Cha mẹ của Shane Todd đã phát hiện được một ổ đĩa rời trong căn hộ của người con trai yểu mạng. Họ giao ổ đĩa cho chuyên gia tin học Ashraf Massoud chuyên về phục hồi dữ liệu máy tính. Sau đó, Massoud cho biết có hàng ngàn tập tin được chép vào ổ cứng vào ngày làm việc cuối cùng của Shane tại IME (Institute Micro Electronic - Viện vi điện tử, Singapore), trong khoảng từ 11 giờ đến 17 giờ 9 phút ngày 22-6-2012.

Kẻ lạ mặt xâm nhập ổ đĩa cứng…

Vài tiếng đồng hồ sau, vào khoảng giữa đêm - theo phân tích và suy đoán của Massoud - đã có người thâm nhập vào ổ đĩa cứng của Shane. Người đó đã mở ra năm tập tin, tất cả đều có tên bắt đầu bằng chữ “IME”. Thời gian thâm nhập này diễn ra rất nhanh, chỉ trong vài phút vào rạng sáng thứ Bảy 23-6. Nhưng do không biết được thời điểm qua đời chính xác của Shane, chuyên gia Ashraf Massoud không thể khẳng định được rằng chính Shane hay một kẻ lạ mặt đã mở các tập tin đó ra.

Tuy nhiên, Ashraf Massoud đã xác định được vài dấu hiệu mới trên các tập tin IME ghi nhận trong đêm 27-6, tức ba ngày sau khi xác của Shane được phát hiện. Kẻ lạ mặt mở các tập tin IME, trong đó có một tập tin được đặt tên là “Supervisor” và một tập tin khác tên “Goal Setting”. Một tập tin sau đó đã bị “lỗi” khi đóng lại, do đó đã tự tạo ra thêm một tập tin “ma” trên ổ đĩa nhưng sau đó đã bị chính người đó xóa đi. Ashraf Massoud đã định vị chính xác tập tin gốc, đó là một tập tin PowerPoint chứa các công thức khoa học giúp cải thiện các tính năng của một con chip GaN.

Ashraf Massoud nhấn mạnh rằng các lý giải của ông “không thể chính xác 100%” nếu không có thêm bước kiểm tra trên chiếc máy tính cá nhân của Shane nhưng chiếc máy này đang bị cảnh sát Singapore lưu giữ.

Ông bà Todd (ngồi, thứ hai và thứ ba từ phải sang)cương quyết làm sáng tỏ sự thật chung quanh cái chết của con trai họ (đứng, từ phải sang là Shane Todd lúc còn sống).

Công ty Hoa Vi nhúng tay đến đâu?

Đặc biệt trong những tập tin chứa trong ổ đĩa, Shane đã tạo một folder mang tên “Huawei” (tức “Hoa Vi”), trong đó có chứa một tài liệu được đặt tên là “Schedule 1 Huawei GaN Spec 01”. Đó là dự án phác thảo các mục tiêu, phạm vi nghiên cứu và lịch trình hợp tác trong giai đoạn 2012-2014 giữa IME và Công ty Hoa Vi - “ông trùm” viễn thông của Trung Quốc. Theo đó, hai bên sẽ cùng nhau phát triển một loại thiết bị khuếch đại bằng gallium nitride (GaN), chất bán dẫn bền hơn silic rất nhiều. Các thiết bị làm bằng GaN được sử dụng trong hệ thống chiếu sáng và trong các transistor công suất cao dành cho các trạm thu phát sóng điện thoại di động.

Tuy nhiên, khi bị báo chí chất vấn, các đại diện của Công ty Hoa Vi tìm cách né tránh những câu hỏi tỉ mỉ có liên quan đến vụ án Shane Toddvà IME. Phó giám đốc Công ty Hoa Vi phụ trách quan hệ với giới truyền thông quốc tế là Scott Sykes đưa ra tuyên bố: “Chúng tôi không có bất cứ một hợp tác nào với IME trong lãnh vực GaN, do đó chúng tôi không có gì để trả lời thêm nữa”. Hoa Vi chỉ thừa nhận họ từng bàn bạc dự án GaN với IME nhưng đã từ bỏ, không bắt tay triển khai hợp tác.

Quan ngại về ý đồ quân sự

Sir Colin Humphreys, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu GaN thuộc ĐH Cambridge, được mời đến Singapore vào tháng 10-2012 để kiểm tra các hoạt động của IME về GaN. Dựa vào những gì thu thập được từ chiếc ổ đĩa cứng ngoài của Shane Todd, ông kết luận đó là một dự án về transistor GaN có động tính điện cao, có nghĩa là một thiết bị khuếch đại có những ứng dụng về thương mại lẫn quân sự. “Không thể khẳng định 100% được dùng vào mục đích quân sự vì chúng cũng có rất nhiều ứng dụng cho dân sự nhưng thật là ngớ ngẩn nếu chúng ta không tính đến khả năng ứng dụng quân sự…” - Sir Colin lưu ý.

KS Shane Todd, người tham gia dự án nghiên cứu sử dụng GaN.

Steven Huettner, người từng làm việc trong các dự án quốc phòng hơn 30 năm tại Hoa Kỳ, cho rằng những hoạch định kỹ thuật của dự án “Hoa Vi” rất đáng lo ngại. Ông Huettner khẳng định: “Dự án này có một tiềm năng ứng dụng quân sự rất lớn, mà một trong các ứng dụng hiển nhiên của chúng là dùng để chế tạo ra các radar công suất lớn”.

