Mỹ cân nhắc bán F-35 cho Đài Loan và 'lá bài mặc cả'
(PLO)- Mỹ đã bắt đầu thảo luận thỏa thuận bán vũ khí cho Đài Loan. Thương vụ này được đánh giá là “lá bài mặc cả” của Mỹ trong cuộc đàm phán sắp tới với Trung Quốc về các vấn đề thương mại và ngoại hối.

Theo tờ Yomiuri Shimbun (Nhật), Mỹ đang cân nhắc bán các chiến đấu cơ tàng hình F-35 tiên tiến và Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) cho Đài Loan cùng nhiều vũ khí khác.

Đài Loan đang nỗ lực chế tạo tàu ngầm nội địa song chưa sở hữu đủ công nghệ. Do đó, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang cân nhắc kế hoạch chuyển giao công nghệ liên quan cho hòn đảo này.

Theo Yomiuri Shimbun, do hạn chế về mặt ngân sách, Đài Loan có thể không đủ khả năng mua hết tất cả loại vũ khí mà phía Mỹ đề xuất. Tuy nhiên, các thỏa thuận bán vũ khí này, nếu được thực hiện sẽ gần như đáp ứng đầy đủ mọi yêu cầu của Đài Loan.

Quân đội Đài Loan sử dụng các xe tăng chiến đấu M60A3 do Mỹ chế tạo trong một cuộc diễu binh trước thềm tập trận Hán Quang hồi tháng 7-2015. Ảnh: REUTERS

Những năm trở lại đây, Trung Quốc đã nhanh chóng đẩy mạnh chi tiêu quân sự để xây dựng kho vũ khí của nước này. Trước các động thái “răn đe” của Bắc Kinh, Đài Loan đã kêu gọi Mỹ bán cho hòn đảo này các chiến đấu cơ mới cùng các loại tàu ngầm chạy bằng diesel.

Tuy nhiên, chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã từ chối yêu cầu của Đài Loan, một phần là do phải cân nhắc mối quan hệ với Trung Quốc. Thay vào đó, Washington chỉ giúp nâng cấp các chiến đấu cơ hiện có của Đài Loan hoặc chỉ bán các trực thăng đa nhiệm.

Theo một số nguồn thạo tin, Mỹ thậm chí đã không bán vũ khí cho Đài Loan trong giai đoạn 2011-2015. Tuy nhiên, Tổng thống Trump có khả năng sẽ thay đổi chính sách về Trung Quốc của chính quyền tiền nhiệm.

Liên quan đến cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến vào ngày 6 và 7-4, ông Trump hôm 30-3 nói rằng cuộc gặp có thể “sẽ rất khó khăn”.

Cuộc gặp sắp tới giữa ông Trump (trái) và ông Tập sẽ tiến triển êm xuôi hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Ảnh: CNN

Ông Trump có thể sẽ tăng áp lực lên Trung Quốc nếu ông Tập không đưa ra các giải pháp ưng ý đối với các vấn đề bất đồng bấy lâu nay giữa Mỹ và Trung Quốc như vấn đề Triều Tiên, thương mại và ngoại hối. Tờ Yomiuri Shimbun nhận định Washington có thể sẽ sử dụng “lá bài Đài Loan” trong cuộc gặp này.

Một nguồn thạo tin khác cho biết tất cả những gì Trung Quốc có thể mong muốn thực hiện trong cuộc gặp sắp tới là nhận được cam kết từ Mỹ rằng Washington ủng hộ chính sách “một Trung Quốc”.

Nếu chính quyền ông Trump quyết định bán vũ khí cho Đài Loan, điều này chắc chắn sẽ gây ra phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc. Trước đây, khi Mỹ nhiều lần muốn bán vũ khí cho Đài Loan, Bắc Kinh đều gây áp lực lên Washington, đình chỉ mọi hoạt động trao đổi quân sự giữa hai nước.

Ông Trump đã khiến Trung Quốc giận dữ khi điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn (giữa). Ảnh: REUTERS

Hồi đầu tháng 12-2016, ngay sau khi đắc cử tổng thống Mỹ, ông Trump lần đầu tiên đã phá vỡ chính sách đối ngoại Mỹ được đề ra năm 1979 khi có cuộc điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Washington còn cho phép bà Thái quá cảnh tại Mỹ hồi đầu tháng 1 năm nay khi bà đi thăm các nước Trung Mỹ. Trung Quốc vô cùng giận dữ đối với cả hai động thái này.

Trung Quốc luôn khẳng định Đài Loan là “lợi ích cốt lõi” không thể thương lượng của nước này. Trong cuộc gặp sắp tới, Bắc Kinh có thể sẽ kêu gọi chính quyền ông Trump không hợp tác quân sự với Đài Loan bằng cách đưa ra những hứa hẹn rằng Trung Quốc sẽ hợp tác với Mỹ về vấn đề Triều Tiên cũng như các chính sách thương mại và ngoại hối.

BẢO ANH