đối với công dân TQ sử dụng hộ chiếu mới. Mẫu thị thực rời sẽ được các sứ quán Philippines cung cấp.

Ngày 29-11 tại Philippines, khoảng 20 người ủng hộ đảng cánh tả Akbayan đã biểu tình phản đối hộ chiếu mới của TQ bên ngoài văn phòng lãnh sự TQ ở TP Makati. Tấm bìa giả hộ chiếu ghi dòng chữ 9-DASH LINE? LOL (viết tắt của từ Laughing out loud) nghĩa là: “Đường chín đoạn ư? Thật nực cười!” Ảnh: GMA NEWS

Trong khi đó, nghị sĩ Walden Bello (đảng cánh tả Akbayan), Chủ tịch Ủy ban Về các vấn đề người lao động ở nước ngoài của Hạ viện, đã tuyên bố chỉ trích mạnh mẽ hộ chiếu mới của TQ. Ông nói: “Động thái mới của TQ không chỉ đáng khinh bỉ mà còn nực cười. Không một nước nào hoặc nền tảng pháp lý nào ghi nhận bản đồ đường chín đoạn của TQ ở biển Đông”.

Ông kêu gọi Tổng thống Benigno Aquino III chỉ thị cho Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và Cục Xuất nhập cảnh không cấp thị thực cho công dân TQ mang hộ chiếu mới. Ông cũng hối thúc TQ thu hồi ngay hộ chiếu mới.

Nghị sĩ Neri Colmenares (đảng cánh tả Bayan Muna) tuyên bố hộ chiếu mới của TQ là trò lừa bịp và là một hình thức khiêu khích. Ông kêu gọi chính phủ Philippines tiếp tục thúc đẩy giải pháp đa phương cho tranh chấp ở biển Đông.

Trong ngày 29-11, báo China Daily (TQ) đưa tin ngày 27-11, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hải Nam (TQ) đã thông qua quy định với nội dung từ ngày 1-1-2013, cảnh sát tỉnh Hải Nam có quyền khám xét tàu nước ngoài đi vào khu vực biển Đông mà TQ tuyên bố chủ quyền.

Các tàu bị cho là “xâm nhập trái phép” sẽ được yêu cầu chuyển hướng hoặc ngưng di chuyển. Nếu thủy thủ đoàn kháng cự, cảnh sát có quyền tiếp quản tàu và hệ thống thông tin liên lạc của tàu.

Theo Thông tấn xã Philippines (PNA), Trung tướng Juancho Sabban, tư lệnh Bộ Chỉ huy quân đội Tây Philippines, thông báo ông sẽ không cho phép cảnh sát TQ lên kiểm tra tàu bè Philippines đi qua khu vực tranh chấp ở biển Đông. Ông cho biết hải quân và cơ quan tuần duyên Philippines sẽ triển khai lực lượng ngăn chặn.

LÊ LINH - DUY KHANG - ĐĂNG KHOA