Trong khi đó, GS Robert York chuyên về kỹ thuật điện và tin học của ĐH California tại Santa Barbara - một cơ sở nghiên cứu hàng đầu trên thế giới về chất GaN, nơi Shane Todd đã lấy bằng tiến sĩ - đưa ra suy đoán rằng rất có thể Công ty Hoa Vi đang tìm cách hoàn thiện công nghệ GaN cho riêng họ. “Các thiết bị khuếch đại công suất có thể được sử dụng cho nhiều ứng dụng quân sự khác nhau như radar công suất cao, chiến tranh điện tử nhằm gây nhiễu tín hiệu, thậm chí còn có tiềm năng trong việc sản xuất ra nhiều loại vũ khí hiện đại khác” - GS Robert York nói.

FBI bị gạt ra rìa…

Ông bà Toddcuối cùng cũng được IME mời đến trụ sở. Phó giám đốc IME là ông Guo-Qiang Lo, thanh tra viên Khaldun, luật sư của IME cùng có mặt. Ông Rick Todd mở đầu câu chuyện: “Chúng tôi nghĩ rằng con trai chúng tôi đã bị ám sát…”. Thế nhưng không một ai trong bọn họ bộc lộ phản ứng gì.

Khi cuộc họp kết thúc, luật sư đột ngột gằn giọng tuyên bố khiến ông bà Todd bàng hoàng: “Ông bà không nên tìm cách liên lạc với IME nữa. Sẽ không có bất cứ một cuộc tiếp xúc nào, sẽ không có một cuộc gặp gỡ nào và cũng sẽ không có bất cứ một email nào nữa”.

Cùng lúc đó, IME cảnh báo tất cả nhân viên của họ không được tiếp xúc với giới truyền thông. Bất chấp sự cảnh báo, một nhân viên của IME đã tìm cách liên lạc với cha mẹ Shane Todd. “Cái chết của Shane là một thảm kịch rất khó hiểu” - người này nói. “Sau khi đã thu thập và xem xét tất cả thông tin có thể có, tôi tin rằng đây không thể là một vụ tự sát. Không ai tin điều đó cả. Tôi hy vọng FBI sẽ can thiệp để có thể tiến hành các điều tra bổ sung”.

Trong một diễn biến khác, vào tháng 1-2012, ông bà Todd có một cuộc nói chuyện với đại sứ Mỹ tại Singapore là David Adelman. Ông đại sứ tỏ ra ngạc nhiên khi được biết, qua lời kể của ông bà Todd, là cảnh sát Singapore đã không tiến hành lấy dấu vân tay và cũng không chụp một bức ảnh nào tại căn hộ vào thời điểm họ phát hiện ra thi thể Shane Todd.

Ông đại sứ Mỹ loan báo một thông tin đầy bất ngờ: Cơ quan FBI đã hai lần gửi lời đề nghị bay sang Singapore để hỗ trợ đặc biệt trong khám nghiệm pháp y nhưng cảnh sát Singapore từ chối. Một phát ngôn viên giấu tên của FBI tại Washington nói cơ quan này không thể tiến hành các cuộc điều tra ở nước ngoài nếu không nhận được lời đề nghị từ chính quyền sở tại. Tuy nhiên, phát ngôn viên này cho biết thêm: “FBI vẫn đang tiếp tục theo dõi sâu sát hồ sơ vụ án Shane Todd”.

Ánh sáng cuối đường hầm?

Giám đốc IME ông Dim-Lee Kwong từ chối cuộc phỏng vấn của tạp chí Financial Times. Ông chỉ đưa ra một lời tuyên bố ngắn gọn: “Cái chết của Shane Todd thuộc thẩm quyền điều tra của cảnh sát, vì thế IME không thể trả lời các câu hỏi của quý ngài”. 

Tuy nhiên, gần đây nhất, vào tháng 1-2013 gia đình Todd nhận được một email từ thanh tra viên Khaldun cho biết một cuộc điều tra về pháp lý sẽ diễn ra vào tháng 3-2013. Vậy là… bảy tháng cái sau chết của Shane, cảnh sát Singapore mới có ý định lấy lời khai của nhân chứng. Ông bà Todd đồng ý sẽ chuyển cho phía Singapore những nội dung được sao chép từ ổ đĩa cứng nhưng từ chối giao ổ đĩa cứng theo yêu cầu của cảnh sát.

Lần này, theo một nguồn tin không chính thức, chính quyền Singapore và cơ quan FBI sẽ phối hợp điều tra nguyên nhân cái chết của kỹ sư trẻ Shane Todd.

Nghi vấn về hành vi đánh cắp thông tin

Năm 2012, sau một quá trình điều tra kéo dài, Ủy ban Tình báo Hạ viện Hoa Kỳ đưa ra tuyên bố cho rằng thiết bị thông tin do Công ty Hoa Vi sản xuất có thể được sử dụng vào các mục đích do thám. Ủy ban khuyến cáo chính phủ Mỹ không sử dụng các linh kiện do Công ty Hoa Vi và ZTE (một công ty khác cũng của Trung Quốc) chế tạo, bởi vì không có gì bảo đảm rằng hai công ty nói trên “không chịu ảnh hưởng từ một nhà nước nào đó”.

Úc ra lệnh cấm Công ty Hoa Vi tham gia vào việc lắp đặt hệ thống thông tin liên lạc băng thông rộng tại nước này. Tại Anh, Ủy ban Tình báo và An ninh quốc gia vừa kết thúc một cuộc điều tra về “sự hiện diện của Hoa Vi” trong lĩnh vực hạ tầng viễn thông nhưng chưa công bố chi tiết.

TƯỜNG NGUYỄN