Thủ tướng tiền nhiệm Yoshihiko Noda đã hứa từ nay đến những năm 2030-2040 sẽ bỏ năng lượng hạt nhân. Trong khi đó, Thủ tướng đương nhiệm Shinzo Abe lại chủ trương ủng hộ điện hạt nhân vì lý do kinh tế và công nghiệp.

Theo báo Japan Times, trong 55 lò phản ứng hạt nhân cung cấp 1/4 lượng điện tiêu thụ ở Nhật trước thảm họa Fukushima, bốn lò ở nhà máy Fukushima đã bị hỏng. Hiện chỉ còn hai lò hoạt động, các lò khác đang được kiểm định an toàn.

Thủ tướng Shinzo Abe đã cho thời gian ba năm để xem xét từng trường hợp khởi động lại các lò phản ứng. Trong khi đó, hồi tháng 1, Cơ quan Điều phối hạt nhân Nhật mới trình đề án siết chặt các tiêu chuẩn an toàn đối với nhà máy điện hạt nhân, đồng thời soạn thảo các kế hoạch mới về phòng chống và cứu nạn ở các địa phương có đặt nhà máy điện.

Sau khi có kết quả kiểm định, một số lò có thể khởi động lại được không? Bộ trưởng Công nghiệp Toshimitsu Motegi lại không dám chắc. Lý do vì lò chỉ có thể hoạt động sau khi thỏa mãn một số điều kiện khác nữa như phải được người dân nơi đặt nhà máy đồng ý.

Báo Mainichi ghi nhận riêng công tác xác định lại các phai nứt địa chất đang hoạt động đã ảnh hưởng đến 17 lò; hệ thống chống cháy không bảo đảm phải sửa chữa cũng liên quan đến hàng chục lò. Hãng tin Kyodo đoan chắc sẽ không có lò phản ứng nào khởi động lại trong năm nay.

Muốn giảm điện hạt nhân thì người dân và doanh nghiệp phải giảm tiêu thụ và các nhà máy nhiệt điện phải tăng công suất. Tuy nhiên, muốn tăng công suất phải nhập khẩu xăng dầu. Sau khi các lò phản ứng hạt nhân đóng cửa, lượng nhập khẩu khí hóa lỏng ở Nhật đã tăng 35% từ năm 2011 đến 2012. Số lượng tiêu thụ dầu để đốt trong các nhà máy nhiệt điện tăng 55% trong năm 2012. Hệ quả là các công ty điện lực phải tăng tiền điện. Cuối năm 2011, lần đầu tiên trong 30 năm qua Nhật bị thiếu hụt điện thương mại.

Trong khi đó, niềm tin của người dân Nhật đối với chính sách năng lượng hạt nhân đã lung lay. Ngày 10-3, hàng chục ngàn người đã biểu tình ở Nhật yêu cầu chính phủ nhanh chóng từ bỏ năng lượng hạt nhân. Tại Tokyo, người biểu tình tập trung ở công viên rồi tuần hành đến trụ sở Quốc hội để trao kiến nghị yêu cầu Thủ tướng Shinzo Abe phá dỡ toàn bộ nhà máy điện hạt nhân.

Giữa nguyện vọng của người dân và bài toán kinh tế, xem ra chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe còn phải đau đầu dài dài.

D.THẢO